Scholen van vóór 1940 kunnen heel lang mee

Bert Runhaar, verbinder Maatschappelijk Vastgoed Wijkaanpak gemeente Amsterdam: “De schoolgebouwen van vóór 1940 zijn kwalitatief goede gebouwen, met een aantrekkelijke gevel en een overmaat in dimensionering: ruime trappenhuizen, brede gangen, hoge en grote lokalen. Dit maakt deze gebouwen aantrekkelijk om aan te passen. De kwaliteit van de gebouwen en gebruikte materialen en ook de overdimensionering werken goed bij transformatie. En natuurlijk speelt de locatie daarbij ook een rol. Deze scholen liggen binnen de ring. Nieuwe functies zijn vaak culturele activiteiten, bedrijf, wonen of kinderopvang." Elk zo'n 20% blijkt uit het onderzoek.

Sober en doelmatig

Bert Runhaar: “Latere gebouwen, vanaf 1950, zijn daarentegen veel soberder van opzet, puur gericht op de functie als school. Maar de schoolfunctie verandert voortdurend, de school zit al snel in een te krap jasje en het gebouw biedt weinig ruimte voor aanpassing of andere functies.” Bert adviseert dan ook om bij nieuwbouw van scholen ook te denken aan de periode daarna. Bert: “Een goed gebouw gaat langer mee.”

Maatschappelijke meerwaarde

Bert: “Een tweede leven als cultuurcentrum of andere maatschappelijke functie biedt grote meerwaarde. Schoolgebouwen zijn vaak het hart van de wijk en dragen daarom bij aan de identiteit van een buurt. De nieuwe invulling van een schoolgebouw staat symbool voor veranderingen in de maatschappij. Voor programma’s die achterstand bestrijden en ontwikkeling bevorderen, zoals de wijkaanpak, is een extra goede kwaliteit van dit maatschappelijk vastgoed onmisbaar.” 

Het onderzoek

Het Amsterdamse onderzoek is uitgevoerd door studenten van het Atelier Stedelijke Vernieuwing en Duurzame Ontwikkeling in opdracht van de Wijkaanpak in Amsterdam. In de publicatie die hierover is verschenen, zijn 100 Amsterdamse schoolgebouwen in kaart gebracht die in de afgelopen 100 jaar zijn hergebruikt. Het gaat grotendeels om basisscholen. De meeste dateren van vóór 1940 en hebben een tweede of zelfs derde leven gekregen.