NEXT architects heeft met Rademacher de Vries Architecten de ontwerpcompetitie gewonnen voor X11, de Utrechtse VO-school voor media en vormgeving. Voor het compacte en hoogstedelijke kavel op Blok 3 is het schoolgebouw, met maak-, theater- en onderzoeksruimtes, slim gecombineerd met een fietsenstalling en een sporthal met dakpark.
Nieuwe school X11 versterkt stedelijk leven Merwede
X11 gaat verhuizen naar de nieuwe wijk Merwede. Daarbij was het de bedoeling van de architecten om de creativiteit en de beweging in de school zichtbaar te maken, zodat het leren, het maken en het tonen vanzelfsprekend onderdeel worden van de nieuwe stadswijk.

In de ontwikkeling van Merwede tot een levendige woonomgeving ligt de focus op:
- innovatieve duurzaamheid;
- groen en biodiversiteit;
- slimme oplossingen voor mobiliteit en energie;
- menging in programma;
- plek voor ontmoeting.
Het ontwerp voor X11 versterkt deze ambities en maakt de ruimtelijke vertaling daarvan: een duurzaam en circulair schoolgebouw waarin social design en gezond stedelijk leven samenkomen.

Volgens het ritme van de gebouwen in Merwede is het grote volume voor X11 opgeknipt. Twee onderwijsvleugels worden verbonden door een wigvormig, transparant hart met een spectaculaire trappartij. De vleugels zijn opgezet in een rationele constructie van circulair beton, zowel robuust als flexibel in gebruik, nu en in de toekomst. De centrale entree en het sociale, verbindende hart van het complex worden verbijzonderd door uitvoering in houtskeletbouw en met biobased materiaal.
Opvallende gevel
De vlakken in de opvallende gridgevel van de school worden gelaagd en gevarieerd ingevuld, afgestemd op de plek in de constructie, op het programma erachter en op de menselijke maat. Iedere variant wordt uitgevoerd met circulaire en biobased materialen. Het resultaat is een eigenzinnig ritme, een grafisch patroon dat past bij het karakter van deze school voor media en vormgeving. “We geven de maakruimtes grote hangardeuren en luifels die het schoolgebouw uitnodigend maken, visueel en fysiek verbonden met de buurt. Zo versterkt X11 straks actief het stedelijk leven in Merwede”, aldus architect Marijn Schenk (NEXT architects).

In de buik van het bouwblok staat een grote sporthal, met daaronder een fietsenstalling en daarboven, op 12,8 meter boven maaiveld, een dakpark met het speeldomein voor de school. Dit dakplein is ook toegankelijk voor de buurt via een sierlijke trap.
Creatief proces
Voor de creatieve school initieerde de gemeente Utrecht een creatief proces, waarin een jong architectenbureau betrokken zou worden bij het ontwerp. NEXT architects vroeg Rademacher de Vries Architecten bij de opgave vanwege hun onderzoekende houding en integrale benadering van architectuur en landschap. Met MOSS is een tweede, jong ontwerpbureau betrokken, gericht op de daktuin en een groen interieur. Deerns adviseert met betrekking tot de aspecten duurzaamheid, bouwfysica en installatietechniek. Breed Integrated Design voorziet in het constructie-advies en Vitruvius adviseert met betrekking tot de bouwkosten. Het team werkt, geheel in de geest van X11, in co-creatie met docenten en leerlingen aan het ontwerp voor het interieur en de circulaire meubels.
Bekijk onderaan deze pagina ook de film over de nieuwe School X11.
Team X11
Programma: X11: vmbo-havo school voor media en vormgeving (1.000 leerlingen) met les- en praktijkruimten, sporthal, fietsenstalling, en dakplein (totaal: 15.000 m2).
Architecten: NEXT architects, Rademacher de Vries Architecten.
Opdrachtgever: Gemeente Utrecht, X11.
Adviseurs: Deerns, Vitruvius bouwkosten, Breed ID, MOSS.
Projectmanagement: Draaijer.
Start bouw - oplevering: 2027 - 2029.
Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.
Bron tekst, ontwerp & beeld: NEXT architects en Rademacher De Vries Architecten
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Nieuwe school voor duurzame ambassadeurs van de toekomst
21 okt 2025 6 minMet toepassing van de modulaire HoutKern Bouwmethode won architect Jimmy van der Aa (Studio A Kwadraat) de…
Flexibiliteit en circulariteit als pijlers onderwijsgebouw
15 okt 2025 12 minEen school die nog stamt uit de jaren zestig of zeventig is tegenwoordig vrijwel altijd hopeloos verouderd. En…
Innovatieve gevel voor Het Streek Lyceum in Ede
10 okt 2025 5 minIn Ede worden op 5 november de volgende stappen gezet op weg naar succesvolle scholenbouwprojecten tijdens het…
Nieuwe award sector onderwijshuisvesting: Smaakmaker 2025
6 okt 2025 4 minTijdens het komende Duurzame & Gezonde Scholen Congres (5 november, Ede) lanceert Stedebouw &…
Europees platform impuls voor architectuurontwerpwedstrijden
2 okt 2025 4 minHet project European Platform for Architectural Design Competitions (ARCH-E) geeft architecten betere kansen om…
Geen sloop, maar hergebruik op Zernike campus
30 sep 2025 4 minHerbruikbaarheid, aanpasbaarheid en eigenheid van het gebouw zijn de kernbegrippen van de herontwikkeling van…
Schoolvoorbeelden uit Groningen
19 sep 2025 3 minOp 5 november aanstaande wordt de Mauritskazerne in Ede omgetoverd tot festivalterrein voor de vijfde editie…
Sportieve inrichting kenmerkt nieuwe school in Zwijndrecht
26 aug 2025 3 minIn Zwijndrecht is onlangs het IKC De Brink opgeleverd. Opvallend aan het gerenoveerde en nieuwe gebouw is de…

Reactie toevoegen