OD205 toont visie op zelfvoorzienend wonen op Dag van de Ontwerpkracht

Het bureau voor stedenbouw en landschap OD205 was een van de honderd ontwerpbureaus die vorig jaar werden geselecteerd door het Ministerie van Maak om mee te denken over de radicale wederombouw van Nederland en oplossingen aan te reiken voor de grote opgaven als het woningtekort, de energietransitie en klimaatverandering. Het Ministerie van Maak vroeg de bureaus om onderzoek te doen naar de ontwikkeling van 10.000 klimaatbestendige woningen binnen een gebied in Nederland en hiervoor een ontwerp en een maquette te maken.

Met een testkit van het Ministerie van Maak - een blanco maquette van een vierkante meter met 10.000 woningen op schaal en een aantal andere bouwstenen – maakte OD205 een ontwerp voor een locatie rond het beekdal van de Geleenbeek, ten westen van Heerlen. Met het ontwerp bouwde OD205 verder op eerder onderzoek in de regio: het bureau ontwikkelde in het verleden een ontwerpstrategie voor het terugbrengen van een herkenbare identiteit voor de regio Parkstad Limburg.

Die maquette toont OD205 op 6 juli op de Dag van de Ontwerpkracht in Theater Zuidplein in Rotterdam. De maquette maakt deel uit van een tentoonstelling van het Ministerie van Maak. Eerder dit jaar organiseerde het Ministerie van Maak dergelijke exposities in Den Haag en Leeuwarden, steeds met maquettes van wisselende ontwerpbureaus.

De maquette van OD205 beantwoordt niet de vraag van het Ministerie van Maak hoe op die vierkante kilometer in Limburg 10.000 klimaatbestendige woningen kunnen worden toegevoegd. OD205 zette een stap terug en draaide de vraag om: hoe willen en kunnen we in de toekomst eigenlijk wonen? Wat kan de restruimte in het gebied – de ruimte die overblijft na aftrek van bestaande woningbouw, infra en landschap - aan bewoners nog aan wanneer we willen dat die nieuwkomers zelfvoorzienend leven op een eigen stuk grond, alleen of als collectief? Zonder daarbij over de grenzen heen te stappen van wat het landschap opbrengt en het gebied uit te putten.

Uitgaand van de berekening dat voor dat zelfvoorzienende leven 200 vierkante meter grond per persoon nodig is – voor wonen, om eten te verbouwen (plus wisselgrond) en voor het houden van dieren – vulde OD205 het plangebied in met 4.500 woningen. Daarbij werd de Geleenbeek ingezet voor het opwekken van duurzame energie in de vorm van waterkracht, gebruik makend van het verval in het gebied.

OD205 legde een raster met percelen van 200 vierkante meter over het plangebied en werkte een aantal woonvarianten uit - van individuele bewoning tot collectieve bewoning in verschillende configuraties. In de collectieven implementeerde OD205 bruikbare elementen uit de lokale Limburgse landgoedtypologie, en uit bekende voorbeelden van collectief wonen in de moderne architectuurgeschiedenis. In de maquette van OD205 wordt collectief gewoond aan uiteenlopende soorten hoven en met een mix van bewoners die gezamenlijk alle deeltaken binnen het zelfvoorzienende collectief uitvoeren.

Ontwerpers Ralf Hottenträger en Judit Gaasbeek Janzen van OD205 zijn op de Dag van de Ontwerpkracht aanwezig om een toelichting te geven op de maquette en het plan.