Primeur voor online tool die potentie biodiversiteit toont

vrijdag 17 mei 2024

Een gezonde biodiversiteit doet heel veel voor de mens. Tot nu toe wordt veelal de huidige biodiversiteit van een gebied in kaart gebracht. Kragten ontwikkelde een online tool die de potentie - dus de toekomst - van de biodiversiteit in een (deel)gebied laat zien. En dat op basis van de bestaande gegevens van een plangebied.

Hebben we een primeur? “Ja, eigenlijk wel!”, vertelt Joost van Deelen, speerpunttrekker biodiversiteit van Kragten. “Bestaande analysemethoden richten zich veelal op de huidige biodiversiteit in een gebied en dan met name op het aantal soorten dat in een gebied voorkomt. Onze tool kijkt naar factoren die van invloed zijn op de biodiversiteit, de potentie dus. Daarnaast zijn bestaande methoden vaak alleen bruikbaar in natuurgebieden.”

“Met deze tool kan biodiversiteit laagdrempelig worden meegenomen vanaf de allereerste stap in een ontwikkeltraject. Onze tool is inzetbaar in alle soorten biotopen en combinaties daarvan: van binnenstad tot rietland en van bos tot akker. Dat maakt het ook echt een tool voor Kragten. Ons vakgebied gaat over de brede inrichting van onze leefomgeving. Daarbij willen we de kansen voor biodiversiteitsbevordering vanaf de allereerste schets kunnen meenemen.” 

Open data

“Wij hebben een set van factoren gekozen die we vanuit open data konden samenvoegen”, vertelt Sharice Kracht, die de tool ontwikkelde tijdens haar afstudeerstage bij Kragten. “Er wordt eerst gekeken welke gebieden, biotopen, er aanwezig zijn, variërend van woonwijk tot grasland of bijvoorbeeld veengebied. Vervolgens wordt gekeken of de biotoop verbonden is met vergelijkbare gebieden en wat de onderlinge afstand is.”

“Dat betekent”, gaat Van Deelen verder, “dat je wellicht een klein stukje natuur in je plangebied hebt, maar als dat verbonden is met een netwerk van natuurgebieden, kan het toch een belangrijke rol spelen voor de biodiversiteit. Voor de populatie-uitwisseling en de genetische gezondheid van een soort bijvoorbeeld.”

“Daarnaast hebben we gekeken”, vervolgt Kracht, “naar de omgeving van een gebied en welk type grondgebruik eromheen ligt. Grenst een bos aan een akker, dan is er een andere potentie dan wanneer er direct een woonwijk naast staat. Tot slot hebben we licht- en geluidsverstoring in de tool meegenomen, of een gebied intensief of extensief wordt beheerd en de aan- of afwezigheid van recreatie.”

Van Deelen vertelt: “Van elke factor hebben we bepaald of dit een positief of negatief effect heeft op de biodiversiteit en hebben we elke parameter een weging gegeven. Daaruit volgt per deelgebied een indexcijfer dat iets zegt over de potentie van het gebied voor de biodiversiteit.”

Landkaart

“Het was een idee waar collega-ecoloog Roy Janssen en ik al langer mee rondliepen”, aldus Van Deelen. “Toen Sharice haar afstudeerstage bij ons deed, heeft zij de tool verder uitgewerkt en daadwerkelijk van de grond gekregen. Daarbij was ook het brein van Leon Baanders, adviseur GIS en geo-informatie bij Kragten, onmisbaar. Hij wist hoe we de benodigde data konden verzamelen en samenvoegen. Vervolgens hebben we hulp gehad van Mark Lankreijer, adviseur water bij Kragten, die de formules achter de data in Excel wist te toveren. En we zijn nog niet klaar. De komende tijd gaan we de tool verder verfijnen. Zo willen we de output vertalen naar een landkaart. En wellicht gaan er in de toekomst meerdere versies van de tool komen, met nog complexere factoren erin, zoals de grondwaterstand en bodemkwaliteit.” 

Data inzichtelijk

Baanders vertelt verder: “We maken groenere keuzes vanaf de start van een project. De tool is heel laagdrempelig in gebruik. Als je een plangebied intekent, krijg je automatisch alle informatie over de potentie van de biodiversiteit die per deelgebied beschikbaar is als indexcijfer. Daarnaast maken we ook alle data die erachter zit inzichtelijk voor het projectteam. Wij halen onze data onder andere uit de Basisregistratie Grootschalige Topografie en de Atlas leefomgeving. Je hoeft voor deze informatie dus nog niet naar buiten om metingen te doen. Dat is in een eerste fase van een project vaak niet haalbaar en betaalbaar. In een volgende fase kan de data verder worden verrijkt met wat er wordt geobserveerd of gemeten.” 

Nieuwe inzichten

“Het unieke van de tool is dat we bestaande informatie anders hebben gecombineerd en gewaardeerd om tot nieuwe inzichten te komen”, zegt Van Deelen tot slot. “Om van daaruit groenere keuzes mogelijk te maken. Een gezonde biodiversiteit doet heel veel voor de mens: het zorgt ervoor dat ecosystemen robuust zijn en tegen een stootje kunnen, het helpt in het voorkomen van plagen en is belangrijk voor onze gezondheid en voedselvoorziening. Ik ben er trots op dat onze tool daaraan een bijdrage levert!”
 

Bron: Biind
Foto: Shutterstock

De ontwikkeling van deze tool is een prestatie van formaat. Eindelijk worden de ecologische voorwaarden specifiek meegenomen in het wegen en beoordelen van leefgebieden. Hier verwacht ik veel van.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Impasse in gebiedsontwikkeling

12 jun om 07:30 uur

Nederland heeft de intentie om een derde van de woningen op zeventien grootschalige woninglocaties te…

Lees verder »
descriptionArtikel

Polderlab Delft koppelt theorie aan praktijk

11 jun om 07:30 uur

Hoe ziet de polder van de toekomst eruit? Dat wil ZUS gaan onderzoeken door theorie en praktijk te koppelen in…

Lees verder »
descriptionArtikel

Puzzelen met groen in en om de stad

10 jun om 07:30 uur

Het belang van voldoende ruimte voor groen in en om de stad wordt steeds groter. Voor gemeenten is dit een…

Lees verder »
descriptionArtikel

Vlissingen richt straat in als rivier

3 jun om 07:30 uur

In Vlissingen is een straat tussen boulevard en binnenstad - de Coosje Buskenstraat - heringericht, zodat deze…

Lees verder »
descriptionArtikel

Gezondheid beter met beweegvriendelijke infrastructuur

29 mei om 07:30 uur

Ontwerp een stad die vriendelijk is voor voetgangers en fietsers en je ziet dat beleid terug in cijfers over…

Lees verder »
descriptionArtikel

Een andere toekomst voor Nederland waterland

28 mei om 07:30 uur

In de nieuwe Stedebouw & Architectuur - thema Transformatie & Transities - wordt de toekomst van de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Focus Stedebouw & Architectuur op dynamiek Nederlandse delta

23 mei om 15:00 uur

De nieuwe Stedebouw & Architectuur (#3) is van de drukpersen gerold. Met de Delftse universitair…

Lees verder »
descriptionArtikel

Draag ook bij aan een beweegvriendelijke leefomgeving

21 mei om 07:30 uur

Gezondheid is in het gros van de gemeentelijke en provinciale Omgevingsvisies een belangrijk thema en daarmee…

Lees verder »