Blue zones bieden een wenkend perspectief

woensdag 3 april 2024

Blue zones zijn plekken in de wereld waar mensen relatief lang en gelukkig leven. “Blue zones bestaan overal, niet alleen op de vijf bekende plekken op de wereld”, aldus professor Rudi Westendorp, hoogleraar ouderengeneeskunde. Hij heeft acht jaar in Denemarken gewoond en gewerkt en is ook daar op zoek gegaan naar blue zones.

Rudi Westendorp
Rudi Westendorp

“Ik heb er in Denemarken twee gevonden”, vertelt Rudi Westendorp. “Eentje vlakbij Kopenhagen in een welgestelde wijk. Dat is niet onverwacht, maar de ander lag juist afgelegen, in een economisch achtergesteld gebied. Heel opmerkelijk. Daaruit kun je concluderen dat geld wel kan helpen, maar geen noodzakelijke voorwaarde is voor het ontstaan van een blue zone.”

Social construct

Blue zones zijn volgens Westendorp niet voor de eeuwigheid. Ze komen en gaan. Blue zones zijn ook overal anders. Hij ziet een blue zone vooral als een sociaal construct dat mensen met elkaar teweegbrengen. “Ze zijn niet bewust ontworpen om er heel oud te worden maar toevalligerwijze ontstaan. Ze worden door anderen herkend, omdat mensen er gemiddeld langer gezond blijven en heel oud kunnen worden.”

Hij begrijpt dat blue zones een wenkend perspectief bieden. “Het is natuurlijk een aanstekelijk idee dat er plaatsen zijn waar de kans op een gezond lang leven groter is. Maar er bestaat geen standaard recept voor en je kunt het dan ook niet afdwingen.” Hij ziet weinig overeenkomsten tussen de vijf plekken waar mensen bovengemiddeld oud worden. “In Sardinië vloeit de wijn rijkelijk tijdens copieuze maaltijden. In Okinawa eten de mensen zeewier en houden er een ascetische leefstijl op na. Toch worden mensen op beide plekken bovengemiddeld oud.”  

Bonus: twintig jaar

Voor het ontstaan van een blue zone moeten we volgens hem meer vanuit het individu redeneren. Wat kun je zelf doen om er het beste van te maken? Eigenlijk eenvoudig: “Neem de bekende leefregels in acht: eet kleurrijk en niet te veel, blijf bewegen en houd er een sociaal leven op na zonder te roken of overmatig te drinken. Dat scheelt tien jaar levensverwachting met als bonus twintig jaar gezondheid extra. Daarmee is van bovenaf ieder land blauw gespikkeld.

Dat sociaal rijke leven wordt wel in alle blue zones herkend. Heb oog voor je medemens en kom in actie als het nodig is. Anders gezegd, wees een sociaaldemocraat. Dat moet op gouvernementeel niveau, lokaal én individueel niveau. Wanneer die drie niveaus met elkaar synchroniseren, is de kans het grootst dat er een blue zone ontstaat.”

Emmanuel Levinas

Westendorp verwijst naar de filosoof Emmanuel Levinas. Die schreef lang geleden dat de mens alleen tot zijn recht komt in de ogen van de ander. In navolging predikt psychiater Dirk de Wachter dat de mens zingeving ervaart wanneer hij deel uitmaakt van een groep. “Op enkele heremieten na”, voegt Westendorp toe. Wanneer je je buiten de groep plaatst, graaf je voor jezelf een ‘black hole’. Het is daar eenzaam en ongezond.
Samen moeten we ervoor zorgen dat zoveel mogelijk mensen zo lang mogelijk hun talenten ontwikkelen om te voorkomen dat ze in zo’n gat vallen. “Kruip dus uit je eigen black hole en maak samen een blue zone!”

Op donderdag 20 juni vindt het eerste Blue Zone Festival in Nederland plaats. Tijdens het Blue Zone Festival word je geïnformeerd en geïnspireerd over alles rondom de bekende blue zones: van inspiratiesessies tot workshops en van beleving tot betekenisgeving. Wil jij graag op de hoogte gehouden worden over het Blue Zone Festival? Volg het festival op LinkedIn of schrijf je in voor de eventupdate!

Tekst: Yvonne Witter, ZorgSaamWonen
Foto boven: Shutterstock

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Handboek Omgevingsgericht Lichtontwerp sluit aan bij moderne planontwikkeling

8 jul om 12:06 uur

In september wordt tijdens de Vakbeurs Openbare Ruimte in Utrecht ‘Omgevingsgericht Lichtontwerp; handboek voor…

Lees verder »
descriptionArtikel

Groen-blauwe structuren in de Omgevingswet

25 jun om 08:00 uur

Voor het realiseren van groen-blauwe structuren in de fysieke leefomgeving biedt de dit jaar ingevoerde…

Lees verder »
descriptionArtikel

Niet meer bouwen in de polder?

24 jun om 14:30 uur

Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat publiceerde onlangs sturingskaarten waaruit blijkt waar in de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Gebiedsontwikkeling: ‘Gebouwen komen en gaan’

21 jun om 09:31 uur

Gebiedsontwikkeling in alle soorten en maten; dat is het centrale thema van de nieuwe Stedebouw &…

Lees verder »
descriptionArtikel

Drie thema’s en vijf acties bij Ruimte voor Werk in Leiden

21 jun om 09:30 uur

In ons nieuwe themanummer Gebiedsontwikkeling gaan Vince de Jong (Kickstad) en Arnoud Nierop (Leiden) in op de…

Lees verder »
descriptionArtikel

Impasse in gebiedsontwikkeling

12 jun om 07:30 uur

Nederland heeft de intentie om een derde van de woningen op zeventien grootschalige woninglocaties te…

Lees verder »
descriptionArtikel

Polderlab Delft koppelt theorie aan praktijk

11 jun om 07:30 uur

Hoe ziet de polder van de toekomst eruit? Dat wil ZUS gaan onderzoeken door theorie en praktijk te koppelen in…

Lees verder »
descriptionArtikel

Puzzelen met groen in en om de stad

10 jun om 07:30 uur

Het belang van voldoende ruimte voor groen in en om de stad wordt steeds groter. Voor gemeenten is dit een…

Lees verder »