Toekomstbestendig bouwen: slim, duurzaam en betaalbaar

donderdag 30 mei 2024

Martin Huiskes is architect en partner bij LKSVDD architecten. Het bureau richt zich op het maken van ‘betekenisvolle projecten’ op het gebied van scholen, multifunctionele centra, woningen, kantoren en bedrijfsgebouwen. Huiskes houdt zich al dertig jaar bezig met duurzaamheid en de laatste paar jaar met name met circulariteit, zo vertelt hij in de nieuwe Stedebouw & Architectuur.

Zijn hart ligt vooral in de woningbouw, van zorgwoningen tot grote luxe villa’s. Hij vindt het daarnaast belangrijk om samen met de woningcorporaties te kijken waar kwaliteit toegevoegd kan worden voor een meer leefbare woonomgeving. “Bovendien hebben woningcorporaties een langetermijnvisie op hun vastgoed en dat is in mijn optiek belangrijk om wat te kunnen doen met onder andere circulariteit en om dat te laten slagen.”

Zes thema’s

Vanuit zijn kennis van duurzaamheid en circulariteit en zijn betrokkenheid bij onder meer Platform CB’23 raakte Huiskes betrokken bij de expertisegroep Toekomstbestendig Bouwen van de provincie Overijssel. “Die groep kwam met zes thema’s - Energiebewust, Circulair, Klimaatadaptief, Natuurinclusief, Waterbewust, Collectief - om zo de kwaliteitsslag te maken die nodig is om toekomstbestendig te versnellen. De zes thema’s worden nu ook gebruikt om de projecten te toetsen die in het Innovatiehuis Toekomstbestendig Bouwen te zien zijn.”

Volgens Huiskes, die betrokken was bij de inrichting van het Innovatiehuis in Enschede en een van degenen was die daarvoor projecten aandroeg, heeft het Innovatiehuis niet als doel om volledig te zijn, wel om te laten zien wat er allemaal nu al kan en wat er in de toekomst mogelijk is. “Daarnaast is het belangrijk om op deze manier voorbeelden uit te ruilen.”

Hugo de Jonge in het Innovatiehuis
Hugo de Jonge op bezoek in het Innovatiehuis.

Huiskes heeft een aantal projecten ingebracht: “Een daarvan is een project met staal en vooral houtskeletbouw van Hodes; een ander draait om het concept Sheltr, een biobased bouwconcept van BouwNovum en een derde voorbeeld gaat om een transformatie in Zwolle, waarbij een oud schoolgebouw uit de jaren ’30 is getransformeerd tot appartementen.”

Uitdagingen

Huiskes is zelf ook betrokken geweest bij projecten die op hoog niveau circulair zijn gemaakt. Hij geeft aan waar hij tegenaan liep: “Een voorbeeld is een project van zeven circulaire woningen voor de Woonplaats in Enschede. Om circulair bouwen te laten slagen, is een open manier van samenwerken belangrijk. Ik pleit er daarom voor om de huidige hiërarchie in de bouwkolom los te laten en om anders met elkaar samen te werken. Iedereen is in zijn rol belangrijk. De acht gedragsregels van rapid circular contracting rules, aanbestedingsregels voor innovatiegericht circulair inkopen, helpen daarbij.”

Een tweede uitdaging is de beschikbaarheid van de juiste materialen. “Ze zijn vaak of nog te duur, of niet geschikt te maken voor nieuwbouw, of er is geen garantie te krijgen op de materialen en producten.” De derde uitdaging zijn de financiën. “Het geschikt maken voor hergebruik is aanzienlijk duurder dan nieuw materiaal. Dat komt onder meer doordat de efficiency bij nieuwe materialen zo geoptimaliseerd is dat je er met circulaire materialen niet meer tegen op kunt. Bovendien wordt bij de financiën over het algemeen niet gekeken naar zaken als restwaarde of Total Cost of Ownership.”

Hij heeft wel een oproep aan de politiek. “Verhoog fors de belasting op maagdelijke materialen met een hoge milieu-impact en waardeer en geef ruimte in rekenregels waarmee ook rekening wordt gehouden met de TCO en restwaarde van gebouw en materialen. Een tweede oproep is: denk vanuit delen en collectiviteit en effectieve inzet van grond door dubbelgebruik en combineren van functies. Op die manier kun je veel ruimte en dus ook materialen besparen.”

Stand van zaken

Huiskes geeft aan waar we in zijn ogen nu staan met duurzaamheid en circulariteit. “Gelukkig zijn er nu al verschillende meetinstrumenten zoals de MilieuPrestatie Gebouwen, Materiaalpaspoorten en de Bijna Energieneutrale Gebouwen. En ik hoop op de komst en implementatie van betere instrumenten en meetmethoden. Deze werken sturend voor de markt. Ik zie dat de markt ook in beweging is. Zo nemen opdrachtgevers in hun uitvraag steeds vaker prestatie-indicatoren op die een bijdrage leveren om de wereld weer een stukje beter te maken.”

Huiskes hoopt dat het Innovatiehuis eraan bijdraagt dat in de bouw bij de uitvraag steeds meer de nadruk verschuift van efficiëntie naar effectiviteit: “Zorg dat je in het kader van duurzaamheid en circulariteit de juiste zaken uitvraagt.”

In de nieuwe Stedebouw & Architectuur (#3, thema Transformatie en Transities) wordt met Ulla Britt-Krämer dieper ingegaan op het Innovatiehuis. S&A #3 vind je als abonnee in onze bibliotheek. Nog geen abonnement? Surf dan naar deze pagina.

Tekst: Peter Bekkering

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Bijzonder gebouw dankzij weloverwogen ontwerpbeslissing

23 okt om 08:57 uur

In Amsterdam verrijst momenteel met Elements een energieneutraal hoogbouwproject met uitkragingen tot twaalf…

Lees verder »
descriptionArtikel

Marianne Loof benoemd tot voorzitter BNA

13 okt om 11:00 uur

De ledenraad van de Koninklijke Bond van Nederlandse Architectenbureaus (BNA) heeft Marianne Loof benoemd tot…

Lees verder »
descriptionArtikel

Ontwerp nieuw Learning Centre op Zernike Campus vastgesteld

13 okt om 09:21 uur

De Rijksuniversiteit Groningen heeft het ontwerp van Benthem Crouwel Architects en Nieuwe Architecten voor het…

Lees verder »
descriptionArtikel

Keynote uitgelicht: Kees Klomp op het Duurzame & Gezonde Scholen Congres

5 okt om 11:55 uur

Hoe zorg je dat een school niet alleen duurzaam gebouwd is, maar ook de mensen die er werken en leren…

Lees verder »
descriptionArtikel

Zo ontzorg je scholen in de hele vastgoedketen

30 sep om 10:28 uur

Onderwijsvastgoed is in Nederland complex vanwege de split incentive: gemeenten en schoolbesturen hebben elk…

Lees verder »
descriptionArtikel

Tumult brengt Groningse cultuur samen onder één dak

30 sep om 10:00 uur

Groningen heeft er een nieuw cultureel adres bij. Tumult, tot voor kort bekend onder de naam VRIJDAG, opende…

Lees verder »
descriptionArtikel

Houten woontoren The Urban Woods in Delft officieel geopend

29 sep om 14:00 uur

In Delft is The Urban Woods officieel geopend: volgens de initiatiefnemers de hoogste houten woontoren van…

Lees verder »
descriptionArtikel

Samenwerken aan betere onderwijshuisvesting

28 sep om 11:30 uur

In november 2025 was Jonas Grütters een van de genomineerden voor de Smaakmaker Award tijdens het Duurzame…

Lees verder »