Haarlem: verrassend veelzijdig in vorm, stijl en uitstraling

Het rijk geïllustreerde boek geeft een breed overzicht van de stedelijke ontwikkeling en architectuur in Haarlem in een periode die verrassend veelzijdig was in vorm, stijl en uitstraling. In de drie decennia tussen 1965 en 1995 werd een groot deel van het huidige Haarlem gebouwd. Ongeveer een kwart van alle woningen in Haarlem dateert uit deze tijd en zorgt daarmee voor een blijvende invloed op hoe de stad er momenteel uitziet.

Turbulent

De periode 1965–1995 was een turbulente fase in het lokale bestuur. Plannen voor sloop van oudere buurten stuitten op breed maatschappelijk verzet. Dat leidde tot een koerswijziging: niet afbreken, maar vernieuwen. 

Haarlem startte omvangrijke stadsvernieuwingsprojecten in de Oude Stad en de negentiende-eeuwse wijken. Tegelijkertijd verrezen nieuwe woonwijken als Meerwijk, Molenwijk en Zuiderpolder. De economische structuur verschoof ook: bedrijven trokken weg uit het centrum naar de Waarderpolder, waardoor grote delen van de binnenstad een ingrijpende metamorfose ondergingen.

Duizend objecten

Het boek beschrijft deze recente geschiedenis uitgebreid. Daarvoor is een inventarisatie gemaakt van alles wat in deze dertig jaar in Haarlem tot stand kwam: woningen, winkels, bedrijfsgebouwen, kerken, scholen en zorg- en maatschappelijke voorzieningen, maar ook pleinen, bruggen, wijken, groen- en sportvoorzieningen en kunstwerken in de openbare ruimte. In totaal gaat het om naar schatting duizend objecten. In het boek zijn 250 representatieve voorbeelden opgenomen, waarvan 90 met foto.

De presentatie van het boek vond - heel toepasselijk - plaats in de ‘Post 65-creatie’ van stadsarchitect Wiek Röling: de openbare bibliotheek in Haarlem-Noord. Het boek Haarlem verandert biedt een toegankelijk en gedetailleerd naslagwerk voor iedereen die geïnteresseerd is in de ontwikkeling van Haarlemse stedenbouw en architectuur.

Expositie Mooi Geweest

Tot en met 17 mei 2026 organiseert het ABC Architectuurcentrum Haarlem tevens een expositie over Post 65-architectuur, getiteld Mooi Geweest. Deze expositie sluit ook aan bij het programma van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (RCE). Dit programma wil meer bewustzijn creëren voor het relatief jonge erfgoed uit deze periode, dat vaak onder druk staat door sloop. Post 65-architectuur roept gemengde gevoelens op: sommigen waarderen het, anderen juist niet. Voor het ABC is dat reden om de Haarlemse situatie in beeld te brengen en de kwaliteiten van deze architectuur te belichten.

Het boek, een uitgave van de Historische Vereniging Haerlem, is te koop in de Haarlemse boekhandels of stuur een e-mail naar de vereniging. Dit najaar publiceerde de vereniging ook een boek over de geschiedenis van de Barteljorisstraat in Haarlem.

Haarlem verandert. Post-65 stedenbouw en architectuur
Geschreven door: Hans Buis, Sjaak Dekkers, Dirk Jense en Theo Thenu.
Foto’s: Chris Hoefsmit
Uitgave: Historische Vereniging Haerlem / Uitgeverij Loutje
Winkelprijs € 19,95
ISBN 9789491936500

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.

Foto (bovenaan): nieuwbouw in de Witte Herenstraat, ontworpen door stadsarchitect Wiek Röling (1983; Historische Vereniging Haerlem).