OPA komt, Omgevingswet en andere nieuwe termen

donderdag 24 juni 2021
De Omgevingswet is een half jaar uitgesteld, maar heb jij net als anderen het gevoel dat je nog niet goed voorbereid bent op de komst van de Omgevingswet? Wij ook vaak nog. In dit artikel helpen wij jou met een snelcursus op weg naar meer duidelijkheid.

De komst van de Omgevingswet zet een hoop veranderingen in gang: procedures die veranderen, nieuwe termen die toegepast worden bij het aanvragen van vergunningen. Weet jij bijvoorbeeld al wat een OmgevingsPlanActiviteit (OPA) is? En wat het verschil is tussen binnenplanse en buitenplanse activiteiten?

Dit artikel vertelt je iets over:

  1. Binnen en buitenplans afwijken
  2. Bouwtechnisch los van vergunningsaanvragen
  3. Participeren met Opa

Opa komt en vraagt om een vergunning

In ons vorige artikel vertelden wij je al dat de Omgevingswet twee grote veranderingen met zich meebrengt: de kortere procedures en het zoveel mogelijk werken met algemene regels. Deze tweede verandering zorgt ervoor dat er straks minder vergunningsplichtige activiteiten zijn. Het zal dus vaker voorkomen dat een activiteit past binnen de algemene regels van het Omgevingsplan. Natuurlijk blijven er altijd situaties waarin het initiatief niet zomaar voldoet aan de regels. Dan heet dat een OmgevingsPlanActiviteit. 

Voorbeeld van 2 woningen

Laten we dit verduidelijken met een simpel voorbeeld: een initiatiefnemer wil graag twee woningen ontwikkelen op een plek waar een groene invulling aanwezig is. Vanuit het geldende Omgevingsplan wordt de activiteit wonen echter niet toegestaan. Het initiatief is dus in strijd met het bestaande Omgevingsplan van de gemeente. De initiatiefnemer wil toch op deze locatie graag bouwen en moet daarmee dus afwijken van de regels. Wat zijn de mogelijkheden?

Om deze activiteit mogelijk te maken moet afgeweken worden van het Omgevingsplan. In zo'n geval moet de initiatiefnemer een aanvraag indienen voor een omgevingsvergunning. Deze activiteiten hebben onder de Omgevingswet de naam ‘OmgevingsPlanActiviteit’ gekregen. OPA dus. In het algemeen bepaalt het omgevingsplan voor welke activiteiten een vergunning vereist is, maar sommige activiteiten zijn vergunningsvrij. Welke dat zijn? Kijk even in artikel 2.15f Bbl van de Omgevingswet.

Binnenplans of buitenplans afwijken

Zo'n omgevingsplanactiviteit kent vervolgens twee varianten: een binnenplanse en buitenplanse. Binnenplans houdt in dat een activiteit past binnen de regels van het Omgevingsplan, maar wel een vergunningsplicht heeft. De gemeente bepaalt voor welke activiteiten dit geldt. En je raadt het al; buitenplans is een activiteit die buiten het Omgevingsplan valt én een vergunning nodig heeft. Dit is bijvoorbeeld het geval in het voorbeeld hierboven, waar de activiteit wonen niet is toegestaan. 

Een activiteit die niet aansluit bij het Omgevingsplan is straks dus wel mogelijk met een omgevingsvergunning. Zo maakt OPA dus activiteiten mogelijk zonder aanpassing van het bestaande Omgevingsplan of bestaande verordeningen. Dat maakt de procedure een stuk sneller.

Bouwtechnisch los van vergunningsaanvragen

Het is belangrijk om ook nog even stil te staan bij bouwactiviteiten, want ook op dit vlak gaat er het één en ander veranderen. Nu moet er voor bouwactiviteiten bijna altijd een omgevingsvergunning worden aangevraagd. Het bevoegd gezag beoordeeld alle aspecten van de aanvraag namelijk tegelijkertijd. Onder de nieuwe Omgevingswet komt er een splitsing: een bouwtechnische omgevingsvergunning en een omgevingsvergunning.

Bouwtechnische omgevingsvergunning

De bouwtechnische omgevingsvergunning toetst de technische eisen waaraan een bouwwerk moet voldoen, zoals de woningen uit onze casus. De regels zijn opgenomen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl). Welke bouwactiviteiten komen voor de technische toets in aanmerking? Je vindt ze in de artikelen 2.15d en 2.15da Bbl. En in artikel 2.15db Bbl staan de bouwactiviteiten zonder technische toets.

Omgevingsvergunning

Bij de omgevingsvergunning gaat het vervolgens om planologische aspecten. Deze vergunning toetst of het bouwwerk past in het vastgestelde omgevingsplan. Dus, om ons voorbeeld er weer bij te pakken; passen de twee woningen binnen de groene invulling?

Deze splitsing in een bouwtechnische omgevingsvergunning en een omgevingsvergunning heeft als gevolg dat de hoeveelheid aan te vragen vergunningen straks afhangt van de bouwactiviteit. Daarbij zijn de vergunningaanvragen op verschillende momenten te plannen. Zo kan een initiatiefnemer eerst de omgevingsvergunning aanvragen om duidelijk te krijgen of de bouwactiviteit überhaupt mogelijk is. Na goedkeuring kan dan de bouwtechnische omgevingsvergunning worden aangevraagd. Dit voorkomt onnodige kosten voor bouwtechnische berekeningen en tekeningen voor bouwactiviteiten.

Participeren met OPA

Dit alles vertellen we je natuurlijk omdat de veranderingen in de procedures ook een relatie hebben met het thema participatie. We schreven hier al eerder over in het blog ''Geen participatie, geen omgevingsvergunning??!!!”. Maar nog even een samenvatting ter herhaling: bij het indienen van een aanvraag voor een vergunning, voor een omgevingsplanactiviteit in het Omgevingsloket online, zal straks een motivering aangeleverd moeten worden die aantoont of participatie heeft plaatsgevonden en op welke manier. Het bevoegd gezag kan deze participatie als motivering gebruiken in de besluitvorming over het wel of niet verlenen van de vergunning. In het geval van een buitenplanse omgevingsplanactiviteit mag de gemeenteraad zelfs gevallen aanwijzen waarbij participatie moet hebben plaatsgevonden voordat een omgevingsvergunning überhaupt aangevraagd kan worden.  

Een goede voorbereiding is het halve werk

De belangrijkste les uit onze snelcursus lijkt een beetje cliché, maar mag toch nogmaals benadrukt worden: wees voorbereid op de Omgevingswet, want dat gaat je uiteindelijk moeite besparen. Zorg dat je bijvoorbeeld weet of er een vergunningplicht geldt voor de activiteit die jij mogelijk wil maken. Bereid daarnaast ook je participatie goed en tijdig voor, met name wanneer je een initiatief indient dat in strijd is met het heersende Omgevingsplan. 


Benieuwd naar de mogelijkheden van onze online tool voor jou?

Maarten Bosman
Maarten Bosman, adviseur bij Parolo

Wellicht ben je al een stapje verder en kun je wat hulp gebruiken bij een project voor de vastlegging van informatie of het proces. Dan helpen we je graag ook verder met onze tooling. 

Meer weten? Vraag een online demo aan.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Stedenbouwkundige Ton Schaap ontvangt 43e BNA Kubus

10 sep om 09:01 uur
De 43ste BNA Kubus 2021 gaat naar stedenbouwkundige Ton Schaap (1952). De jury roemt Schaap voor het leiderschap…
Lees verder »

Waarom spelregels voor participatie wenselijk zijn

2 sep om 13:25 uur
Waarom stelt een gemeente eigenlijk participatiebeleid op? Het klinkt misschien als een open deur, maar het is…
Lees verder »

VenhoevenCS geselecteerd voor ontwerp stedenbouwkundig plan Arenapark Hilversum

27 aug om 08:00 uur
Deze zomer is VenhoevenCS architecture+urbanism door de gemeente Hilversum geselecteerd voor de stedenbouwkundige…
Lees verder »

Hoe bepaal je participatiebeleid bij ruimtelijke plannen?

12 aug om 14:07 uur
De 221 reacties op een enquête van Parolo laten zien dat gemeenten verschillend denken over de invulling van het…
Lees verder »

Snelweglandschap en de architectuur van kunstwerken

11 aug om 08:00 uur
In een compact land als het onze raken infrastructuur en de gebouwde omgeving steeds meer met elkaar verweven.…
Lees verder »

De vijf aspecten van een goed participatieverslag

26 jul om 10:49 uur
Dat er nog veel onzekerheid heerst over participatie binnen de Omgevingswet werd al duidelijk in ons vorige…
Lees verder »

Vastgoed holistisch benaderen, wat houdt het in?

13 jul om 09:32 uur
Slechts enkele jaren geleden was het nog vreemd om te zeggen dat je projectontwikkeling of een (her)ontwikkeling…
Lees verder »

Valkuilen van participatie en het belang van een goed plan bij locatie-ontwikkeling

7 jul om 09:35 uur
Bij het ontwikkelen van een locatie komt participatie kijken. Uit onze ervaring blijkt dat het organiseren van…
Lees verder »