Nieuwe school X11 versterkt stedelijk leven Merwede

donderdag 13 november 2025
timer 5 min

NEXT architects heeft met Rademacher de Vries Architecten de ontwerpcompetitie gewonnen voor X11, de Utrechtse VO-school voor media en vormgeving. Voor het compacte en hoogstedelijke kavel op Blok 3 is het schoolgebouw, met maak-, theater- en onderzoeksruimtes, slim gecombineerd met een fietsenstalling en een sporthal met dakpark.

X11 gaat verhuizen naar de nieuwe wijk Merwede. Daarbij was het de bedoeling van de architecten om de creativiteit en de beweging in de school zichtbaar te maken, zodat het leren, het maken en het tonen vanzelfsprekend onderdeel worden van de nieuwe stadswijk.

x11 NEXT architects en Rademacher De Vries architecten
Schematische opbouw X11 voor voortgezet onderwijs media en vormgeving.


In de ontwikkeling van Merwede tot een levendige woonomgeving ligt de focus op: 

  • innovatieve duurzaamheid;
  • groen en biodiversiteit;
  • slimme oplossingen voor mobiliteit en energie;
  • menging in programma;
  • plek voor ontmoeting. 

Het ontwerp voor X11 versterkt deze ambities en maakt de ruimtelijke vertaling daarvan: een duurzaam en circulair schoolgebouw waarin social design en gezond stedelijk leven samenkomen.

X11 NEXT architects en Rademacher De Vries architecten
Gevel X11 met openbaar dakplein.

Volgens het ritme van de gebouwen in Merwede is het grote volume voor X11 opgeknipt. Twee onderwijsvleugels worden verbonden door een wigvormig, transparant hart met een spectaculaire trappartij. De vleugels zijn opgezet in een rationele constructie van circulair beton, zowel robuust als flexibel in gebruik, nu en in de toekomst. De centrale entree en het sociale, verbindende hart van het complex worden verbijzonderd door uitvoering in houtskeletbouw en met biobased materiaal.

Opvallende gevel

De vlakken in de opvallende gridgevel van de school worden gelaagd en gevarieerd ingevuld, afgestemd op de plek in de constructie, op het programma erachter en op de menselijke maat. Iedere variant wordt uitgevoerd met circulaire en biobased materialen. Het resultaat is een eigenzinnig ritme, een grafisch patroon dat past bij het karakter van deze school voor media en vormgeving. “We geven de maakruimtes grote hangardeuren en luifels die het schoolgebouw uitnodigend maken, visueel en fysiek verbonden met de buurt. Zo versterkt X11 straks actief het stedelijk leven in Merwede”, aldus architect Marijn Schenk (NEXT architects).

X11 NEXT architects en Rademacher De Vries architecten
Maakruimte X11 met opvallende deuren in gevel.

In de buik van het bouwblok staat een grote sporthal, met daaronder een fietsenstalling en daarboven, op 12,8 meter boven maaiveld, een dakpark met het speeldomein voor de school. Dit dakplein is ook toegankelijk voor de buurt via een sierlijke trap.

Creatief proces

Voor de creatieve school initieerde de gemeente Utrecht een creatief proces, waarin een jong architectenbureau betrokken zou worden bij het ontwerp. NEXT architects vroeg Rademacher de Vries Architecten bij de opgave vanwege hun onderzoekende houding en integrale benadering van architectuur en landschap. Met MOSS is een tweede, jong ontwerpbureau betrokken, gericht op de daktuin en een groen interieur. Deerns adviseert met betrekking tot de aspecten duurzaamheid, bouwfysica en installatietechniek. Breed Integrated Design voorziet in het constructie-advies en Vitruvius adviseert met betrekking tot de bouwkosten. Het team werkt, geheel in de geest van X11, in co-creatie met docenten en leerlingen aan het ontwerp voor het interieur en de circulaire meubels.

Bekijk onderaan deze pagina ook de film over de nieuwe School X11.

Team X11

Programma: X11: vmbo-havo school voor media en vormgeving (1.000 leerlingen) met les- en praktijkruimten, sporthal, fietsenstalling, en dakplein (totaal: 15.000 m2).
Architecten: NEXT architects, Rademacher de Vries Architecten.
Opdrachtgever: Gemeente Utrecht, X11.
Adviseurs: Deerns, Vitruvius bouwkosten, Breed ID, MOSS.
Projectmanagement: Draaijer.
Start bouw - oplevering: 2027 - 2029.

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.

Bron tekst, ontwerp & beeld: NEXT architects en Rademacher De Vries Architecten

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Nieuwe MPG in 2026: praktijktoets helpt ontwerpers

13 jan om 11:00 uurtimer7 min

De aanscherpingen van de milieuprestatie-eisen voor nieuwbouw, die per 1 juli gaan gelden, zijn zonder of met…

Lees verder »
descriptionArtikel

BNA hamert opnieuw op verbetering aanbestedingsklimaat

2 jan om 07:30 uurtimer5 min

“De huidige wijze van aanbesteden in Nederland staat het realiseren van kwaliteit in de weg.” Opnieuw pleit de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Wijzen naar het oosten

30 dec 2025 timer6 min

Na het verschijnen van de Ontwerp-Nota Ruimte hebben diverse belanghebbenden zich waarderend én kritisch…

Lees verder »
descriptionArtikel

Duurzaam ruimtegebruik: lagere parkeernormen

23 dec 2025 timer4 min

De provincie Noord-Holland gaat gemeenten adviseren en stimuleren om parkeernormen bij nieuwbouw te verlagen.…

Lees verder »
descriptionArtikel

Meer financiële ruimte voor woningbouwcorporaties

22 dec 2025 timer2 min

Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening heeft bekendgemaakt dat woningbouwcorporaties vanaf…

Lees verder »
descriptionArtikel

Cornelis: bouwen en wonen in de geest van Van Eesteren

22 dec 2025 timer4 min

Het woongebouw Cornelis in Amsterdam Nieuw-West, ontworpen door FARO en Van Bergen Architectura, heeft de 28ste…

Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe subsidie voor verduurzaming mbo-instellingen

18 dec 2025 timer3 min

De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland gaat het mbo helpen met het verder verduurzamen van hun instellingen…

Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe PvE Frisse Scholen 2025: van voldoende tot uitmuntend

4 dec 2025 timer4 min

Een gezond, comfortabel en energiezuinig schoolgebouw: dát is de ambitie achter het vernieuwde Programma van…

Lees verder »