Versnelling woningbouwontwikkeling: 'yes in my backyard'

'Een miljoen woningen'. We hebben dit aantal vaak voorbij horen komen als het gaat om het streven voor de komende tien jaar. In het laatste voorstel van minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening Hugo de Jonge gaat het om de realisatie van 900.000 woningen voor 2030. Tal van factoren, waaronder natuurlijk de oorlog in Oekraïne en een daaraan gekoppelde vluchtelingenstroom/toename van de bevolking, maken de omstandigheden alleen nog maar lastiger.

Om de woningbouwontwikkeling fors te versnellen heeft minister De Jonge het ‘Plan van aanpak versnellen processen en procedures woningbouw’ naar de Tweede Kamer gestuurd. Het plan bevat meerdere sancties die ervoor moeten zorgen dat de gemiddelde ontwikkeltijd van woningbouwprojecten omlaaggaat. 

De Jonge: "Het bouwen van een woning, van plan tot realisatie, duurt gemiddeld tien jaar. Dit moet en kan korter. Er zijn voorbeelden van projecten die binnen drie jaar worden gerealiseerd. En het kan nog sneller. Dit plan van aanpak moet ervoor zorgen dat de bouw op alle fronten wordt versneld. Daarbij willen we het ‘not in my backyard’-sentiment doorbreken. We zijn het aan alle woningzoekenden verplicht om alles te doen wat in ons vermogen ligt om de woningbouw te versnellen."

De plannen van De Jonge zijn gebaseerd op diverse onderzoeken en mikken op deze vier thema’s:
Efficiëntere werkwijze en versterking capaciteit;

• Meer regie, samenwerking en 'yes, in my backyard' (YIMBY)
• Stimuleren innovatie en industrieel bouwen
• Aanpassen van wet- en regelgeving

De belangrijkste acties binnen deze thema’s betreffen de volgende vijf kwesties:

1. Stappen tegelijkertijd zetten in plaats van na elkaar. Door in snelkookpansessies rekenen, tekenen, onderzoeken, participatietrajecten en het juridisch vastleggen van afspraken meer gelijktijdig en in samenhang uit te voeren, kan de ontwikkeltijd jaren korter. Dit vraagt een andere werkwijze. Dit wordt bij vijf woningbouwprojecten toegepast en geëvalueerd.

2. Versterken van capaciteit. Gebrek aan capaciteit is een van de oorzaken voor de lange tijd die nodig is voor woningbouwontwikkeling. Daarom komt extra geld beschikbaar voor gemeenten en provincies om extra personeel in te huren en regionale samenwerkingen op te zetten.

3. Participatie waarbij woningzoekenden een stem en gezicht krijgen. In besluitvorming over projecten worden vooral de tegenstanders gehoord. Door ook woningzoekenden hier een rol in te geven komt er meer focus op het snel realiseren van woningen.

4. Bouweisen zoveel mogelijk standaardiseren. Voor elk project gelden andere eisen en verplichtingen. Dit kost tijd en geld. De standaardisatie wordt vastgelegd in landelijke regelgeving. Ten aanzien van duurzaamheidseisen worden de mogelijkheden voor maatwerkregels geschrapt. Dit scheelt tijd en draagt bij aan het opschroeven van de (industriële) bouwproductie.

5. Aanpassen van wet- en regelgeving. Om een snelle realisatie mogelijk te maken, zet de regering ook in op versnelling in de fase van bezwaar en beroep. Zo wordt in het wetsvoorstel regie op de volkshuisvesting opgenomen om voor woningbouw toe te gaan naar beroep in één instantie voor omgevingsvergunningen, in plaats van beroep en hoger beroep. Ook wordt de termijn van zes maanden gecontinueerd om uitspraak te doen in beroepsprocedures.

Versnellingstafels

Het Rijk neemt regie door over deze punten versnellingsafspraken te maken in regionale woondeals, met projecten versnelling te realiseren en door de inzet van versnellingstafels. Aan deze versnellingstafels overleggen overheden, woningcorporaties en marktpartijen over de voortgang van de realisatie van de woningbouwopgave. Hierbij worden mogelijke knelpunten besproken en oplossingen gecreëerd.

Expertteam Woningbouw

Gebrek aan ambtelijke capaciteit bij gemeenten en provincies is ook een van de oorzaken voor de lange tijd die nodig is voor woningbouwontwikkeling. Daarom wordt er 90 miljoen euro beschikbaar gesteld om extra personeel in te huren. Ook is er een Expertteam Woningbouw, dat door gemeenten ingeschakeld kan worden wanneer zij vastlopen bij de ontwikkeling van woningbouwprojecten.

Bekijk het volledige 'Plan van aanpak versnellen processen en procedures woningbouw'.