Perverse prikkel grondspeculatie inruilen voor kwaliteit

Misschien heb je het pleidooi van Van de Groep, eind december gelanceerd op www.bouweninstallatiehub.nl, tussen de kerstballen en oliebollen door gemist. Vandaar dat we je er hier graag nog even op attenderen.

Zolang grond als beleggingsproduct mag functioneren, blijft kwaliteit afhankelijk van toevalligheid, schrijft Van de Groep. De financiële ruimte van een plan wordt nu bepaald door wat iemand ooit voor een perceel betaalde, niet door wat een gebied nodig heeft; onlogisch en destructief. 

Sluitpost

De ‘roze olifant in de gebiedsontwikkeling’, schrijft Van de Groep, zijn niet de parkeernormen, de duurzaamheidsregels of de vermeende bovenwettelijke eisen, maar de voorafgaande grondwaardering. Zolang verwervingsprijzen buiten beeld blijven, stranden ambities op een muur die midden in het proces staat en kwaliteit naar de marge duwt. Het bouwen van woningen mondt zo uit in een verdienmodel voor vooral tussenpersonen. De kwaliteit die we als maatschappij nodig hebben wordt dan louter een sluitpost, terwijl kwaliteit juist de basis van waarde is.

Leefbaarheid

Als we gebiedsontwikkeling toekomstbestendig willen maken, begint het gesprek volgens Van de Groep met een eenvoudige vraag: Welke kwaliteit heeft deze plek nodig en wat betekent dat voor de grondwaarde? We moeten voortaan eerst uitgaan van het ontwikkelen van een leefbaar gebied. Tempo, kwaliteit en betaalbaarheid vormen samen de opgave.

Omgevingswet

Om deze koerswijziging door te voeren, bieden instrumenten uit de Omgevingswet kansen voor de fundamentele verandering van het systeem. Leg eerst ambities vast op het gebied van klimaat, adaptatie, leefomgeving en toekomstwaarde. Dan vormen die de basis van de ontwikkellogica, nog voordat grond wordt verhandeld. Ontwikkelaars weten zo waar zij aan toe zijn en speculatie wordt risicovoller.

Het is dus volgens Van de Groep de hoogste tijd om de werkvolgorde om te keren. Eerst bepalen wat een gebied nodig heeft. Dan bepalen wat de grond mag kosten. Pas dan ontstaat ruimte om ambities te stapelen en wordt duidelijk dat kwaliteit geen sluitpost is, maar het fundament van waarde.

Lees nu op www.bouweninstallatiehub.nl het uitgebreide betoog Jan Willem van de Groep, programmamaker Building Balance, toekomstdenker en publicist: Breek dictatuur van de grondprijs.

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.

Bron: www.bouweninstallatiehub.nl 
Foto: Shutterstock