Trends in de woningmarkt 2024: benut het momentum

maandag 8 januari 2024

Op het gebied van volkshuisvesting is er in 2024 een kans om echt stappen te zetten vanaf beleidsafspraken en deals naar daadwerkelijke uitvoering. Dit lukt alleen als organisaties samenwerken en bereid zijn om compromissen te sluiten voor het algemeen belang. Dit geldt niet alleen voor de overheid, woningcorporaties, bouwbedrijven en adviseurs, maar ook voor alle betrokkenen, inclusief de inwoners. Bram Klouwen (Companen) zet de 10 trends voor de woningmarkt, zorg en leefomgeving in 2024 op een rijtje: "Corporaties het duizenddingendoekje van de volkshuisvesting".

Benut het momentum en doe radicaal concessies

1. We leren omgaan met onzekerheid 
Voorspellingen over de toekomst kennen hun oorsprong, dikwijls onterecht, in het verleden. Om grote maatschappelijke opgaven rond volkshuisvesting en zorg het hoofd te kunnen bieden, is een sprong in het diepe noodzakelijk. Een kwestie van gewoon doen. 

2. Van one-liners naar een gebalanceerd verhaal
Een nieuw kabinet gaat de confrontatie met de weerbarstige praktijk aan. Simpele one-liners kleurden het verkiezingsjaar 2023. ‘Migratie veroorzaakt woningnood, voorrang voor urgenten vermindert de leefbaarheid in wijken en lange procedures vertragen de woningbouw’. Een gebalanceerd verhaal doet recht aan de werkelijkheid, maar betekent ook teleurstelling. De problemen blijken complexer te zijn.

3. Actieve rijkssturing volkshuisvesting
Via de Wet versterking regie volkshuisvesting geeft het Rijk richting aan de volkshuisvesting. Deze eenduidigheid biedt voor iedereen heldere kaders. Dat komt de uitvoering ten goede. Het is funest als provincies en gemeenten hierin een uitnodiging zien om beleid te stapelen. 

4. Lokaal verschuift het accent naar realisatie
In gebiedsgerichte uitvoeringsagenda’s krijgen brede welvaart, wonen met zorg en de zachte landing van doelgroepen in de samenleving een plek. Echt aanpakken van deze thema’s lukt alleen gebiedsgericht. Zeker in wijken waar problemen zich concentreren: er wonen verhoudingsgewijs veel ouderen, mensen met een lage sociaal-economische status, mensen met een zorgvraag, of statushouders. Die wijken krijgen zo ongevraagd veel op hun bord. 

5. Meer bewustwording, welzijn en preventie, en efficiency voor toekomstgerichte zorg
Het eerlijke verhaal is dat zelfstandig wonen met een zorg- of ondersteuningsvraag niet voor iedereen op elke plek lukt. Ook niet met de slimste urgentieregeling. Personeelstekorten en druk op mantelzorg groeien. Dit vraagt bewustwording bij mensen, inzet op welzijn en preventie, en efficiency door inzet van zorginnovaties. 

6. Revival van het verzorgingshuis, maar dan anders
Het verzorgingshuis is weer populair. En woonzorgzones zijn terug van weggeweest. Ook al verlangen we naar de taal van 1990, we zien daarbij beelden voor ons van moderne woonvormen waar mensen hun autonomie behouden en zorg beschikbaar is. Voor dergelijke nieuwe concepten ontstaat ruimte.

7. Domeinoverstijgende uitdagingen bepalen tempo aanpak woningtekort
De aanpak van het woningtekort kan niet zonder inzet op andere domeinen. Uitdagingen liggen in de complexiteit en beperkte beïnvloedingsmogelijkheden. Denk aan stikstof, energienetcongestie, 'water-en-bodem-sturend' en binnenkort ook aan een drinkwatertekort of onbereikbare steden. In potentie helpt de inzet van kunstmatige intelligentie (AI) bij het doorzien van de complexe samenhang tussen verschillende domeinen. AI versnelt integraal plannen en programmeren. Bovendien stimuleert AI het loslaten van sectorale, vaak onderling conflicterende en dus verlammende, ambities. 

8. Substantieel en structureel geld voor betaalbaar wonen
Volgens de beleidstheorie zijn een koopprijs van ruim € 400.000 (NHG-grens) en een huurprijs van € 1.100 betaalbaar. De praktijk is dat de meeste mensen, en zeker starters op de woningmarkt, dit niet kunnen betalen. Bij de formatie moet ruimte komen voor substantiële en structurele rijksbijdragen voor echt betaalbaar wonen, net als vóór 1990.

9. Na vliegschaamte groeit ruimteschaamte
Gezinnen worden kleiner. We wonen vaker alleen. Maar niet in kleinere huizen. Dat helpt niet voor betaalbaar wonen. Ruimte kost immers geld. Ook omdat ruimte schaars is. Kleiner wonen wordt daardoor steeds meer de norm. 

10. Corporaties het duizenddingendoekje van de volkshuisvesting
De samenleving, en ook corporaties zelf, dichten corporaties een belangrijke rol toe bij de hiervoor genoemde trends. Jaren was het adagium: terug naar de kerntaak sociale huur. Nu niet meer. De samenleving verwacht van corporaties ook inzet op bijvoorbeeld middenhuur, leefbaarheid en ondersteuning in wijken. Door gestegen rentes en de vele opgaven zijn er onvoldoende financiële middelen. Dus is substantieel en structureel geld noodzakelijk.
 

Bron: ZorgSaamWonen
Beeld: Shutterstock

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Nieuwe kansen voor innovatieve woonvormen

15 apr om 07:30 uur

Wie actief is op het gebied van wooncoöperaties, CPO’s en andere collaboratieve…

Lees verder »
descriptionArtikel

Blue zones bieden een wenkend perspectief

3 apr om 07:30 uur

Blue zones zijn plekken in de wereld waar mensen relatief lang en gelukkig leven. “Blue zones bestaan overal,…

Lees verder »
descriptionArtikel

De kracht van geografische data voor een breder publiek

22 mrt om 12:00 uur

Actuele vraagstukken als de woningnood en klimaatverandering vragen om oplossingen die moeten komen van…

Lees verder »
descriptionArtikel

Kroniek van een aangekondigde nood

13 mrt om 16:00 uur

Het magazine Stedebouw & Architectuur is vernieuwd! Met onder meer de nieuwe rubrieken Bouwiconen, Rapport…

Lees verder »
descriptionArtikel

Vernieuwde Stedebouw & Architectuur: Gezondheid & Welzijn

6 mrt om 13:25 uur

Het fors vernieuwde nieuwe magazine van Stedebouw & Architectuur is net uit! In deze digitale editie zijn…

Lees verder »
descriptionArtikel

Vijf maatregelen om funderingsschade goed aan te pakken

1 mrt om 10:00 uur

De Raad voor de leefomgeving en infrastructuur verwacht dat vierhonderdduizend panden in Nederland te maken…

Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe zorgvisie met toekomstige woonvormen

14 feb om 07:30 uur

Met een nieuwe, eigen zorgvisie - ‘Wonen met Zorg’ - wil INBO het gesprek aangaan met betrokkenen op het gebied…

Lees verder »
descriptionArtikel

Spaghetti aan regels belemmert huisvesting en zorg ouderen

12 feb om 07:30 uur

In 2014 besefte Bart Bijlsma dat het nieuwe overheidsbeleid, gericht op langer zelfstandig thuis wonen van…

Lees verder »