Drie thema’s en vijf acties bij Ruimte voor Werk in Leiden

Thema 1 Mengen en verdichten

• Actie 1: Opstellen van een Leids instrumentarium
• Actie 2: Het opstellen van profielen voor werklocaties en het concretiseren van leefmilieus

Het eerste thema is Mengen en verdichten. Vince de Jong (projectmanager bij Kickstad, bureau voor duurzame stadsontwikkeling) daarover: “De uitdaging daarbij is hoe je met verdichting ruimte voor werk creëert en hoe je zorgt dat bijbouwen niet een bedreiging voor ruimte voor werk is, omdat je woningen toevoegt aan bedrijventerreinen. Dat kan misschien door de hoogte in te bouwen op bedrijventerreinen, maar misschien ook door werkruimte toe te voegen in monotone woonwijken waar nu een gebrek aan voorzieningen is.”

Aan dit thema zijn twee acties gekoppeld. Het eerste is het creëren van een Leids instrumentarium. “Daarbij inventariseer je de sturingsmiddelen die je kunt inzetten om dit te laten slagen. Dat kan planologisch zijn, maar ook financieel. Met behulp van de toolbox die daaruit voortkomt, kun je vervolgens keuzes maken.
De tweede actie is het opstellen van profielen voor de acht bedrijventerreinen en het kijken naar welk bedrijf op welke plek komt. Door aan te geven waar je op zo’n bedrijventerrein tot 2050 naartoe wilt, schep je kaders voor de type bedrijven die je wilt aantrekken en afstoten.”

Arnoud Nierop (senior beleidsmedewerker integrale economie bij de gemeente Leiden) vult aan: “Belangrijk hierbij is dat we niet vanuit de gemeente hebben opgeschreven wat volgens ons de toekomst zou moeten zijn van het bedrijventerrein. Mijn economie-collega is langsgegaan bij de acht bedrijventerreinen. Die heeft gesproken met ondernemersverenigingen en individuele ondernemers. Hij heeft een enquête uitgezet onder bedrijven met de vraag hoe de ondernemers de toekomst van hun bedrijventerrein zien. Daarbij hebben we bewust het jaartal 2050 gehanteerd, omdat we van ondernemers terug hoorden dat ze ondernemingszekerheid nodig hebben. Ondernemers gaan namelijk geen grote investeringen in bijvoorbeeld duurzaamheid doen, als ze weten dat ze over een paar jaar in de onzekerheid zitten.”

Thema 2 Spreiden en schuiven

• Actie 1: Verbeteren van de regionale samenwerking
• Actie 2: Actief zoeken naar in- en uitbreidingslocaties

Het tweede thema is Spreiden en schuiven. De Jong: “Dit thema draait om het principe: het juiste bedrijf op de juiste plek. Nu zitten op bedrijventerreinen vaak bedrijven door elkaar. Bijvoorbeeld bedrijven uit verschillende milieucategorieën.  Daarvoor moet je een schuifpuzzel gaan leggen, maar daar heb je wel de regio bij nodig. De economie van Leiden en de regio zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Leiden kan niet zonder de regio en andersom. De eerste actie daarbij  is meer regie op regionale samenwerking. Er zijn allerlei samenwerkingsverbanden, zoals Economie071 en regio Holland Rijnland. Het doel is om daar meer regie op te gaan pakken zodat je met zijn allen de juiste schuifpuzzel kunt leggen voor een sterke regionale economie.”

Het tweede actiepunt bij dit thema is het actief op zoek gaan naar in- en uitbreidingslocaties. Zowel in de regio als daarbuiten. “Daar gaan we gericht onderzoek naar doen.”

Thema 3 Haalbaar en betaalbaar

• Actie: Creëren van meer betaalbare werkruimte in Leiden

Het derde thema is Haalbaar en betaalbaar. De Jong: “Uiteindelijk leiden veel gesprekken naar betaalbaarheid. Commerciële kantoren kunnen vaak gemakkelijker mengen met andere functies en meebewegen met bepaalde ontwikkelingen. Voor bedrijven die veel ruimte nodig hebben, zoals de maakindustrie, of voor de stadsverzorgende bedrijvigheid met maatschappelijke meerwaarde - bijvoorbeeld een buurtbakker - is dat veel moeilijker, omdat ze minder vet op de botten hebben of minder hoge prijzen kunnen hanteren. De uitdaging is om betaalbaarheid te garanderen voor bepaalde functies.

Daar waar je bij wonen sociale woningbouw hebt, is het bij werk nog te vaak het wilde westen. Daar is nog geen gecontroleerd mechanisme. Dus moet je iets doen als je gaat ontwikkelen en mengbare gebieden wilt creëren en je te maken hebt met stijgende grondprijzen. Daarom hebben we besloten betaalbaarheid te garanderen voor de ondernemers die ruimte nodig hebben en die een maatschappelijke meerwaarde hebben. De gemeente gaat aan de slag met stadspartners om daarvoor een fonds op te richten. Zo’n fonds kan bijvoorbeeld organisaties helpen om een pand te kopen in plaats van te huren, zodat ze meer ruimte hebben om zich te ontwikkelen. Zo’n fonds zou ook een onrendabele top kunnen opvangen.”

Tekst: Peter Bekkering

Het bijbehorende verhaal in ons themanummer Gebiedsontwikkeling is voor abonnees terug te vinden in onze bibliotheek. Nog geen abonnee? Hier vind je onze aanbiedingen.