Wat zijn de effecten van verstedelijking op ecosysteemdiensten, zoals groen, koeling en waterretentie, en de verdere milieueffecten, zoals materiaalgebruik, uitstoot van broeikasgassen en landgebruik? In een nieuwe studie van Janneke van Oorschot (Universiteit Leiden) ontdek je dat dit een impuls kan opleveren voor het stedelijk groen.
Nieuwe studie: bouwen impuls voor stedelijk groen
Nederland staat voor een grote woningbouwopgave. Naar verwachting zal ons land tegen 2050 bijna twee miljoen extra woningen nodig hebben. Deze woningen en de bijbehorende utiliteitsgebouwen nemen veel ruimte in beslag. Bovendien zijn er materialen nodig voor de bouw, die op hun beurt een ecologische voetafdruk achterlaten. Met deze tegenstrijdigheden in gedachten wilde Janneke van Oorschot (Universiteit Leiden) onderzoeken waar en hoe we het beste kunnen bouwen. Uit haar onderzoek blijkt dat de woningcrisis het beste aangepakt kan worden door te bouwen in stedelijk gebied. En dat hoeft niet ten koste te gaan van groen in de stad.
In eerder onderzoek richtte Van Oorschot zich al op bouwmaterialen voor nieuwbouw, met een nadruk op circulair gebruik. Daarnaast onderzocht ze de beschikbaarheid van groen in stedelijke gebieden en de voordelen die dit groen biedt, zoals verkoeling en recreatiemogelijkheden.
Twee scenario's van het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) vormden de basis voor het onderzoek. Die schetsen twee versies van hoe Nederland er in 2050 kan gaan uitzien. “Het gaat er vooral om of de bevolkingsgroei binnen of buiten de stad plaatsvindt”, zegt Van Oorschot. In haar onderzoek spreekt ze daarom van dichtbevolkt en dunbevolkt gebied.
Scenario's
Door de projecties van het PBL op te delen in honderden kleine cellen, berekende Van Oorschot hoeveel materialen in elk van de scenario’s nodig zijn om de benodigde woningen te bouwen. En wat in elk van de scenario’s de impact is van de huizen op de directe natuurlijke omgeving.
Haar conclusie is dat het verder verdichten van stedelijk gebied dat al bebouwd is, in de meeste gevallen het efficiëntst is, zowel wat betreft materiaal- als ruimtegebruik. Dat komt doordat woningen in de stad doorgaans kleiner zijn en er meer in de hoogte wordt gebouwd. Als bij het bouwen gesloopte materialen worden hergebruikt, gaat de score voor materiaalgebruik nog verder omhoog.
Verdichting
Wat bij dat ‘verdichtingsscenario’ opvalt, is dat die extra woningen niet ten koste hoeven te gaan van groen. “Integendeel”, zegt Van Oorschot. “Het is mogelijk om juist meer groen te creëren dan voorheen.” Dat betekent: meer koeling, een grotere opvang van regenwater en meer ruimte voor recreatie. Volgens het onderzoek kan er zo tot 3 procent groengebied bijkomen.
Ze geeft de binnenstad van Leiden als voorbeeld. “Die is nu op de kaart een rode vlek als het gaat om hitte. Maar op de locaties waar meer woningen komen, samen met meer groen, zie je die hittevlek in de projectie opklaren tegen 2050.”
Lees hier het onderzoek van Van Oorschot
Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op onze wekelijkse nieuwsbrief.
Bron: Biind
Beeld: Shutterstock
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
‘Ik merk dat we niet gewend zijn aan plankritiek stedenbouw’
9 okt 2025 5 minTer gelegenheid van haar 25-jarig bestaan presenteert de Beroepsvereniging van Nederlandse Stedebouwkundigen en…
Woningbouwopgave in combinatie met vergroeningsopgave
1 okt 2025 5 minWil Nederland over honderd jaar nog floreren? Dan moeten de biodiversiteits- en klimaatopgaven goed zijn…
Ontwerp-Nota Ruimte: van Vinex naar VISTA
30 sep 2025 7 minEindelijk is de nieuwe Nota Ruimte er dan. Van een dubbel demissionair kabinet, dat wel; en ook nog ‘een…
Gedeelde grond: anders omgaan met schaarste én overvloed
25 sep 2025Het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, bestaande uit Rijksbouwmeester Francesco Veenstra en…
App Gebiedscheck: hoe gezond is een wijk of buurt?
23 sep 2025 2 minDe nieuwe applicatie Gebiedscheck geeft een beeld van ruimte voor groen, bewegen en voorzieningen in de buurt.…
Een plan mag geen vleesgeworden Funda-advertentie worden
16 sep 2025 7 minLennart Arpots vervolgt de rubriek Future Architects en waarschuwt dat we door STOER weer donkere niet-…
Voetganger centraal in ontwerpfilosofie dorpen en steden
15 sep 2025 3 minDorpen en steden ontstonden van oudsher rond transportverbindingen. De moderne tijd - en met name de auto -…
MOVE24: drempels om te bewegen in openbare ruimte wegnemen
12 sep 2025De beweegvriendelijke openbare ruimte wordt onder professionals als stedenbouwers en gebiedsontwikkelaars een…

Reactie toevoegen