Verdichte arbeiderswijk behoudt historisch karakter

maandag 5 december 2016

timer 3 min

Met de oplevering van de Dr. Schaepmanlaan is de herstructurering van het Zomerkwartier in Zeist afgerond. De vooroorlogse arbeiderswijk is de afgelopen vier jaar uitgebreid onder handen genomen: de wijk is verdicht en voor een deel gerenoveerd. Bovendien zijn er 141 nieuwe woningen gebouwd, die qua ontwerp zijn geïnspireerd op huizen uit de jaren ’30 in het Zomerkwartier.

Het veelomvattende plan voor de karakteristieke wijk is ontwikkeld door Braaksma & Roos Architectenbureau, in nauwe samenwerking met de bewoners. Voor de herstructurering werd de buurt gekenmerkt door compacte arbeiderswoningen op langgerekte percelen met diepe tuinen. De honderd jaar oude huizen verkeerden in slechte staat en voldeden niet meer aan de moderne eisen en comfort, aldus het architectenbureau.

De oude situatie van het Zomerkwartier. © Braaksma & Roos Architectenbureau

Bovendien was er in Zeist een grote behoefte aan meer huurwoningen. Vanuit de gemeente werd de nadrukkelijke wens uitgesproken om extra huurwoningen te creëren in de binnenstad, zodat het groene buitengebied ongeschonden zou blijven. Volgens de gemeente leende het Zomerkwartier zich bij uitstek voor verdichting.

Bewoners willen behoud karakter

Om de grootschalige wijkaanpak vorm te geven, sloegen drie woningcorporaties de handen ineen. Samen met Braaksma & Roos werd een plan ontwikkeld op het concept van een tuinstad. Dat houdt in: woningen rond collectieve hoven met groen als kloppend hart van de openbare ruimte. Aanvankelijk voelden de bewoners van het Zomerkwartier volgens het architectenbureau weinig voor de plannen. De bewoners wilden het karakter van de historische wijk behouden.

In het plan is tegemoet gekomen aan de wens om de oorspronkelijke gevenaanzichten in de nieuwbouw terug te laten komen. Zo is het ontwerp voor ’t Hof van Zeist, het bouwblok tussen de Schaerweijdelaan en de Anne de Vrieslaan geïnspireerd op huizen uit de jaren ’30 in de wijk. De herenhuizen, appartementen en grondgebonden woningen kenmerken zich door warme kleuren en materialisering van gevels en daken. Opvallend zijn de uitgesproken elementen als de zinken dakkapellen en luiken voor de ramen.

Poortwoningen naar ontwerp van 1912

Anders in de nieuwe situatie zijn de markante poortwoningen, die in het oorspronkelijke ontwerp van 1912 al waren getekend, maar wegens financiële redenen nooit waren uitgevoerd. De onderdoorgang biedt een directe verbinding met het beschutte groene hof. Verdichting is gerealiseerd met de nieuwe woningen aan de Anne de Vrieslaan. De eengezinswoningen zijn op een organische manier ingepast tussen de Schaerweijdelaan en de Dr. Schaepmanlaan en sluiten met de twee “boekensteunen” aan op het groene binnenhof.

De poortwoningen. © Braaksma & Roos Architectenbureau