Condities creëren voor duurzame stedelijkheid

“Gebiedsontwikkeling gaat over het creëren van kaders en randvoorwaarden voor de uitvoering van ruimtelijke projecten in onderlinge samenhang. Het behelst de organisatie van een programma van projecten. Gebiedsontwikkeling creëert de mogelijkheden en met projectontwikkeling realiseer je deze. Het is daarmee een aan projectontwikkeling verwante activiteit, maar vraagt om een procesmatige aanpak.

Gebiedsontwikkeling is nodig wanneer je van een lokale ruimtelijke opgave niet meteen een project kan maken. Dit komt door allerlei onzekerheden. En deze nemen alleen maar toe door transities in energie, mobiliteit, klimaat, grondstofeconomie, sociaal domein, enzovoorts. Een energieaansluiting, stikstofruimte en watertoets zijn daarmee net zo randvoorwaardelijk geworden als een bouwplan.

Omgaan met deze complexiteit vraagt om het oprekken van de grenzen van het vak gebiedsontwikkeling. Er is naast (stede)bouwkundige kennis ook verstand van aanpalende vakgebieden nodig, die samen inzicht geven in hoe een toekomstbestendige, leefbare en aantrekkelijke stedelijke omgeving te creëren. Ook moet een langere tijdshorizon worden beschouwd. Gebiedsontwikkeling gaat niet alleen over de startcondities voor projecten, maar ook over condities voor een verdere duurzame exploitatiefase.

In het digitale magazine Stedebouw & Architectuur, thema Gebiedsontwikkeling is veel te lezen over de toenemende complexiteit van gebiedsontwikkeling, maar ook hoe ermee om te gaan. En hoewel trajecten van gebiedsontwikkeling lang kunnen duren, zijn de resultaten indrukwekkend. Met de oplevering vorig jaar van het laatste gebouw in het plangebied La Gare/Paleiskwartier, is ’s-Hertogenbosch na veertig jaar ontwikkeling een nieuw stuk binnenstad aan de andere kant van het spoor rijker. Dat is de belofte van gebiedsontwikkeling; het creëren van nieuwe kloppende harten in stad en land! Als daaraan werken geen mooi vak is...”

• Gert-Joost Peek
  Lector Gebiedsontwikkeling & Transitiemanagement (Hogeschool Rotterdam);
  Research Fellow Amsterdam School of Real Estate;
  Eigenaar SPOT-ON Consulting;
  Voorzitter Stichting I’MBINCK (onafhankelijk platform voor ontwikkeling Haagse Binckhorst).

Lees ook:
Gebiedsontwikkeling 1.0, 2.0, 3.0 en 4.0
Minder onrechtvaardigheid in stedebouw en gebiedsontwikkeling
Omgevingswet en -programma: stedenbouwkundigen aan zet
Het definiëren van de essentie van de openbare ruimte

Het complete digitale magazine Stedebouw & Architectuur, thema Gebiedsontwikkeling is voor abonnees te vinden in onze Acquire-bibliotheek. Heb je nog geen abonnement? Bekijk hier onze aanbiedingen.

Tekst: Gert-Joost Peek
Foto: Paleiskwartier ('s-Hertogenbosch)