Architectuur: het antwoord op een noodzaak

woensdag 5 mei 2021
Gezondheid is in alle monde, maar een koppeling met de milieucrisis is ver te bekennen. Architectuur geeft, als het goed is, het antwoord op een noodzaak in de vorm van gezonde gebouwen.

Gezondheid en milieucrisis

Het is niet overdreven te zeggen dat gezondheid het afgelopen jaar het overheersende thema in de wereld is geweest. Überhaupt is gezondheid in alle monde: we willen allemaal gelukkig en gezond zijn en oud worden. Dat gezondheid gekoppeld is aan een gezonde leefwijze en aan goede gezondheidszorg is evident. ‘Ensure healthy lives and promote well-being for all at all ages’ is één van de zeventien sustainable development goals van de UN. Wereldwijd worden astronomische bedragen aan gezondheidszorg uitgegeven. 

Het is des te opmerkelijker dat er tot nu toe weinig gesproken wordt over het causale verband tussen onze gezondheid en de milieucrisis waarin wij verkeren. In zijn boek Spillover, Animal Infections and Next Human Pandemic legde auteur David Quammen dit verband reeds in 2012: het voordringen van mensen in onontgonnen gebieden, het uitsterven van soorten en de mensgemaakte klimaatcrisis vereenvoudigen de zgn. zoönose, het overspringen van virussen van dier op mens.

Het stoppen van de destructie van het milieu zou eigenlijk onze hoogste prioriteit moeten hebben. Samen met het tegengaan van sociale ongelijkheid en de armoede in de wereld is het de grootste opgave waar we voor staan.

Utopie of noodzaak?

Utopisme is het nieuwe realisme. De tijd dat een paar activisten met ‘kernenergie nee bedankt’ buttons de samenleving probeerden te activeren is voorbij. Vijftig jaar zijn intussen verstreken, helaas zonder noemenswaardig resultaat. Het is tijd te handelen, nu.

Architectuur geeft, als het goed is, het antwoord op een noodzaak. 'Baukunst ist immer raumgefaßter Zeitwille, nichts anderes', schreef Mies van der Rohe in 1924 in Der Querschnitt. Zijn architectonisch antwoord op de bouwopgave van zijn tijd was de sublimatie van constructie, staal en glas.

Gezonde gebouwen

Ik denk dat het antwoord in onze tijd zou moeten zijn: gezonde gebouwen. Een gezond gebouw draagt zorg voor alle mensen en alle leven op aarde. In de stofwinningsfase, in de gebruiksfase en in de hergebruikfase. Nederland wil in 2050 een circulaire economie zijn. Een economie zonder afval, waarbij alles draait op hergebruikte grondstoffen.

Dat is geen gemakkelijke opgave. De bouw is wereldwijd verantwoordelijk voor 30 procent van de CO2-emissie en 40 procent van het grondstofverbruik. Er is een omslag nodig van het huidige verspillende en vervuilende systeem naar het Pollution prevention-principe. Als tussenstap is daar het Polluter pays-principe voor nodig, bijvoorbeeld door het substantieel beprijzen van CO2-uitstoot. Uiteindelijk creëert een gezond gebouw niet alleen financiële waarde, maar waarde voor mens én milieu.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Jarno Nillesen, architect-partner bij Wiegerinck Architecten

Meer artikelen met dit thema

'Ook aerosolen spelen rol bij besmetting coronavirus'

4 mei om 12:40 uur
Hoewel het al een poosje werd geroepen door wetenschappers, heeft wereldgezondheidsorganisatie WHO nu ook de rol…
Lees verder »

AIPH lanceert de World Green City Awards

30 apr om 09:53 uur
Natuur in de stad wordt alsmaar belangrijker om onze steden leefbaar en gezond te houden. De International…
Lees verder »

Beleidsonderzoek IBO bevestigt slechte staat van onderwijshuisvesting

14 apr om 08:54 uur
Opnieuw is aangetoond dat scholen in Nederland er slecht voor staan qua eisen, binnenklimaat en verduurzaming. Het…
Lees verder »

‘Wees vindingrijk, gebruik gezond verstand en toon empathie’

31 mrt om 08:00 uurtimer5 min
Het staat buiten kijf dat de covid-19-pandemie ons heeft gedwongen om te evalueren hoe zorginstellingen worden…
Lees verder »

Editie Bouw & Zorg 2021 is verschenen

24 mrt om 08:00 uurtimer1 min
De eerste editie van Stedebouw & Architectuur in 2021 is verschenen. Het thema van dit nummer is Bouw &…
Lees verder »

Investeren in scholen is investeren in de toekomst

22 mrt om 08:00 uurtimer3 min
Ik zat eens bij een 50 jaar oude school waar al jarenlang serieuze klachten van docenten klonken over het…
Lees verder »

Basisschool Henri Dunant bereikt in korte tijd gezonde leeromgeving

18 mrt om 08:00 uurtimer3 min
Het binnenklimaat in Nederlandse klaslokalen is ver onder de maat. Zo bleek ook uit metingen op basisschool Henri…
Lees verder »

‘Een gezonde school mag geld kosten’

15 mrt om 08:00 uurtimer9 min
Zoek de samenwerking op, maar heldere (prestatie)afspraken en krijg inzicht in de opgave. Slechts enkele tips die…
Lees verder »