MVRDV transformeert voormalige raffinaderij Hangzhou Grand Canal

Het internationaal opererende, in Rotterdam gevestigde architectenbureau ontwierp samen met landschapsarchitect Openfabric een masterplan dat zowel op het gebied van duurzaamheid als esthethiek indruk maakt. Bestaande gebouwen van de voormalige raffinaderij worden hergebruikt en getransformeerd tot een levendig cultuurpark, met een museum als middelpunt van het plan. Een gevel waarin duizenden mini-zonnepanelen zijn verwerkt maakt het museum voor technologie en kunst niet alleen de eyecatcher van het project maar ook een toonbeeld van duurzaamheid.  

Het maakt allemaal onderdeel uit van het grote plaatje waarin het Grand Canal, één van de oudste en langste waterwegen ter wereld – over de gehele linie wordt omgetoverd tot culturele hotspot. De voormalige Hangzhou-raffinaderij is een van de te transformeren locaties. De gesloten raffinaderij en opslagfaciliteiten op het terrein zullen deels worden hergebruikt.

Complex interieur

Hoogtepunt van het plan is een nieuw museum, het Art and Sci-tech Centre, dat met zijn ronde vorm doet denken aan de silo’s die het terrein kenmerken. Achter een relatief eenvoudige buitenkant gaat een complex interieur schuil waarbij rechthoekige ruimtes op een grillige manier bovenop een ronde tentoonstellingsruimte worden geplaatst. Deze langgerekte ruimtes zijn bestemd als ateliers, kantoren en winkels. Op het dak van deze gestapelde ruimtes komen terrassen, verbonden via trappen en bruggen. Het mes snijdt hierbij aan twee kanten; de bruggen en trappen verlevendigen de ruimte en ze maken evenementen en (tijdelijke) installatie mogelijk.

Oude en nieuwe structuren combineren

Dankzij de gevel die duizenden mini-zonnepanelen bevat kan het museum straks ook energie opwekken. Deze ‘sun spots’ vormen een parametrisch ontworpen ‘zonneschilderij’. Op de plaatsen waar de zon het felst is, is de dichtheid van het schilderij het grootst. De opgewekte energie kan worden gebruikt voor de led-verlichting in de gevel, zodat het museum op energieneutrale manier reclame kan maken voor tentoonstellingen en evenementen die binnen worden gehouden.

"We weten dat we af moeten van fossiele brandstoffen", zegt Winy Maas, mede-oprichter van MVRDV. "De olie-industrie zal in de loop van de tijd een infrastructuur nalaten waar we iets mee moeten. Het is verleidelijk om te breken met de geschiedenis en een romantisch toekomstperspectief te schetsen waarin we niets verder hoeven met dit soort ruïnes. Maar je kunt ook oude en nieuwe structuren combineren. In dit project incorporeren we dat wat er nog staat met nieuwe structuren die ons een betere, duurzamere toekomst tonen. De oude ‘fossielen’ worden straks nieuwe energie-opwekkende drums."

Glas als basis

Gebouwen die eerder zijn afgebroken worden op een moderne manier herbouwd, met glas als basismateriaal en met toepassing van dezelfde energie-opwekkende zonnespots als in de museumgevel. De torens van de raffinaderijen blijven behouden en worden geïntegreerd in het landschap, met toevoeging van trappen en platforms die zorgen voor uitzicht. In de zuidoostelijke punt van het terrein komen geclusterde kantoren. Door ook de nieuwbouw energie te laten opwekken, kan het park zelfs energie terug leveren aan het elektriciteitsnet.

"Voor het park is een parametrisch bos ontworpen, met een optimale verhouding. Elke soort heeft zijn plek in het landschap te danken aan de mate waarin hij schaduw geeft, voedsel produceert en bijdraagt aan de biodiversiteit." Winy Maas, MVRDV

Het masterplan biedt verder een catalogus van mogelijke toepassingen voor de vele silo's van het terrein – sommige getransformeerd of gereconstrueerd, andere slechts gesuggereerd door cirkels van bestrating die refereren aan de oorspronkelijke plek. Van meeslepende kunstervaringen tot winkelkiosken en omheinde tuinen; deze structuren helpen het park levendig te houden, zodat het gebied straks bezoekers niet alleen overdag, maar ook ‘s avonds iets te bieden heeft.

Lees ook ons meest recente magazine (Stedebouw & Architectuur 2023 nr. 2), dat volledig in het teken staat van gevels en daken.