NEXT architects heeft met Rademacher de Vries Architecten de ontwerpcompetitie gewonnen voor X11, de Utrechtse VO-school voor media en vormgeving. Voor het compacte en hoogstedelijke kavel op Blok 3 is het schoolgebouw, met maak-, theater- en onderzoeksruimtes, slim gecombineerd met een fietsenstalling en een sporthal met dakpark.
Nieuwe school X11 versterkt stedelijk leven Merwede
X11 gaat verhuizen naar de nieuwe wijk Merwede. Daarbij was het de bedoeling van de architecten om de creativiteit en de beweging in de school zichtbaar te maken, zodat het leren, het maken en het tonen vanzelfsprekend onderdeel worden van de nieuwe stadswijk.

In de ontwikkeling van Merwede tot een levendige woonomgeving ligt de focus op:
- innovatieve duurzaamheid;
- groen en biodiversiteit;
- slimme oplossingen voor mobiliteit en energie;
- menging in programma;
- plek voor ontmoeting.
Het ontwerp voor X11 versterkt deze ambities en maakt de ruimtelijke vertaling daarvan: een duurzaam en circulair schoolgebouw waarin social design en gezond stedelijk leven samenkomen.

Volgens het ritme van de gebouwen in Merwede is het grote volume voor X11 opgeknipt. Twee onderwijsvleugels worden verbonden door een wigvormig, transparant hart met een spectaculaire trappartij. De vleugels zijn opgezet in een rationele constructie van circulair beton, zowel robuust als flexibel in gebruik, nu en in de toekomst. De centrale entree en het sociale, verbindende hart van het complex worden verbijzonderd door uitvoering in houtskeletbouw en met biobased materiaal.
Opvallende gevel
De vlakken in de opvallende gridgevel van de school worden gelaagd en gevarieerd ingevuld, afgestemd op de plek in de constructie, op het programma erachter en op de menselijke maat. Iedere variant wordt uitgevoerd met circulaire en biobased materialen. Het resultaat is een eigenzinnig ritme, een grafisch patroon dat past bij het karakter van deze school voor media en vormgeving. “We geven de maakruimtes grote hangardeuren en luifels die het schoolgebouw uitnodigend maken, visueel en fysiek verbonden met de buurt. Zo versterkt X11 straks actief het stedelijk leven in Merwede”, aldus architect Marijn Schenk (NEXT architects).

In de buik van het bouwblok staat een grote sporthal, met daaronder een fietsenstalling en daarboven, op 12,8 meter boven maaiveld, een dakpark met het speeldomein voor de school. Dit dakplein is ook toegankelijk voor de buurt via een sierlijke trap.
Creatief proces
Voor de creatieve school initieerde de gemeente Utrecht een creatief proces, waarin een jong architectenbureau betrokken zou worden bij het ontwerp. NEXT architects vroeg Rademacher de Vries Architecten bij de opgave vanwege hun onderzoekende houding en integrale benadering van architectuur en landschap. Met MOSS is een tweede, jong ontwerpbureau betrokken, gericht op de daktuin en een groen interieur. Deerns adviseert met betrekking tot de aspecten duurzaamheid, bouwfysica en installatietechniek. Breed Integrated Design voorziet in het constructie-advies en Vitruvius adviseert met betrekking tot de bouwkosten. Het team werkt, geheel in de geest van X11, in co-creatie met docenten en leerlingen aan het ontwerp voor het interieur en de circulaire meubels.
Bekijk onderaan deze pagina ook de film over de nieuwe School X11.
Team X11
Programma: X11: vmbo-havo school voor media en vormgeving (1.000 leerlingen) met les- en praktijkruimten, sporthal, fietsenstalling, en dakplein (totaal: 15.000 m2).
Architecten: NEXT architects, Rademacher de Vries Architecten.
Opdrachtgever: Gemeente Utrecht, X11.
Adviseurs: Deerns, Vitruvius bouwkosten, Breed ID, MOSS.
Projectmanagement: Draaijer.
Start bouw - oplevering: 2027 - 2029.
Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.
Bron tekst, ontwerp & beeld: NEXT architects en Rademacher De Vries Architecten
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Grote opgaven, simpele oplossingen: de school als hart van de buurt
23 okt om 11:30 uurEenzaamheid, gezondheidsproblemen, een tekort aan woningen en een land dat steeds voller raakt. De opgaven zijn…
500 scholenprojecten nuanceren het vaak negatieve beeld over onze scholenbouw
15 okt om 15:44 uurBasisscholen zouden massaal verouderd zijn, er wordt nauwelijks gebouwd en onze kinderen zitten in slechte…
Ontwerp nieuw Learning Centre op Zernike Campus vastgesteld
13 okt om 09:21 uurDe Rijksuniversiteit Groningen heeft het ontwerp van Benthem Crouwel Architects en Nieuwe Architecten voor het…
Zo ontzorg je scholen in de hele vastgoedketen
30 sep om 10:28 uurOnderwijsvastgoed is in Nederland complex vanwege de split incentive: gemeenten en schoolbesturen hebben elk…
Samenwerken aan betere onderwijshuisvesting
28 sep om 11:30 uurIn november 2025 was Jonas Grütters een van de genomineerden voor de Smaakmaker Award tijdens het Duurzame…
Hoe ROCvA flexibiliteit en maakbaarheid combineert in onderwijshuisvesting
21 sep om 17:00 uurOnderwijsconcepten en de maatschappij veranderen steeds sneller. Hoe zorg je dan dat onderwijshuisvesting…
DigiBouw 2026: waar architectuur en digitale stedenbouw samenkomen
21 sep om 08:39 uurHoe ontwerp je niet alleen een goed gebouw, maar ook een toekomstbestendige leefomgeving? Op DigiBouw 2026…
Onderwijssector krijgt weer eigen bouwprijs
17 sep om 13:25 uurDe Scholenbouwprijs keert terug. Dat maakten Schooldomein en IVVD bekend tijdens de Onderwijsvastgoeddag op 16…

Reactie toevoegen