'Biobased bouwen is niet zo nieuw meer, het innovatieve is het verbinden van de ketens'

dinsdag 11 oktober 2022
timer 5 min

Daan Bruggink van ORGA Architect.

Toeval of niet, maar een dag na de langverwachte presentatie van het rapport Remkes ('Wat Wel Kan') is de winnaar bekend gemaakt van de door de rijksbouwmeester uitgeschreven prijsvraag 'Een Nieuwe Bouwcultuur'. In het winnende plan van ORGA Architect, De Urbanisten, Copijn en nog een aantal partijen worden landbouw en woningbouw direct aan elkaar gekoppeld. Een gesprek met de al meermaals onderscheiden Daan Bruggink van het winnende ORGA over het verbinden van de ketens.

"We kunnen er morgen mee beginnen", zegt Bruggink over 'De Nieuwe Oogst'. Het prijswinnende voorstel voorziet in een integraal plan waarbij het gaat om honderden woningen, ruimte voor dieren, permacultuur, een andere manier van samenleven en zingeven, biodiversiteit, verschillende landschappen en natuurlijke bouwgewassen. "Wij zijn gepokt en gemazeld in biobased bouwen. Daardoor konden we ons makkelijk richten op al die aspecten daar omheen. En daarop zoek je dan de juiste partijen bij elkaar. Dat is de kracht geweest achter dit plan, het verbinden van al die ketens."

De prijsvraag was uitgeschreven met het typerende 'kamerlandschap' rond Oirschot (Noord-Brabant) in gedachten en daar gaat het plan ook in de praktijk worden gebracht. Een aanzienlijk deel van het bouwmateriaal voor de nieuwe woningen wordt lokaal verbouwd en geoogst op een manier die bijdraagt aan de biodiversiteit en een gezonde bodem. Hierbij is een sleutelrol weggelegd voor de inzet van biobased bouwmaterialen zoals hout, hennep, vlas, lisdodde, bamboe, stro en zeewier. Daarbij wordt vooral ingezet op de productie van natuurlijke isolatiematerialen.

Naast het innovatieve verbinden van de ketens, zijn de bouwfysische berekeningen van ORGA doorslaggevend geweest voor het succes. Hiervoor geeft Bruggink een grote pluim aan Ralf van Tongeren. "Die werkt sinds begin dit jaar bij ons, een expert in biobased data. Met zijn bouwfysische berekeningen hebben we wel het verschil gemaakt denk ik."

Stro, vlas en hennep

"Wij laten zien wat biobased bouwen inhoudt en hoe dat kan. Wij kunnen morgen beginnen, met stro, vlas en hennep. Laat de lisdoddes en miscanthus (olifantengras, red.) ondertussen maar groeien en toetsen en dan gaan we die volgend jaar toepassen. Het biobased aspect is helemaal niet zo nieuw meer. Het innovatieve is het aan elkaar koppelen. Het landschappelijke, de inrichting, de sociale cohesie met de buurt, de agrariër die kansen ziet om producten te verbouwen", vertelt Bruggink gepassioneerd.

Vooral dat laatste aspect speelt direct in op het actueel maatschappelijke vraagstuk rondom veeteelt en hoe we als land de stikstofuitstoot gaan terugdringen. Afgelopen woensdag kwam bemiddelaar Johan Remkes naar buiten met zijn rapport 'Wat Wel Kan'. 

"Het zegt wel iets dat je antwoord geeft op een rapport dat een dag eerder uitkomt. Toeval bestaat niet, zeggen ze dan. Je bent er maanden mee bezig en we zijn ons er zeer bewust dat de bouw zelf ook iets zal moeten doen in dit vraagstuk. En als je kunt aantonen dat en hoe dit kan, is dat natuurlijk heel mooi", aldus Bruggink, die uitlegt wat de volgende stap moet zijn. 

Voldoende afzet

"Kun je de agrariër toezeggen dat hij een bepaalde afzet heeft? En waar dat stokt? Zit dat in regelgeving, toetsing? Je hebt verschillende grondstoffen die je natuurlijk moet testen. Je moet een continue basis hebben, een continue afzet. Hoe meer die vraag naar biobased materialen gaat groeien, hoe makkelijker een agrariër gaat zeggen 'ik kan dit leveren'.

Het gaat om ketens verbinden. Dat moet je nu goed organiseren. Neem isovlas, dat wordt in de traditionele bouw veel gebruikt als isolatiemateriaal. Maar die gebruiken alleen vlas. Hennep kan er zo doorheen, zeggen ze, door die apparaten. 'Maar we hebben nu een continue aanvoer, we weten wat isovlas doet. We hoeven het niet te toetsen.' Dus die houden het daarbij. Zulke partijen zou je ook kunnen stimuleren om andere materialen te produceren. Dat is het ketenverbinden dat je eigenlijk nog mist om er echt morgen mee te beginnen. Als je er morgen mee wilt beginnen kom je uit op hennep, vlas en stro. Dat is wel allemaal getoetst. Het andere moet je nog verbinden."  

'Snel beginnen'

Bruggink staat met zijn ORGA Architect en andere partijen te trappelen om het plan in de praktijk te brengen. "De volgende stap is ontwikkelaars die ermee aan de slag gaan. Gemeenten en lokale partijen die zich eraan verbinden. Een visie op het hele plan. Daarop gaan wij dan ook huizen ontwerpen en bouwen. Wij richten ons op het realiseren. Dan kun je het laten zien. Dus laten we snel beginnen en dit aantoonbaar maken", aldus de man die tevens voorzitter was van de Adviesgroep Nieuwbouw & Renovatie van de Dutch Green Building Council. Tevens stond hij vijfmaal in de ABNAMRO Duurzame 50 (vorig jaar op vijf), op negen in de Innovatie Top 100 van het MKB, won hij onder meer de Nederlandse Bouwprijs en was hij Alumnus van het jaar van de TU Delft.
 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Minister Hugo de Jonge (rechts) met Biense Dijkstra bij de nieuwe houten woning op het terrein van Dijkstra Draisma in Dokkum. Fotograaf: IMAZZO.
descriptionArtikel

'Geweldige kans om woningbouw te versnellen op duurzame manier'

1 feb om 10:03 uur
Stikstofneutraal bouwen dankzij biobased isolatiematerialen die regionaal zijn verbouwd. Minister Hugo de Jonge…
Lees verder »
Foto: Ossip van Duivenbode
descriptionArtikel

Nieuwe manier van werken staat centraal bij transformatie Rijkspostgebouw

30 jan om 09:00 uur
'Met respect voor de oorspronkelijke architectuur' is rijksmonument het Stationspostgebouw in Den Haag,…
Lees verder »
descriptionArtikel

De toekomst van het bedrijventerrein is groen gekleurd - deel 2

30 jan om 08:00 uur
Om de klimaatverandering het hoofd te bieden, moeten we werk maken van biodiversiteitsversterking en het keren van…
Lees verder »
De BunkerToren (rechts) is het eerste baken in de groei van het gebied rondom het station. © Sebastian van Damme
descriptionArtikel

Vergroening en klimaatadaptatie op locatie indrukwekkende BunkerToren

25 jan om 13:19 uur
Met de nieuwe BunkerToren en het bijbehorende park laat Eindhoven zien dat het mogelijk is een binnenstedelijke…
Lees verder »

Maximale NPC-score voor flexibele ecotegels van PHOMI

24 jan om 08:47 uur
Als je nog nooit van Modified Clay Materials (MCM) hebt gehoord, zet je dan schrap. Het ecologische materiaal van…
Lees verder »
descriptionArtikel

De toekomst van het bedrijventerrein is groen gekleurd - deel 1

23 jan om 08:00 uur
Om de klimaatverandering het hoofd te bieden, moeten we werk maken van biodiversiteitsversterking en het keren van…
Lees verder »
descriptionArtikel

De Microklimaat Ontwerptool

18 jan om 08:00 uur
Aan de Tu Delft CiTG, afdeling Materialen en Milieu, wordt op dit moment gewerkt aan een Microklimaat Ontwerptool…
Lees verder »
Beigang River Park wordt ontsloten door de aanleg van drie nieuwe fietsroutes. Beeld: MVRDV
descriptionArtikel

MVRDV verbindt stad met rivier in masterplan Taiwanese waterwegen

10 jan om 12:58 uurtimer3 min
MVRDV heeft de aanbesteding gewonnen voor de aanpak van het rivierengebied rondom Huwei in Taiwan. In het plan,…
Lees verder »