Zimbabwaanse wijk en architect leren van elkaar

vrijdag 18 november 2016
timer 3 min
Architect Joeri van Ommeren ontwierp een gemeenschapscentrum voor de buitenwijk Chikanga van de Zimbabwaanse stad Mutare. Hij combineerde het beste uit twee werelden en creëerde het opvallende Chikanga Community Centre. “Met simpele Westerse kennis kon ik in Mutare een hoop verandering teweegbrengen”, zegt de Amsterdamse architect.

Van Ommeren loopt door de straten van de buitenwijk Chikanga als hij ineens door een wildvreemde metselaar bij zijn arm wordt gegrepen. De man sleurt Van Ommeren meters met zich mee. Kwaad in het zin heeft de metselaar niet. Hij wil enkel en alleen aan zijn familie laten zien wie die blanke architect toch is die hem zoveel metselwerk heeft bezorgd. Van Ommeren diept de smakelijke anekdote graag op uit zijn geheugen. “Van de trots en de passie die ik daar gezien heb, kunnen wij nog een hoop leren”, vertelt hij.

Gemeenschapscentrum voor Chikanga

Mutare, de vierde stad van Zimbabwe, heeft een stedenband met Haarlem. Als geboren Haarlemmer raakt Van Ommeren verzeild in het project Chikanga Community Centre. De buitenwijk Chikanga heeft als grote wens een gemeenschapscentrum, dat voor iedereen iets te bieden heeft. De architect ontwerpt een plan voor een bijzonder gebouw, waarin een huiswerkruimte, bibliotheek, gemeenteloket en activiteitenruimte zijn gevestigd. “Zulke gebouwtjes zijn daar ontzettend belangrijk, vooral het sociale aspect ervan. De mensen doen daar heel veel samen. Kinderen maken huiswerk, ouders volgen er danslessen”, legt Van Ommeren uit.


Bestaande middelen anders gebruiken

Lokale aannemers en metselaars leren van de westerse expertise. De architect stuurt vooral aan op gebruikseisen en randvoorwaarden, terwijl lokale bouwers bekende materialen als uitgangspunt nemen. “Ik heb ze bijvoorbeeld verteld over de verschillende manieren van metselen. Dat je als metselaar herkenbaar kunt metselen met een eigen handelsmerk. Bestaande middelen op een andere manier gebruiken, dat is wel degelijk iets wat ze geleerd hebben”, legt Van Ommeren uit. Centraal in het ontwerp staat de ‘weaverbird’, een vogel die veel voorkomt in Zimbabwe. “Het beestje maakt gebruik van dezelfde materialen als andere vogels, maar past deze op een heel andere manier toe. Dat was ook mijn doelstelling met het gemeenschapscentrum.”

Leren van bijzondere airco

Anderzijds profiteert de architect van de kennisuitwisseling. Zo maakt hij in zijn ontwerp gebruik van een bijzondere airconditioning, die in Zimbabwe vaak wordt toegepast. Deze airconditioning werkt aan de hand van een dubbel plafond. Door de zon opgewarmde lucht veroorzaakt tussen de twee plafondlagen een luchtstroom. Het ontstane drukverschil zorgt ervoor dat de ruimtes op een natuurlijke wijze worden geventileerd. “Het is een passieve airconditioning, die in feite werkt op basis van zonne-energie”, legt Van Ommeren.


Het meest leerde Van Ommeren uiteindelijk van de weerbarstige praktijk. Waar de voorbereidingen van het project bijna vijf jaar in beslag namen, daar waren de officiële zaken binnen een week geregeld. “In één week tijd werd het bouwkavel aangewezen, de bestemming gewijzigd, de aannemer geselecteerd en gestart met de bouw”, aldus Van Ommeren. Lachend: “Daar kunnen wij ook nog wel iets van leren.”


Meer informatie: www.vo-a.nl

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Beleidsonderzoek IBO bevestigt slechte staat van onderwijshuisvesting

14 apr om 08:54 uur
Opnieuw is aangetoond dat scholen in Nederland er slecht voor staan qua eisen, binnenklimaat en verduurzaming. Het…
Lees verder »

Aanleg rotonde met circulair beton gestart in Flevoland

13 apr om 16:04 uur
In opdracht van de provincie Flevoland is op 1 maart 2021 aannemer Reimert Bouw en Infrastructuur gestart met de…
Lees verder »

Compact, stoer en duurzaam Nautisch Coördinatie Centrum

9 apr om 09:33 uur
In de haven van Amsterdam is het Nautisch Coördinatie Centrum opgeleverd. Dit compacte houten gebouw naar ontwerp…
Lees verder »

‘De overheid moet de Weight Watchers van duurzaamheid zijn’

7 apr om 08:24 uur
Grote delen van het Nederlandse platteland staan ‘leeg’ en kunnen worden aangewend om de nijpende woningnood op te…
Lees verder »

Een nieuw likje verf

6 apr om 12:34 uurtimer2 min
De website van Stedebouw & Architectuur is vernieuwd. Toch is dit niet alleen een nieuw likje verf; je leest…
Lees verder »

‘Wees vindingrijk, gebruik gezond verstand en toon empathie’

31 mrt om 08:00 uurtimer5 min
Het staat buiten kijf dat de covid-19-pandemie ons heeft gedwongen om te evalueren hoe zorginstellingen worden…
Lees verder »

Doorontwikkeling van de lagenbenadering

31 mrt om 08:00 uurtimer4 min
Waar in de Nota Ruimte in 2004 de laag ‘ondergrond’ als een belangrijk fundament is geïntroduceerd onder de…
Lees verder »

Grijs en Groen Wonen in hartje Olstergaard

29 mrt om 08:00 uurtimer7 min
De huisvesting van ouderen levert voortdurend nieuwe mogelijkheden op. Zo realiseert een groep van oudere…
Lees verder »