Schoolvoorbeelden 'vieren' de buitenlucht binnen en buiten

maandag 17 oktober 2022
timer 3 min

Basisschool De Verwondering in Almere, in 2021aangewezen als duurzaamste gebouw van Nederland. Foto: ORGA Architect

Steeds meer basisscholen stappen af van het stenen, vlakke schoolplein en creëren een natuurlijke oase. Dat is niet alleen duurzaam, klimaatadaptief en een garantie voor speelplezier, maar volgens een Scandinavisch onderzoek ook heel goed voor de motorische ontwikkeling van kinderen. Buitenschoolse opvang Struin in Nijmegen en basisschool De Verwondering in Almere zijn twee schoolvoorbeelden, ontworpen door ORGA architect.

De school van de toekomst 'viert' de buitenlucht en natuur niet alleen buiten, maar ook binnen met biofilische low-tech luchtverversing en veel groen. Dat zorgt voor een aangenaam binnenklimaat met minder fijnstof en CO2 en een prettige luchtvochtigheid.

Onze hersenen zijn geëvolueerd door het verkennen van de natuur. Dat wordt mooi beschreven in het boek Last Child in the Woods van Richard Louv, met als basis een grootschalig onderzoek onder kinderen in Zweden en Noorwegen. Kleintjes die tijdens hun eerste levensjaren op versteende, vlakke speelterreinen hadden gespeeld, werden vergeleken met kinderen die op natuurlijk glooiend en groen terrein hadden gespeeld. Uit het onderzoek bleek dat de kinderen die op meer natuurlijk terrein waren opgegroeid motorisch beter ontwikkeld waren.

Een mooi voorbeeld van zo’n gezonde buitenplek is de buitenschoolse opvang Struin in Nijmegen, dat huist op een groot stuk natuur net over de dijk in de Ooijpolder. Struin verwelkomt haar gastkinderen op een terrein met leer- en ontdekplekjes tussen de bomen en struiken. Hier leren ze omgaan met dieren, planten en materialen uit de natuur.

BSO Struin in Nijmegen
De buitenplaats van BSO De Struin in Nijmegen is een natuurlijk speelterrein met leer- en ontdekplekjes. Foto: ORGA Architect. 

Regen, wind en kou horen bij die natuur en gewapend met goede kleding en schoenen rennen, springen en verkennen de kinderen de speelplaats. Voor echt slecht weer, ontwierp ORGA architect een circulaire, houten schuilgelegenheid. Passend bij de visie van Struin werd deze volledig gebouwd uit natuurlijke materialen. Het low-tech gebouw wordt volledig natuurlijk geventileerd. Struin won eerder de Groene Giraf Award voor meest duurzame buitenschoolse opvang.

Kippen op vegetatiedak

Ook basisschool De Verwondering in Almere, die vorig jaar de Gouden Kikker kreeg als duurzaamste gebouw van Nederland, heeft zo’n bijzondere speelplaats. Hemelwater loopt via een spuwer het plein op en vindt zijn weg door het natuurlijke speelterrein, zodat kinderen naar buiten willen als het regent om met het water te spelen. Op het dak van het laagste cluster, de onderbouw, bevindt zich een openluchtlokaal, deels overdekt en omringd door het vegetatiedak, waarop zelfs kippen lopen. Deze ruimte wordt het hele jaar door gebruikt. Daardoor worden seizoensgebonden veranderingen ervaren. Peter de Boer van Goedgeplant.nl was verantwoordelijk voor het ontwerp van deze buitenruimte.

Luchtkwaliteit

De groengevels binnen en buiten, maar ook de plantenbakken vergroten niet alleen het zicht op groen, maar verbeteren ook de luchtkwaliteit en het zuurstofniveau. Bovendien fungeert het groen ook als een effectieve geluidsbuffer en helpt het de akoestiek in een klaslokaal te regelen.

De grote ramen en reflecterende oppervlakken, tenslotte, optimaliseren de blootstelling aan natuurlijk daglicht en creëren een stimulerende omgeving. Dit komt de concentratie, leersnelheid en het prestatieniveau van de leerlingen ten goede. Daarnaast is er dus natuurlijke ventilatie met luiken in de klaslokalen en een hoog afvoerpunt in het dak van de centrale ruimte. Bovendien werden er enkel gezonde bouwmaterialen zonder lijm of schadelijke vezels gebruikt, wat ook weer een positieve invloed heeft op de luchtkwaliteit.

Biobased bouwen

De biofilische school raakt ook aan het plan 'Een Nieuwe Oogst', waarmee ORGA Architect samen met een aantal andere partijen dit jaar de prijsvraag 'Een Nieuwe Bouwcultuur' won. Daarbij ging het om woningen, maar het idee dat agrariërs natuurlijke bouwgewassen produceren als (isolatie)materiaal voor nieuwe gebouwen kan ook op scholen worden toegepast. Lees ook het interview hierover op deze site met Daan Bruggink; 'Biobased bouwen is niet zo nieuw meer, het innovatieve is het verbinden van de ketens' 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Minister Hugo de Jonge (rechts) met Biense Dijkstra bij de nieuwe houten woning op het terrein van Dijkstra Draisma in Dokkum. Fotograaf: IMAZZO.
descriptionArtikel

'Geweldige kans om woningbouw te versnellen op duurzame manier'

1 feb om 10:03 uur
Stikstofneutraal bouwen dankzij biobased isolatiematerialen die regionaal zijn verbouwd. Minister Hugo de Jonge…
Lees verder »
Foto: Ossip van Duivenbode
descriptionArtikel

Nieuwe manier van werken staat centraal bij transformatie Rijkspostgebouw

30 jan om 09:00 uur
'Met respect voor de oorspronkelijke architectuur' is rijksmonument het Stationspostgebouw in Den Haag,…
Lees verder »
descriptionArtikel

Duurzaam verwarmen met bewezen techniek

27 jan om 08:00 uur
Een comfortabel huis met een gezond binnenklimaat en lage energiekosten: het is aantrekkelijker dan ooit. Om dit…
Lees verder »

Nederlandse duurzame wandtegels winnen prestigieuze Isola Design Award

26 jan om 16:39 uur
Het Nederlandse bedrijf Novel Grey heeft tijdens de Milanese Isola Design Awards uitreiking de Sustainability…
Lees verder »

Maximale NPC-score voor flexibele ecotegels van PHOMI

24 jan om 08:47 uur
Als je nog nooit van Modified Clay Materials (MCM) hebt gehoord, zet je dan schrap. Het ecologische materiaal van…
Lees verder »
descriptionArtikel

Geïsoleerde galerijafwerking in Enschede

19 jan om 11:07 uur
In sommige gevallen dient een galerijvloer ook als dak voor de onderliggende ruimte. Een betrouwbare afdichting en…
Lees verder »
'Le Studium', het nieuwe gebouw van de Universiteit van Strassbourg. © Jean-Pierre Lott Architecte
descriptionArtikel

Veelzijdige eyecatcher 'Le Studium' stuurt lichtval en reguleert warmte

19 jan om 10:00 uurtimer3 min
Met het onlangs door Jean-Pierre Lott Architecte afgeleverde 'Le Studium' is de campus van de universiteit in…
Lees verder »
Een visual van appartementencomplex Residentie ECho in het Belgische Oostkamp. © Christiaens Projects
descriptionArtikel

Residentie ECho is 'architecturale parel' en 'emotioneel eerbetoon'

16 jan om 13:24 uurtimer3 min
Christiaens Projects en Berkein Architects hebben de handen ineen geslagen voor een architecturaal hoogstandje in…
Lees verder »