Metamorfose van de lelijkste straat van Arnhem

“De Ingenieur J.P. van Muijlwijkstraat is ontstaan in de jaren 70, toen de auto nog letterlijk en figuurlijk ruim baan kreeg”, schetst Wentink de oude situatie. “De straat was van gevel tot gevel verhard, met brede trottoirs en drie rijbanen. Twee van die rijbanen waren destijds bestemd voor busverkeer en een voor het inkomende verkeer. Het uitgaande verkeer gaat over de Steenstraat. Kortgezegd is het nogal een typische straat, die in eerste instantie is ontstaan na de oorlog. En dat als gevolg van de schade die in september 1944 is aangericht bij de slag om de stad en van de daaropvolgende wederopbouw.”

Een rijbaan minder

Het leverde de Ingenieur J.P. van Muijlwijkstraat in 2016 de Pet-prijs voor de lelijkste straat van Arnhem op. De prijs werd destijds toegekend door CASA - het Centrum Architectuur, Stedenbouw en Landschap van Arnhem - en is vernoemd naar de voormalig stadsarchitect C. Pet. Het was een extra trigger om de straat aan te pakken, vertelt Wentink.

“Wij hadden al langer de wens om te kijken of we er iets konden veranderen en verbeteren, maar met deze prijs was die wens natuurlijk nog wel iets groter. Samen met een collega heb ik bedacht dat er wel een rijbaan uit kon en dat de trottoirs smaller konden. De zes à acht meter die de trottoirs in eerste instantie breed waren, is teruggebracht tot twee meter. Hierdoor was er ook nog ruimte voor een mooie groenstrook tussen rijbaan en trottoir.” 

Projectomvang neemt toe 

Van het een kwam het ander binnen het project Ingenieur J.P. van Muijlwijkstraat. “Wat klein begon, veranderde gaandeweg in een heel groot project. We zijn gesprekken gaan voeren met buurtbewoners om de wensen uit te vragen. Toen bleek er ook een oversteekprobleem te zijn. De straat was drie rijbanen breed. De vele senioren die er wonen, gaven aan moeite te hebben om in de Steenstraat te komen. Uiteindelijk hebben we er dus een rijbaan uitgehaald en is het trottoir aan de noordzijde aanzienlijk versmald.” 

Een van de meest in het oog springende veranderingen aan de ‘nieuwe’ Ingenieur J.P. van Muijlwijkstraat is het vele groen dat in de straat te zien is. Het is een belangrijke stap om de leefbaarheid in de straat en de nabije omgeving te verbeteren. Veel ‘groen’ zorgt ook voor koelte tijdens hete zomerdagen. Net zoals minder ‘verharding’ - minder stenen - bijdraagt aan het verminderen van de hittestress. In totaal heeft de gemeente in de Ingenieur J.P. van Muijlwijkstraat ruim 35.000 tegels gewipt.

Wentink: “In totaal hebben we 3200 vierkante meter verharding verwijderd en vervangen door groen. We hadden gehoopt wat extra bomen te kunnen planten, zo’n 25 à 35. Uiteindelijk zijn er nu zelfs 61 bomen ingeplant. Het betreft hier bomen van de eerste tot de derde grootte, dus echt een groot formaat bomen: van eik en linde tot sierkers- en krentenboompjes.” 

Wereld van verschil 

De straat is nu echt een wereld van verschil met wat het was, zo concludeert Wentink. Niet alleen voor passanten, maar vooral voor de mensen die in deze straat wonen, is het een hele verbetering. “De straat is makkelijker over te steken en groener geworden. Dat laatste dempt ook het geluid van het verkeer. Hoewel het nu al een heel stuk verbeterd is, denk ik dat je over een jaar of vijf nog veel meer verschil kunt zien, omdat de bomen die we geplant hebben dan een stuk groter zijn.” 

Wentink is ‘ontzettend blij’ met wat er in de Ingenieur J.P. van Muijlwijkstraat bereikt is. Het smaakt naar meer:  ”We kunnen dit ook zeker zien als een tendens die we verder in de stad gaan doortrekken. Meer ruimte voor voetgangers, fietsers en groen.” 
 
Met de nieuwe groene en minder versteende inrichting draagt de Ingenieur J.P. van Muijlwijkstraat bij aan het zogeheten ‘koele netwerk’ in en rond de binnenstad. Daar gaat de gemeente tussen nu en 2030 aan bouwen. Het koele netwerk bestaat uit koele plekken en beschutte routes en is gericht op bewoners die, vanwege bijvoorbeeld hun leeftijd, een beperking of ziekte, kwetsbaar zijn voor zomerse hitte. Of die vanwege hun woonsituatie geen beschutte buitenruimte hebben. Zo kunnen heesters, klimplanten en een extra bladerdek van bomen voor schaduw zorgen. Maar dat kan ook door bijvoorbeeld schaduwdoeken en andere technische ingrepen. 

Bron: Straatbeeld