Ondanks bodemdaling en gevaar van overstromingen neemt het aandeel van nieuwbouwwoningen in die gebieden toe. In absolute en relatieve aantallen. Dat is een van de vele conclusies in de nieuwe tweejaarlijkse Monitor Nationale Omgevingsvisie van het Planbureau voor de Leefomgeving.
Nog steeds meer nieuwbouw in kwetsbare gebieden
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie is een van de belangrijke doelen in de Monitor Nationale Omgevingsvisie (Monitor NOVI). Binnen deze indicator zijn water en bodem sturend voor de locatiekeuze van woningbouw. In het rapport van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) lezen we echter: “Dat betekent volgens de NOVI dat bij ontwikkeling van nieuwe verstedelijkingslocaties gebieden vermeden moeten worden die belangrijk zijn voor de waterberging en waterhuishouding of te maken hebben met bodemdaling, zoals diepe polders of de slappe grond in de veenweidegebieden. Als vermijding niet mogelijk is, moet het effect van de bebouwing op de waterhuishouding of waterdaling worden gemitigeerd. Dit doel is nog een forse uitdaging gezien de ontwikkeling van de afgelopen jaren. Het aantal woningen nam er toe van circa 526.000 in 2000 naar 663.000 in 2021 en 684.000 in 2023. Het aandeel woningen in deze gebieden ten opzichte van Nederland als geheel nam ook toe; van 7,9 procent in 2000 naar 8,3 procent in 2021 en 9,2 procent in 2023. Sinds 2000 versnelt dit proces.”

Waterkwaliteit
Het PBL ziet op het vlak van verstedelijking, economie en mobiliteit verder wel positieve ontwikkelingen. Zo vindt de laatste tien jaar rond de 60 procent van de woningbouw plaats binnen bestaand bebouwd gebied. Maar daarbij is de conclusie ook dat “de indicatoren op het gebied van duurzaamheid – energietransitie en circulaire economie, natuur- en waterkwaliteit, en milieukwaliteit - weinig vooruitgang tonen.”
Bovendien kunnen ruimtelijke ontwikkelingen als woningbouw, de aanleg van bedrijventerreinen en wegenbouw beperkingen opgelegd krijgen als gevolg van de onvoldoende waterkwaliteit. Uit het PBL-rapport: “De natuurwaterkwaliteit is vrij laag, maar in de periode sinds de invoering van de Kaderrichtlijn Water wel licht verbeterd. Dat neemt niet weg dat Nederland risico’s loopt als het in 2027 nog steeds niet aan de Europees afgesproken eisen voldoet.”
Lange termijn
Het PBL ziet de Nationale Omgevingsvisie als een belangrijk instrument om beleid tot stand te brengen dat langetermijndoelen dichterbij brengt, en zo te werken aan de duurzame ontwikkeling die het centrale doel is van de Omgevingswet. “Door een langetermijnperspectief te hanteren, kan Nederland werken aan een toekomstbestendige en veerkrachtige fysieke leefomgeving die voorbereid is op de uitdagingen van de 21e eeuw”, aldus Marko Hekkert, directeur PBL. “Werken aan de langetermijndoelen van de NOVI draagt bij aan de continuïteit en stabiliteit van beleidsvoering en het versterkt ook het vertrouwen in het overheidsbeleid van burgers, bedrijven en andere belanghebbenden.”
Lees hier de complete Monitor Nationale Omgevingsvisie van het Planbureau voor de Leefomgeving of bekijk voor een korte samenvatting deze video:
Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op onze wekelijkse nieuwsbrief.
Bron: PBL
Beeld: Shutterstock
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Grote opgaven, simpele oplossingen: de school als hart van de buurt
23 okt om 11:30 uurEenzaamheid, gezondheidsproblemen, een tekort aan woningen en een land dat steeds voller raakt. De opgaven zijn…
Marianne Loof benoemd tot voorzitter BNA
13 okt om 11:00 uurDe ledenraad van de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus (BNA) heeft Marianne Loof benoemd tot…
Ontwerp nieuw Learning Centre op Zernike Campus vastgesteld
13 okt om 09:21 uurDe Rijksuniversiteit Groningen heeft het ontwerp van Benthem Crouwel Architects en Nieuwe Architecten voor het…
DigiBouw 2026: waar architectuur en digitale stedenbouw samenkomen
21 sep om 08:39 uurHoe ontwerp je niet alleen een goed gebouw, maar ook een toekomstbestendige leefomgeving? Op DigiBouw 2026…
Vijf locaties aangewezen voor versnelde bouw 30.000 woningen
10 sep om 08:18 uurMinister Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening) heeft de eerste vijf locaties…
KJ Den Haag opgeleverd: nieuwe stadsentree voor Den Haag Centraal Station
9 sep om 14:00 uurKJ Den Haag aan het Koningin Julianaplein voor Den Haag Centraal Station is opgeleverd. Het nieuwe gebouw vormt…
Negen projecten genomineerd voor Rietveldprijs 2026
19 jun om 09:48 uurNegen Utrechtse projecten maken dit jaar kans op de Rietveldprijs, de architectuurprijs ter bevordering van de…
Fasering gebiedsontwikkeling Oirschot legt koppelkansen bloot
15 jun om 10:16 uurEen gebiedsontwikkeling in Middelbeers (gemeente Oirschot) laat zien hoe fasering niet alleen noodzakelijk is,…
