Gedeelde grond: anders omgaan met schaarste én overvloed

donderdag 25 september 2025

Het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs, bestaande uit Rijksbouwmeester Francesco Veenstra en Rijksadviseurs Thijs van Spaandonk en Noël van Dooren, presenteerde onlangs een nieuw, richtinggevend document: Gedeelde Grond.

In de ambitieuze agenda van het College van Rijksadviseurs (CRa) voor 2025-2029, met de titel Gedeelde grond, staat het anders omgaan met schaarste én overvloed centraal: met minder fragmentatie en meer verbindingen tussen thema’s, regio’s en mensen.

De oproep is duidelijk: bekijk wat er al is, herwaardeer het, benut het slimmer én laat los wat niet meer bijdraagt. En ook: werk samen.

De komende periode werkt het CRa o.a. aan deze ontwerpopgaven:

  • Goed wonen: herwaarderen van goed wonen als gemeenschappelijk goed. Het CRa kijkt voorbij het bouwen en werkt aan een veelomvattende visie op volkshuisvesting.
  • Ruimte voor bewoners: vergroten van de ruimte voor kennis en inzet van bewoners en de weerbaarheid van wijken. Een weerbare wijk kan veranderingen opvangen. Of dat nu verandering in bevolking, in bebouwing, of klimaat is. Maar dat vereist veerkrachtige gemeenschappen en daarvoor moeten bewoners ruimte en vertrouwen krijgen.
  • Rijk als goede buur: onderzoeken hoe het Rijk als goede buur de openheid van overheidsgebouwen kan bevorderen.
  • Onze grond: betere inzet van rijksgronden voor publieke belangen en een vitaal grondbeleid.
  • Natuur voorbij de bordjes: ontwikkelen van een nieuwe natuurvisie die natuurinclusief denken stimuleert.
  • Na de dijk: nadenken over de toekomstige Deltawerken met een combinatie van technologisch vernuft en natuurlijke intelligentie.
  • Pieken en dalen: hoe kunnen we ook de energievoorziening weerbaar en wederkerig maken te midden van uitdagingen door de energietransitie.
  • Economie van de toekomst: een ruimtelijke benadering van de economie van de toekomst.
  • Mobiliteitsknooppunten: ontwikkeling van mobiliteitsknooppunten die nabijheid en duurzame alternatieven voor de auto stimuleren.
  • Wederkerigheid van defensieterreinen: wat krijgt de lokale samenleving er voor terug? Onderzoeken van multifunctionaliteit en het dienen van de belangen van bodem, water, natuur, erfgoed en recreatie.
  • Europese voedselzekerheid: Een evenwichtig voedselsysteem betekent bijna onvermijdelijk een verschuiving naar andere eiwitbronnen. Hoe zetten we onze vruchtbare grond goed in? En wat betekent dat in een zwaar verstedelijkte, hoog dynamische delta?
  • Voorland (voorbij de groei): onderzoeken van 'voorland'-regio's die vooroplopen in radicale veranderingen. Wat is er mogelijk als we beter kijken naar wat er speelt? Als we voorbij economische groei denken? Welke toekomstperspectieven ontvouwen zich dan?

Download hier de nieuwe agenda.

Lees ook het interview met Thijs van Spaandonk op Ruimte voor Bewegen: Bewegen als bouwsteen van de stad

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.

Bron: Biind
Foto: Shutterstock

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Zonnepanelen op gevels: kansen voor utiliteitsgebouwen

13 mrt om 07:30 uurtimer3 min

Eigenaren en gebruikers van kantoren, scholen of musea kunnen naast daken ook gevels benutten voor zonne-…

Lees verder »
descriptionArtikel

Versoepeling regelgeving versus klimaateisen voor de bouw

11 mrt om 07:30 uurtimer11 min

In nagenoeg alle klimaatakkoorden zijn eisen geformuleerd voor de korte termijn (2030). Ondertussen waarschuwen…

Lees verder »
descriptionArtikel

PBL: scherpere keuzes nodig in ontwerp Nota Ruimte

10 mrt om 07:30 uurtimer6 min

De manier waarop Nederland zijn ruimte inricht, staat centraal in de Ontwerp-Nota Ruimte. Het Planbureau voor…

Lees verder »
descriptionArtikel

Amsterdam brengt koelere en groenere straten in kaart

9 mrt om 07:30 uurtimer5 min

In een steeds dichter bebouwde stad neemt hittestress toe en wordt de ruimte schaars. Amsterdam ontwikkelde…

Lees verder »
descriptionArtikel

Carbon budget: de tijd dringt

3 mrt om 09:00 uurtimer2 min

In de nieuwe publicatie Low Carbon Urbanism leggen experts van BURA, LEVS architecten en Urban Climate…

Lees verder »
descriptionArtikel

Arun Jain: gezonde stedenbouw door onzekerheid te omarmen

2 mrt om 10:00 uurtimer3 min

Hoe houden we steden leefbaar, gezond en toekomstbestendig in een tijd waarin veranderingen elkaar steeds…

Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe kabinet-Jetten: kan het samen en eenvoudiger?

23 feb om 07:30 uurtimer5 min

Na de Tweede Kamerverkiezingen betreedt Jetten & co vandaag het bordes van Paleis Huis ten Bosch met het…

Lees verder »
descriptionArtikel

Gelijkwaardigheid als basis voor wijkvernieuwing

17 feb om 10:00 uur

Het rapport Gelijke Grond van KAW, dat afgelopen najaar werd gelanceerd, maakt helder dat wijkvernieuwing niet…

Lees verder »