Paris Proof-vastgoed realiseren: sneller én goedkoper dankzij nieuwe aanpak

In de huidige, traditionele praktijk investeren we nog massaal in verduurzaming van vastgoed door gevels te isoleren, installaties te vervangen en zonnepanelen te plaatsen. Ondertussen zijn de gebouwen door een gebrek aan kwaliteit allesbehalve smart en ‘lekken’ ze energie. Er is dus nog veel laaghangend fruit, waarmee we miljoenen kunnen besparen.  

Dat besparen begint niet bij hardware, maar bij goed functioneren en slim programmeren. Om daarbij een realistische inschatting te maken van het energieverbruik zijn er methoden die uitgaan van theoretische berekeningen. Wie echter kiest voor de Paris Proof-methode, werkt - net als bij de Carbon Risk Real Estate Monitor (CRREM) - met het wérkelijke, in de praktijk aangetoonde energieverbruik.  

Auteur Christa de Vaan (associate director Sustainability, MEP and Digital Transformation): “De resultaten van NABERS zijn verbluffend en laten zien dat het sturen op werkelijke prestaties leidt tot overpresteren.” 

Naïef bouwproces 

De bouw is de enige industrie die wegkomt met gebouwprestaties op basis van input, in plaats van output. In de auto-industrie wordt jarenlang gesleuteld aan prototypes, voordat een model op de markt komt. In de bouw is het eerste prototype meteen het eindproduct. Voeg daar een complexe ketensamenwerking aan toe, met tientallen partijen die onder tijdsdruk moeten samenwerken, en fouten zijn simpelweg onvermijdelijk. Waar de autobranche ervan uitgaat dat processen altijd worden aangepast en geoptimaliseerd, lijkt er in het bouwproces sprake van naïviteit: met een foutloos bouwproces als uitgangspunt. 

Veel fouten blijven jarenlang onzichtbaar, zodat gebouwen gewoon doordraaien en systemen niet optimaal functioneren. In de gebruiksfase draait alles om comfort tegen minimale kosten. De snelste oplossing? Instellingen aanpassen. Is het te koud, dan is het makkelijker om de ruimte een graadje warmer af te stellen dan om de werkelijke oorzaak te achterhalen. Pas bij extreme problemen volgt een onderzoek. Zo bedraagt het energieverlies door onjuist functioneren voor een gemiddeld gebouw 20 tot 40 procent. 

Energieprestaties 

Als er geen incentive is om de werkelijke energieprestaties te meten en we er niet op toetsen, wordt het ook geen prioriteit. De Dutch Green Building Council (DGBC) heeft daar met haar partners iets op bedacht: Paris Proof. Dit is een certificaat gebaseerd op de werkelijke prestaties (de energierekening) in plaats van een theoretische inschatting van het energieverbruik. Hierbij tellen niet alleen de fysieke maatregelen mee, zoals isoleren, vervangen installaties of zonnepanelen, maar ook optimalisaties als een betere inregeling of het aanpassen van fouten. 

Juist dit soort optimalisaties vormen vaak de meest kosteneffectieve maatregelen. Soms is de oplossing simpel, zoals het juist instellen van installaties, waardoor een back-up gasketel later aanslaat en de warmtepomp langer in bedrijf is. Of ervoor zorgen dat installaties niet meer tegen elkaar in koelen en verwarmen. 

Simulaties 

Het werkelijke energieverbruik kun je al in de ontwerpfase voorspellen met energiesimulaties. Deze zijn in het Paris Proof-proces cruciaal. In een simulatie wordt een digitale variant gemaakt van het gebouw, waarbij voor elk kwartier de energiestromen kunnen worden voorspeld. Die voorspelling van het energieverbruik wordt vervolgens vergeleken met de werkelijke sensordata uit het gebouw. Hiermee kan de impact van aangepaste instellingen worden voorspeld, evenals de impact van de geplande optimalisaties op het energieverbruik. Uit de praktijk weten we dat een volledige gevelrenovatie zo kan worden ingeruild voor het aanpassen van instellingen van de installatie, waardoor miljoenen kunnen worden bespaard. 

Verbluffende resultaten 

Om te zorgen dat prestaties na oplevering ook worden waargemaakt, is er - naast energiesimulaties - ook een betere borging van de kwaliteit in het bouwproces nodig. Dat het realistisch is om op werkelijke prestaties te sturen, is bevestigd door een goed voorbeeld uit Australië. Daar is meer dan 25 jaar geleden al iets vergelijkbaars als Paris Proof opgestart: NABERS. Deze tool is in Australië wettelijk verplicht, waardoor vrijwel elk gebouw over een rating beschikt (rapport over NABERS-aanpak).  

De resultaten van NABERS zijn verbluffend en laten zien dat het sturen op werkelijke prestaties leidt tot overpresteren in plaats van onderpresteren. Als namelijk op de echte output wordt getoetst, komt er meer aandacht voor ontwerp, uitvoering en beheer en het inbouwen van veiligheidsmarges. Dit versnelt niet alleen de transitie, het maakt verduurzaming ook materiaal- en kostenefficiënter en het vermindert de behoefte aan arbeidskrachten. En dat is op dit moment één van de grootste knelpunten in de sector. 

Paris Proof uitvragen 

Voor het uitvragen van werkelijke energieprestaties door opdrachtgevers is er een gratis handreiking ontwikkeld (door Arup en DGBC). Deze handreiking bevat een duidelijk stappenplan om te komen van een Paris Proof-doel naar borging van het kwaliteitsproces en het daadwerkelijk kostenefficiënt behalen van dit doel. Zo krijgt iedere partij helderheid over verantwoordelijkheden en voorkom je dat prestaties achterblijven bij ambities.  

Om nog kosteneffectiever te verduurzamen én bij te dragen aan het versnellen van de energietransitie kan een Paris Proof Scan analyseren wat de beste oplossingen zijn om vastgoed te transformeren naar Paris Proof. Na de analyse helpt Arup je ook met de uitvoering van de fysieke en digitale aanpassingen. Met onze installatieadviseurs, energiespecialisten, bouwfysici, brandveiligheidsexperts, constructeurs en uitvoeringsspecialisten, realiseren we een integrale aanpak, duidelijke aanbestedingsstukken en resultaten die aantoonbaar voldoen aan Paris Proof.

• DGBC: “De handreiking heeft betrekking op de energetische doelstellingen van het Paris Proof Commitment en kan worden toegepast voor alle gebouwfuncties zoals benoemd in het WEii-protocol. 

Dit artikel is verschenen in Stedebouw & Architectuur 2, thema gebiedsontwikkeling. Lees hier de sneak preview van dit magazine. 

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.