Multifunk & multiflex; flexibel bouwen voor de toekomst

De studie 'Multifunk & multiflex; gebouwen voor de toekomst' kaart twee issues aan: die van de onbekende toekomstige eindgebruiker en het hebben van een langetermijnvisie. Tenslotte pleit de studie voor partijoverstijgende betrokkenheid wil flexibel bouwen succesvol zijn. 
 

Zes bureaus trekken lessen

In de studie, een initiatief van ANA architecten, hebben zes BNA-architectenbureaus onderzocht welke lessen kunnen worden getrokken uit de ervaringen met het ontwikkelen, beheren en gebruiken van flexibele en multifunctionele gebouwen. Tot de studie behoren een kinderdagverblijf die eenvoudig getransformeerd kan worden tot woningen voor ouderen, een woningbouwproject met werkplaatsen en ateliers, een laboratoriumgebouw waar kantoor- en labfuncties kunnen wisselen en een woonhuis voor senioren met en zonder verpleegfuncties. De deelnemende bureaus zijn: ANA architecten, JHK architecten, LKSVDD architecten, Nieuwe ruimte, a Place en Studiotransit.
 

De onbekende eindgebruiker

Het ontbreken van een duidelijke (eind)gebruiker levert een spagaat op tussen enerzijds flexibiliteit faciliteren en anderzijds gebrek aan inzicht van de wensen van de gebruiker. Daardoor worden de geboden mogelijkheden vaak niet her- en erkend, waarmee flexibiliteit inbouwen feitelijk geld weggooien is. Oplossingen liggen daar waar het anonieme wordt omgezet in een scala aan mogelijkheden. Dat pleit ervoor om in de ontwerpfase flexibiliteit breed te verkennen.
 

Lange termijnvisie

Op plekken waar de grondwaarde hoog is zijn de meerkosten van flexibiliteit uit verhuur, verkoop en/of exploitatie makkelijk op te brengen. Dat maakt het mogelijk om bij ontwerp hoog in te zetten op deze factor. Maar is op plekken waar een hoge grondwaarde ontbreekt, flexibel gebruik niet veel urgenter? Een voorbeeld uit de studie: in een krimpende gemeente is een lagere schoolgebouw gerealiseerd dat kan worden getransformeerd tot ouderenhuisvesting. Hier ligt een duidelijke lange termijn visie die wordt ondersteund door de gebouwen.
 

Flexibel maatwerk

Kortom: maatwerk is geboden, zowel bouwkundig, juridisch als architectonisch. Maatwerk afgestemd op de locatie en de (financiële en juridische) mogelijkheden. Dat betekent een grote mate van betrokkenheid en samenwerking van alle partijen in het proces. Er kan niet volstaan worden met het netjes afhandelen van je eigen onderdeel binnen het bouwproces. Flexibel bouwen is partijenoverstijgend en vraagt daarmee een inspanning van opdrachtgever, eigenaar, adviseur, gemeente, aannemer en architect.

U leest hier meer over het project en over de uitkomsten van de studie.
 

Over BNA Onderzoek

BNA Onderzoek is het praktijklab van de BNA, branchevereniging voor Nederlandse architectenbureaus, waar slimme ideeën voor de gebouwde omgeving worden ontwikkeld. BNA Onderzoek brengt architecten, onderzoekers, marktpartijen en overheden samen om na te denken over maatschappelijke vraagstukken.