Nieuwe kabinet Jetten: kan het samen en eenvoudiger?

Het nieuwe kabinet had beter een krachtiger motto kunnen kiezen. Als variant op de winnende slogan van D66, Het kan wel, hadden ze ook kunnen kiezen voor Het kan samen. Dat past veel beter bij de samenwerking die nodig zal zijn met een minderheidskabinet. Bovendien beantwoord je dan een brede roep uit de samenleving - en uit onze sector - om meer samen te werken.

Luchtkastelen

Kan het vervolgens ook eenvoudiger? Om die vraag te beantwoorden, bekeken we in het Coalitieakkoord de plannen voor de bouw. Voorop staat dat de coalitie mikt op het realiseren van in totaal dertig nieuwe wijken of steden. Gaat dat dan ook over de bijna ‘standaard’ 100.000 woningen per jaar? Ach, naar die luchtkastelen is het al langer zoeken en dat geldt ongetwijfeld ook voor het schrappen van regels. Dat laatste klonk al STOER uit de mond van voormalig (toen nog dubbel demissionair) minister Mona Keijzer. En even ferm komen ze nu ook uit de koker van het nieuwe trio met 66 Kamerzetels.

Zo is het opmerkelijk, zag ook de BNA, dat het komende kabinet ‘welstand’ wil afschaffen. De BNA reageerde omzichtig en pleitte wel in een moeite door voor een rol voor architecten in het ‘sturen op kwaliteit, samenhang en uitvoerbaarheid’. Wie er ook achter de knoppen komt te zitten, laten we alsjeblieft de kaders niet te veel oprekken ten koste van de kwaliteit. Met het risico op ruimtelijke excessen, zoals we die kennen van Vlaanderen. Hoe we Nederland gemaakt en ingericht hebben, dienen we te koesteren.

Bouweisen schrappen

De nieuwe coalitie wil ook het Besluit bouwwerken leefomgeving vereenvoudigen. Om onnodige en kostbare bouweisen te schrappen, lezen we. Altijd nuttig, maar horen we dat al niet érg lang? Het voorgenomen standaardiseren van (duurzaamheids-)normen lijkt me in ieder geval geen goed signaal. De lobby gaat er dan weer voor zorgen dat slechts de minimale eisen overblijven. Eisen waar groene koplopers vijf jaar geleden al aan voldeden.

Het versoepelen van regels raakt ook de participatie, waarin we inderdaad andere paden moeten bewandelen. Achter de deuren van de Raad van State worden allerlei soorten van soms pietluttige overlast vaak schromelijk overdreven. Kan dat type ongemak niet eerder uit het proces worden gefilterd? Het helpt dan zeker als plannenmakers al vooraf met de omgeving in gesprek gaan. Dat levert vaak erg goede ervaringen op. Worden verder ook ambtelijke procedures versneld? Dat vergt nog weleens, meestal bij kleinere gemeenten, een kwaliteitsimpuls van stedenbouwkundigen.

Jammer voor lokale democratie

Volgens het Coalitieakkoord moeten provincies natuurregels uniformeren om de bouw niet te bemoeilijken en gemeenten mogen geen bovenwettelijke eisen meer toepassen. Jammer voor de lokale democratie, zo vlak voor de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. Eenvoudiger is niet per se beter voor een hoge kwaliteit. Laten we daarom samen zorgen voor voldoende beschermende kaders.

Deze column verscheen afgelopen week in de nieuwe Stedebouw & Architectuur #1, thema Gezonde leefomgeving. Abonnees vinden het complete nummer in onze Acquire-bibliotheek. Ontdek nu ook de Sneak preview.

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.

Tekst: Ysbrand Visser (hoofdredacteur Stedebouw & Architectuur)
Foto: Shutterstock