Gedeelde grond: anders omgaan met schaarste én overvloed

donderdag 25 september 2025

Het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, bestaande uit Rijksbouwmeester Francesco Veenstra en Rijksadviseurs Thijs van Spaandonk en Noël van Dooren, presenteerde onlangs een nieuw, richtinggevend document: Gedeelde Grond.

In de ambitieuze agenda van het College van Rijksadviseurs (CRa) voor 2025-2029, met de titel Gedeelde grond, staat het anders omgaan met schaarste én overvloed centraal: met minder fragmentatie en meer verbindingen tussen thema’s, regio’s en mensen.

De oproep is duidelijk: bekijk wat er al is, herwaardeer het, benut het slimmer én laat los wat niet meer bijdraagt. En ook: werk samen.

De komende periode werkt het CRa o.a. aan deze ontwerpopgaven:

  • Goed wonen: herwaarderen van goed wonen als gemeenschappelijk goed. Het CRa kijkt voorbij het bouwen en werkt aan een veelomvattende visie op volkshuisvesting.
  • Ruimte voor bewoners: vergroten van de ruimte voor kennis en inzet van bewoners en de weerbaarheid van wijken. Een weerbare wijk kan veranderingen opvangen. Of dat nu verandering in bevolking, in bebouwing, of klimaat is. Maar dat vereist veerkrachtige gemeenschappen en daarvoor moeten bewoners ruimte en vertrouwen krijgen.
  • Rijk als goede buur: onderzoeken hoe het Rijk als goede buur de openheid van overheidsgebouwen kan bevorderen.
  • Onze grond: betere inzet van rijksgronden voor publieke belangen en een vitaal grondbeleid.
  • Natuur voorbij de bordjes: ontwikkelen van een nieuwe natuurvisie die natuurinclusief denken stimuleert.
  • Na de dijk: nadenken over de toekomstige Deltawerken met een combinatie van technologisch vernuft en natuurlijke intelligentie.
  • Pieken en dalen: hoe kunnen we ook de energievoorziening weerbaar en wederkerig maken te midden van uitdagingen door de energietransitie.
  • Economie van de toekomst: een ruimtelijke benadering van de economie van de toekomst.
  • Mobiliteitsknooppunten: ontwikkeling van mobiliteitsknooppunten die nabijheid en duurzame alternatieven voor de auto stimuleren.
  • Wederkerigheid van defensieterreinen: wat krijgt de lokale samenleving er voor terug? Onderzoeken van multifunctionaliteit en het dienen van de belangen van bodem, water, natuur, erfgoed en recreatie.
  • Europese voedselzekerheid: Een evenwichtig voedselsysteem betekent bijna onvermijdelijk een verschuiving naar andere eiwitbronnen. Hoe zetten we onze vruchtbare grond goed in? En wat betekent dat in een zwaar verstedelijkte, hoog dynamische delta?
  • Voorland (voorbij de groei): onderzoeken van 'voorland'-regio's die vooroplopen in radicale veranderingen. Wat is er mogelijk als we beter kijken naar wat er speelt? Als we voorbij economische groei denken? Welke toekomstperspectieven ontvouwen zich dan?

Download hier de nieuwe agenda.

Lees ook het interview met Thijs van Spaandonk op Ruimte voor Bewegen: Bewegen als bouwsteen van de stad

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.

Bron: Biind
Foto: Shutterstock

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Vuistregels voor een gezond stedelijk ontwerp

11 feb om 09:30 uurtimer5 min

Hoe maak je gezondheid tot een ontwerpparameter? In een tijd van verdichting, klimaatdruk en schaarse ruimte…

Lees verder »
descriptionArtikel

Lancering en webinars Vakgroep Vrouw & Veiligheid

5 feb om 09:15 uurtimer3 min

De openbare ruimte moet structureel veiliger en inclusiever worden. Dat is de inzet van een nieuw initiatief…

Lees verder »
descriptionArtikel

Eerste ROEP voor Marco te Brömmelstroet, Urhahn en Tilburg

2 feb om 15:00 uurtimer5 min

De nieuwe vakprijs Ruimtelijke Ordening Erkenning Penning van de jarige Beroepsvereniging van Nederlandse…

Lees verder »
descriptionArtikel

Sociaal ontwerpen met de Sociale Menukaart van Actium

2 feb om 12:00 uurtimer5 min

Met de introductie van de Sociale Menukaart ontwikkelt Actium een praktisch instrument om welzijn, leefbaarheid…

Lees verder »
descriptionArtikel

'Nieuwe steden en 'straatjes erbij' helemaal niet nodig'

26 jan om 09:00 uurtimer9 min

Het Waterschap Vallei en Veluwe heeft voor het eerst een stedenbouwkundige in dienst genomen: Els Viester.…

Lees verder »
descriptionArtikel

Ontwerp van wijk impuls voor gezondheid

22 jan om 07:30 uurtimer8 min

In veel gemeenten wordt gezondheid nog altijd gezien als iets dat vooral in de zorg of het sociaal domein…

Lees verder »
descriptionArtikel

Perverse prikkel grondspeculatie inruilen voor kwaliteit

15 jan om 07:30 uurtimer4 min

De huidige praktijk van gebiedsontwikkeling zorgt ervoor dat er te volle zakken met geld bij grondspeculanten…

Lees verder »
descriptionArtikel

Persoonlijke, sociale en fysieke drempels openbare ruimte

8 jan om 07:30 uurtimer4 min

Het ministerie van VWS wilde net als diverse sport- en beweegpartners beter begrijpen wat mensen tegenhoudt om…

Lees verder »