Leren van Buitenveldert: leg nooit al je eieren in een mandje!

woensdag 13 juli 2022
Als we praten over herstructureren en verdichten, dan denken de meeste vakgenoten waarschijnlijk aan de naoorlogse woonwijken waar de afgelopen dertig jaar ongelofelijk gesloopt, verdicht en vooral ook verbeterd is. Zelf woon ik in Buitenveldert Amsterdam, ook zo’n naoorlogse woonwijk, maar dan een waar verdichting heeft plaatsgevonden zonder herstructurering.

Verdichting bestaat in Buitenveldert uit een integrale benadering van wonen, werken en voorzieningen. Woontorens in aanbouw langs de Buitenveldertselaan van de Amerikaanse starchitect Jeanne Gang voegen een nieuwe categorie van wonen toe. De Gelderlandplein Mall heeft recentelijk verdichting en verbeteringsslagen ondergaan en trekt drommen bezoekers. Meest in het oog springend is nu dat ook alle kantoorgebouwtjes worden opgeknapt en van extra vloeren en nieuwe kwaliteiten voorzien. 

Vaak is gezegd dat de herstructureringswoede, het radicaal op de schop nemen van een wijk, aan Buitenveldert voorbij is gegaan doordat er relatief weinig corporatiebezit is, betrekkelijk veel eigen woningbezit en een fijne variatie aan woningtypen met relatief weinig galerijflats, een voor deze periode zo kenmerkend gebouwtype. Zelf denk ik dat de uitgekiende stedenbouwkundige opzet van de wijk, 75 jaar geleden ontworpen door Jacoba Mulder van de Amsterdamse stedenbouwkundige dienst, een belangrijke rol speelt. De ruimtelijke kwaliteit van Buitenveldert is indrukwekkend: futuristische collectieve hoven, volwassen bomen met eekhoorns, de puntgave natuurinclusieve inrichting van straten en openbare ruimte en een geweldige relatie van langzaam verkeer met het ommeland. De wijk is prachtig ruim en groen, maar dan zonder het gevoel van ontheemding en een gebrekkige sociale veiligheid die zo vaak aan de naoorlogse wijken kleeft. 

Er is echter nog een belangrijke reden waarom ik denk dat Buitenveldert de tijd ongeschonden heeft doorstaan. Buitenveldert heeft als wijk altijd een gespreid maatschappelijk belang gediend van wonen, werken en voorzieningen, gericht op een gemêleerd publiek en niet enkelzijdig op overwegend sociale woningbouw met minimale voorzieningen in beheer bij corporaties. Bijna dertig procent van het vloerareaal heeft een niet-woonfunctie. Overal in de wijk zijn naast maatschappelijke en culturele voorzieningen ook kleine kantoorcomplexen heen geweven voor overwegend commerciële dienstverlening. Dit betreft soms vrijstaande kantoorbebouwing, maar ook veel grote appartementengebouwen hebben kleinschalige kantoor- en werkvloeren op laag 1, 2 en 3. Dit lijkt vanzelfsprekend, maar het is eigenlijk een wonder gegeven de doctrine van de modernistische functiescheiding.

Zien we verdichten vooral als verbeteren, dan moet je zoals het oude spreekwoord zegt niet al je eieren in een mandje doen: richt je nooit op een enkele doelgroep en belangrijker, kijk bij verdichten vooral verder dan het toevoegen van uitsluitend woningen in een enkele categorie of van een enkele realiserende partij. Kijk goed naar de voorzieningen en voeg veel kleinschalige werkgelegenheid toe. 

Vergeet vooral nooit dat goede verdichting begint met een goed stedenbouwkundig plan. Dat gaat zo 75 jaar mee!


Cover S&A GD 2022Dit artikel verscheen eerder in Stedebouw & Architectuur, editie Renovatie & Herstructurering van 2022, die op 15 juli 2022 verscheen. Je kunt de editie nabestellen. Een exemplaar kost € 25,- exclusief verzendkosten. Mail naar administratie@acquirepublishing.nl met jouw NAW-gegevens en (indien noodzakelijk) een opdrachtnummer.

Gegarandeerd alle edities van Stedebouw & Architectuur per jaar ontvangen, inclusief de Innovatiecatalogus? Neem dan een abonnement.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

De toekomst van het bedrijventerrein is groen gekleurd - deel 2

30 jan om 08:00 uur
Om de klimaatverandering het hoofd te bieden, moeten we werk maken van biodiversiteitsversterking en het keren van…
Lees verder »
De BunkerToren (rechts) is het eerste baken in de groei van het gebied rondom het station. © Sebastian van Damme
descriptionArtikel

Vergroening en klimaatadaptatie op locatie indrukwekkende BunkerToren

25 jan om 13:19 uur
Met de nieuwe BunkerToren en het bijbehorende park laat Eindhoven zien dat het mogelijk is een binnenstedelijke…
Lees verder »
descriptionArtikel

De toekomst van het bedrijventerrein is groen gekleurd - deel 1

23 jan om 08:00 uur
Om de klimaatverandering het hoofd te bieden, moeten we werk maken van biodiversiteitsversterking en het keren van…
Lees verder »
Energiepark Leiden met naast de energiecentrale het Stadsbouwhuis. Foto: Buro JP
descriptionArtikel

Samenwerking en inspraak bij transformatie Stadsbouwhuis-locatie Leiden

11 jan om 09:00 uurtimer3 min
Energiepark Leiden krijgt vorm en kleur. Orange Architects en GAAGA zijn als eerste architecten gekozen voor de…
Lees verder »
Beigang River Park wordt ontsloten door de aanleg van drie nieuwe fietsroutes. Beeld: MVRDV
descriptionArtikel

MVRDV verbindt stad met rivier in masterplan Taiwanese waterwegen

10 jan om 12:58 uurtimer3 min
MVRDV heeft de aanbesteding gewonnen voor de aanpak van het rivierengebied rondom Huwei in Taiwan. In het plan,…
Lees verder »
descriptionArtikel

Houten passerelle Zwolle bespaart ruim 70 procent CO2-uitstoot

6 jan om 09:00 uurtimer3 min
De houten voetgangersbrug over station Zwolle, dat het zuidelijke stadsdeel verbindt met het centrum, krijgt de…
Lees verder »
Een breed cultureel en sociaalmaatschappelijk programma gecombineerd met duurzaam en betaalbaar wonen in een ecologische verbindingszone. Het ontwerp voor Romeynshof in Ommoord, Rotterdam. Beeld: Vivid Vision
descriptionArtikel

Biobased ensemble wint tender voor Romeynshof in Rotterdam

29 dec 2022 timer3 min
Met tweehonderd woningen gerealiseerd in hout is het ontwerp voor de Romeynshof in Ommoord één van de grootste…
Lees verder »
Zo kan het gebied rond de Merwedehaven er over vijftien jaar uitzien. Gemeente Rotterdam.
descriptionArtikel

Minder ruimte voor auto in vernieuwende stadswijk Rotterdam

23 dec 2022 timer3 min
Met de bouw van 2500 woningen in de Merwedehaven wil de gemeente Rotterdam het gebied transformeren tot een…
Lees verder »