Ontwikkel een Plan voor ons Land

Met het oog op de klimaatverandering, uitputting van onze grondstoffen en het veranderde denken over de kwaliteit van leven moeten we de inrichting van onze ruimte en samenleving drastisch herzien. De Nationale Omgevingsvisie beschrijft en agendeert deze uitdagingen, maar geeft weinig handvatten voor concrete stappen. Wij opperen een aantal denkrichtingen over het vertalen van deze vraagstukken naar concrete ruimtelijke plannen. Niet alleen vanuit bedreigingen, maar ook vanuit kansen.

Dit is een groeiplan. De ideeën zijn soms gewaagd, schetsmatig en ongenuanceerd. Ze willen prikkelen, uitdagen tot nadenken en iets in beweging brengen. Het zou mooi zijn als deze denkrichtingen hun weg zouden vinden naar de dagelijkse praktijk, en zo meegroeien met de opgaven die ons allemaal bezighouden.

Denk vanuit de metropolitane delta
Nederland neemt een bijzondere plek in aan de rand van de Noordwestelijke Europese laagvlakte, waar de grote rivieren Maas, Rijn en IJssel de Noordzee bereiken. In deze eeuw met transities en kantelingen is het noodzakelijk dat onze delta een ‘land met een plan’ wordt. Een plan, hoe flexibel en met onbekende variabelen ook, dat onze maatschappij op de toekomst voorbereidt. Een plan dat de benodigde korte termijn besluiten steeds koppelt aan wat op lange termijn gewenst is.

Tijd en vertrouwen
Verstedelijking, infrastructuur, energie, klimaat, (water)veiligheid, landbouw, natuur en landschap vragen grote en samenhangende investeringen om een robuuste en vertrouwenwekkende transitie-route naar de toekomst te kunnen volgen. Deze transitie vraagt niet alleen maatschappelijk vertrouwen en commitment aan de lange termijn, maar kost ook veel tijd.

Nu de zeespiegel steeds sneller lijkt te stijgen en het land verder daalt, neemt het besef van de klimaatrisico’s ook bij investeerders in infrastructuur, stedenbouw en vastgoed toe. De noodzakelijke bijbehorende investeringen vereisen dat we nú een gezamenlijk plan maken voor de komende honderd jaar. Alleen dan kunnen we op tijd beginnen en een robuuste toekomst voor de ‘Dutch Delta Metropolis’ garanderen, waarbij we Nederland op de korte maar vooral ook op de lange termijn, behouden als een begeerlijke plek om te leven. Daartoe is regie, maar vooral ook planning essentieel.

Leven in een land met een plan

Ruim 150 doeners en denkers uit wetenschap, politiek, overheid en bedrijfsleven schreven in 2021 samen Meer Wel. Dit boek is een initiatief van De Publieke Zaak en is de laatste in een trilogie, volgend op ‘Meer Waarde’ (2017) en ‘Meer Wij’ (2019). Deze boeken hadden respectievelijk ‘de rol van de grote onderneming in de maatschappij van de toekomst’ en ‘het belang van samenwerken’ tot onderwerp.

De verschillende teams van Meer Wel gaven per onderwerp een samenvatting van de grote uitdagingen voor de toekomst. Aan bod komen onder meer gezondheidszorg, milieu, onderwijs, werkgelegenheid, mobiliteit en voeding. Aansluitend worden in totaal zo’n 150 praktische ideeën aangedragen. Wij lichten in een serie artikelen de ideeën toe van het team ‘Huisvesting en Ruimtelijke ordening’. Hun hoofdstuk is getiteld ‘Leven in een land met een plan’ en heeft als kernvraag “Hoe zorgen we ervoor dat iedereen in een duurzame omgeving kan wonen, later en nu?”