'Denk niet dat mensen op je zitten te wachten'

woensdag 13 september 2023

Lees in onderstaand blog waarom expert Anne-Mette Andersen het als ontwerper belangrijk vindt om met gebruikers van een gebied te praten en echt in dialoog te gaan. "Daar bereik je in twee uur soms meer mee dan in twee weken kaarten en beleid bestuderen."

"Gaat je niks aan!", antwoordde de boer met klem. Het was aan zijn erf te zien dat hij niet meer aan het boeren was en dit was zijn antwoord op mijn vraag over wat hij dan wél deed?

Ik wilde gewoon een leuk kletspraatje met hem maken en ik was bovendien benieuwd naar zijn switch; vond die wel interessant. Want in de openbare informatie van de Kamer van Koophandel stond hij te boek als ‘projectontwikkelaar’.
Nu had zijn antwoord me natuurlijk erg kunnen afschrikken. Of ik zou het brutaal kunnen vinden. Of op zijn minst onbeleefd. Maar ik dacht ‘tja, daar heeft hij eigenlijk wel gelijk in, het gáát me ook niet aan.’ De boer kende me niet, ik kwam daar op mijn fiets aanzetten vanuit ‘de stad’, nog ontwerper ook én als toegift met een raar (Deens) accent. Wellicht allemaal minpuntjes om aan een kletspraatje te beginnen.

Schrik niet

Dit soort mechanismen maak ik als procesbegeleider en ontwerper continu mee. In het contact met uiteenlopende mensen en beroepsgroepen, wanneer ik graag in gesprek wil met de gebruiker om de juiste keuzes te kunnen maken. Keuzes in de gebiedsontwikkeling, in visies en plannen voor de leefomgeving van mensen en in het ontwerpen van de openbare ruimte voor woonwijken, parken en straten. Je kan dan denken ‘dit komt nooit tot een dialoog’. 

Dé Biljartzaal lenen

Toch is de dialoog met de voormalige boer en langzaamaan met het hele buurtje er wél gekomen. Sterker nog, vijf maanden later mocht ik bij wijze van uitzondering zijn privé biljartzaal lenen voor een bijeenkomst. Terwijl hij die normaal gesproken ‘alleen aan vrienden en buren uitleent’. 

Dialoog over triggers voor ontwikkeling

Dus zaten we daar opeens, met initiatiefrijke bewoners en boeren, mensen van recreatie- en natuurorganisaties, ambtenaren en raadsleden om te praten over de ‘Kansenkaart’ voor het gebied, die ik ondertussen in co-creatie met allerlei stakeholders had kunnen uitwerken. De dialoog ging onder andere over welke triggers er nodig zijn om gewenste ontwikkelingen op te starten en over wat de geformuleerde visie op ‘Groene recreatie & toerisme’ inhoudt. Wat wel en wat niet en welke inrichting past daarbij, als je trouw blijft aan de gezamenlijke Kansenkaart. 

Het begon met een partytent in de wei

Ik was zeer vereerd dat ik zíjn biljartzaal, tegelijk dé Biljartzaal van het buurtje, mocht lenen en had dat nooit kunnen bedenken toen wij ons eerste gesprek voerden. Nou ja, gesprek. Ik aan het praten en vragen, hij aan het brommen. Een van mijn vragen toen, was ook of ik een partytent op zijn land mocht opzetten voor een startbijeenkomst voor boeren en ondernemers over de toekomstige ontwikkelingen in hun gebied. Nee dus. ‘Ga maar bij mijn buurman vragen’.

Bij de buurman mocht het ook niet. Bij het stel er tegenover eveneens niet en ook niet bij hún buren. Ik ging nog even door met buurten, in het gebied, op mijn fiets, tot uiteindelijk een bewoner me belde: ‘ik weet wel waar je tent mag’. Blijkbaar was het gaan rondzingen. Misschien vonden ze het uiteindelijk toch een beetje sneu voor me, of ze hadden wel zin in het feestje dat ik tijdens de eerste triatlon in de buurt wou organiseren. Ik was in ieder geval blij en ben toen, midden in het weiland, het gebiedsontwikkelingsproject gestart waarvoor ik kwam. 

Gebruikers van een gebied vertellen zó veel meer

We gingen die zaterdag gezellig fietsers kijken, drankjes doen en ondertussen wat praten over de waarden van het gebied. Er kwam veel informatie boven water, veel kleurrijke verhalen ook, verhalen van vroeger, over de verhoudingen in de buurt en verhalen over plekken met een bijzondere betekenis voor het buurtje, die je nergens terugziet op een historische kaart. Daarom is het als ontwerper zó belangrijk om met de gebruikers van een gebied te praten en echt in dialoog te gaan. Daar bereik je in twee uur soms meer mee dan in twee weken kaarten en beleid bestuderen. 

De feestschuur en honderd boeren bereiken

Het organiseren van de partytent in de wei had even wat voeten in de aarde. Maar toen rolde de bal. Van het één kwam het ander, de kring van geïnteresseerden breidde zich steeds verder uit en dat betekende gesprekken, workshops met boeren, organisaties en overheden en ook presentaties van enthousiaste initiatiefnemers in dé Feestschuur van weer een andere boer. Het proces leverde binnen enkele maanden een gedragen Waardenkaart en Kansenkaart op, contact met zo goed als alle honderd (voormalige) boeren én het leverde ideeën voor de politiek en zicht op geldpotjes op.

4 TIPS om tot ‘de goede dialoog’ te komen

Aan andere ontwerpers, ambtenaren en projectontwikkelaars die met complexe gebiedsontwikkelingsprojecten en -processen te maken hebben, wil ik vier tips meegeven.
Volgens mij maakten die, dat ik uiteindelijk in die Biljartzaal en de feestschuur zat:

  1. Geef nooit op.
  2. Denk niet dat mensen op je zitten te wachten.
  3. Maar ga wel naar ze toe – als stap één van je project!
  4. Zoek de gemeenschappelijke noemer. Die is er, ondanks verschillende belangen.

Gratis Webinar

Meer horen over co-creatieprocessen en slimme samenwerkingen in de gebiedsontwikkeling? Geef je dan op voor het eerstvolgende gratis webinar op donderdag 28 september 2023 over co-creatieprocessen en slimme samenwerkingen. Raak geïnspireerd door geslaagde gebiedsontwikkelingsprocessen volgens de drie stappen van het AM Landskab Zandlopermodel. Luister mee en stel je vragen.
 

Artikel is oorspronkelijk gepubliceerd op het platform: Biind.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Focus Stedebouw & Architectuur op dynamiek Nederlandse delta

23 mei om 15:00 uur

De nieuwe Stedebouw & Architectuur (#3) is van de drukpersen gerold. Met de Delftse universitair…

Lees verder »
descriptionArtikel

Draag ook bij aan een beweegvriendelijke leefomgeving

21 mei om 07:30 uur

Gezondheid is in het gros van de gemeentelijke en provinciale Omgevingsvisies een belangrijk thema en daarmee…

Lees verder »
descriptionArtikel

Primeur voor online tool die potentie biodiversiteit toont

17 mei om 17:00 uur

Een gezonde biodiversiteit doet heel veel voor de mens. Tot nu toe wordt veelal de huidige biodiversiteit van…

Lees verder »
descriptionArtikel

Hoe welkom is auto nog bij verdichting van steden?

14 mei om 11:00 uur

Steden verdichten betekent ook oplossingen zoeken voor geparkeerde auto's. Met daarbij vaak de wens om de auto…

Lees verder »
descriptionArtikel

Tuinstad oplossing voor vervuilde stad en woonproblemen?

10 mei om 14:03 uur

Een eeuw geleden vroegen Floor Wibaut en Hendrik Berlage zich tijdens een conferentie af hoe je een stad mooier…

Lees verder »
descriptionArtikel

De vijf beste initiatieven om fietsen een boost te geven

1 mei om 07:30 uur

Van lokale initiatieven om vervoersarmoede bij kinderen tegen te gaan tot een routekeuze van fietsers die niet…

Lees verder »
descriptionArtikel

Kleiner wonen in de toekomstbestendige wijk?

30 apr om 09:30 uur

Hoe kunnen we de grote woningbouwopgave het beste invullen als ‘bodem en water’ worden meegenomen in de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Is er voor iedereen genoeg ruimte in de verdichte stad?

25 apr om 07:30 uur

Nederlandse steden worden verdicht om de woningnood snel en adequaat te kunnen aanpakken. Dat proces wringt met…

Lees verder »