Toekomstbestendig bouwen: slim, duurzaam en betaalbaar

donderdag 30 mei 2024

Martin Huiskes is architect en partner bij LKSVDD architecten. Het bureau richt zich op het maken van ‘betekenisvolle projecten’ op het gebied van scholen, multifunctionele centra, woningen, kantoren en bedrijfsgebouwen. Huiskes houdt zich al dertig jaar bezig met duurzaamheid en de laatste paar jaar met name met circulariteit, zo vertelt hij in de nieuwe Stedebouw & Architectuur.

Zijn hart ligt vooral in de woningbouw, van zorgwoningen tot grote luxe villa’s. Hij vindt het daarnaast belangrijk om samen met de woningcorporaties te kijken waar kwaliteit toegevoegd kan worden voor een meer leefbare woonomgeving. “Bovendien hebben woningcorporaties een langetermijnvisie op hun vastgoed en dat is in mijn optiek belangrijk om wat te kunnen doen met onder andere circulariteit en om dat te laten slagen.”

Zes thema’s

Vanuit zijn kennis van duurzaamheid en circulariteit en zijn betrokkenheid bij onder meer Platform CB’23 raakte Huiskes betrokken bij de expertisegroep Toekomstbestendig Bouwen van de provincie Overijssel. “Die groep kwam met zes thema’s - Energiebewust, Circulair, Klimaatadaptief, Natuurinclusief, Waterbewust, Collectief - om zo de kwaliteitsslag te maken die nodig is om toekomstbestendig te versnellen. De zes thema’s worden nu ook gebruikt om de projecten te toetsen die in het Innovatiehuis Toekomstbestendig Bouwen te zien zijn.”

Volgens Huiskes, die betrokken was bij de inrichting van het Innovatiehuis in Enschede en een van degenen was die daarvoor projecten aandroeg, heeft het Innovatiehuis niet als doel om volledig te zijn, wel om te laten zien wat er allemaal nu al kan en wat er in de toekomst mogelijk is. “Daarnaast is het belangrijk om op deze manier voorbeelden uit te ruilen.”

Hugo de Jonge in het Innovatiehuis
Hugo de Jonge op bezoek in het Innovatiehuis.

Huiskes heeft een aantal projecten ingebracht: “Een daarvan is een project met staal en vooral houtskeletbouw van Hodes; een ander draait om het concept Sheltr, een biobased bouwconcept van BouwNovum en een derde voorbeeld gaat om een transformatie in Zwolle, waarbij een oud schoolgebouw uit de jaren ’30 is getransformeerd tot appartementen.”

Uitdagingen

Huiskes is zelf ook betrokken geweest bij projecten die op hoog niveau circulair zijn gemaakt. Hij geeft aan waar hij tegenaan liep: “Een voorbeeld is een project van zeven circulaire woningen voor de Woonplaats in Enschede. Om circulair bouwen te laten slagen, is een open manier van samenwerken belangrijk. Ik pleit er daarom voor om de huidige hiërarchie in de bouwkolom los te laten en om anders met elkaar samen te werken. Iedereen is in zijn rol belangrijk. De acht gedragsregels van rapid circular contracting rules, aanbestedingsregels voor innovatiegericht circulair inkopen, helpen daarbij.”

Een tweede uitdaging is de beschikbaarheid van de juiste materialen. “Ze zijn vaak of nog te duur, of niet geschikt te maken voor nieuwbouw, of er is geen garantie te krijgen op de materialen en producten.” De derde uitdaging zijn de financiën. “Het geschikt maken voor hergebruik is aanzienlijk duurder dan nieuw materiaal. Dat komt onder meer doordat de efficiency bij nieuwe materialen zo geoptimaliseerd is dat je er met circulaire materialen niet meer tegen op kunt. Bovendien wordt bij de financiën over het algemeen niet gekeken naar zaken als restwaarde of Total Cost of Ownership.”

Hij heeft wel een oproep aan de politiek. “Verhoog fors de belasting op maagdelijke materialen met een hoge milieu-impact en waardeer en geef ruimte in rekenregels waarmee ook rekening wordt gehouden met de TCO en restwaarde van gebouw en materialen. Een tweede oproep is: denk vanuit delen en collectiviteit en effectieve inzet van grond door dubbelgebruik en combineren van functies. Op die manier kun je veel ruimte en dus ook materialen besparen.”

Stand van zaken

Huiskes geeft aan waar we in zijn ogen nu staan met duurzaamheid en circulariteit. “Gelukkig zijn er nu al verschillende meetinstrumenten zoals de MilieuPrestatie Gebouwen, Materiaalpaspoorten en de Bijna Energieneutrale Gebouwen. En ik hoop op de komst en implementatie van betere instrumenten en meetmethoden. Deze werken sturend voor de markt. Ik zie dat de markt ook in beweging is. Zo nemen opdrachtgevers in hun uitvraag steeds vaker prestatie-indicatoren op die een bijdrage leveren om de wereld weer een stukje beter te maken.”

Huiskes hoopt dat het Innovatiehuis eraan bijdraagt dat in de bouw bij de uitvraag steeds meer de nadruk verschuift van efficiëntie naar effectiviteit: “Zorg dat je in het kader van duurzaamheid en circulariteit de juiste zaken uitvraagt.”

In de nieuwe Stedebouw & Architectuur (#3, thema Transformatie en Transities) wordt met Ulla Britt-Krämer dieper ingegaan op het Innovatiehuis. S&A #3 vind je als abonnee in onze bibliotheek. Nog geen abonnement? Surf dan naar deze pagina.

Tekst: Peter Bekkering

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

WTC Amsterdam onthult nieuwe lobby, ontworpen door TANK

10 sep om 10:20 uur

WTC Amsterdam heeft vandaag de nieuwe publieke lobby geopend, ontworpen door interieurarchitectenbureau TANK…

Lees verder »
descriptionArtikel

Van inzicht naar actie: Paris Proof in het hoger onderwijs

1 sep om 08:51 uur

De verduurzaming van onderwijsvastgoed is in volle gang en het is een van de grootste opgaven waar…

Lees verder »
descriptionArtikel

IKOC Noord-Scharwoude combineert zorg, onderwijs en opvang

24 aug om 09:45 uur

In juni 2027 wordt in het dorp Noord-Scharwoude in de gemeente Dijk en Waard het eerste Integraal Kind- en…

Lees verder »
descriptionArtikel

Prioriteit of visie: wat ontbreekt er echt in scholenbouw?

17 aug om 09:14 uur

Toekomstbestendige scholenbouw vraagt om meer dan geld en goede bedoelingen. Maar wat ontbreekt er nou precies…

Lees verder »
descriptionArtikel

IABR 2026 stelt onderliggende systemen van de gebouwde omgeving centraal

4 aug om 08:21 uur

De Internationale Architectuur Biënnale Rotterdam houdt van 18 september tot en met 29 november 2026 haar…

Lees verder »

De veranderende relatie tussen binnen en buiten in hedendaagse architectuur

28 jul om 16:10 uur

Waar gevels van gebouwen eerder voornamelijk werden gezien als een afsluiting of bescherming van het gebouw,…

Lees verder »
descriptionArtikel

Rotterdam zoekt architectenbureaus voor Paris Proof ontwerpen

14 jul om 10:16 uur

De gemeente Rotterdam roept, samen met architectuurinstituut AIR en de Klimaat Academie Rotterdam, 25…

Lees verder »
descriptionArtikel

Houten hoogbouw in Delft introduceert flexibel middenhuren

24 jun om 08:42 uur

In Delft is The Urban Woods officieel in gebruik genomen. Het gebouw biedt 102 middenhuurwoningen in een…

Lees verder »