Ecosysteemdiensten groeien sterk in waarde

Ecosysteemdiensten zijn de voordelen die de natuur ons biedt, zoals voedselproductie, houtvoorziening, verkoeling in stedelijke gebieden en recreatiemogelijkheden. De sociaaleconomische gebruikswaarde van deze diensten laat zien hoe de samenleving profiteert van de natuur.

Uit de nieuwste cijfers van de Natuurlijk Kapitaalrekeningen, opgesteld door het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in samenwerking met Wageningen University & Research (WUR), blijkt dat de gebruikswaarde van ecosysteemdiensten in Nederland de afgelopen tien jaar fors is toegenomen. In 2022 bedroeg de totale gebruikswaarde ruim 15 miljard euro, een stijging van 50 procent ten opzichte van 2013. Vooral de waarde van culturele ecosysteemdiensten, zoals recreatie en toerisme in de natuur, groeide aanzienlijk.
Het rapport benadrukt dat deze cijfers slechts een deel van de totale waarde van ecosystemen weergeven en niets zeggen over hun ecologische toestand of duurzaamheid.

Naast de economische bijdrage bevatten de Natuurlijk Kapitaalrekeningen ook gegevens over de omvang en kwaliteit van ecosystemen in Nederland. Dit biedt inzicht in zowel de financiële als de ecologische waarde van onze natuurlijke omgeving.

Prijsstijgingen

De sterke groei in de economische waarde van ecosysteemdiensten is deels te verklaren door prijsstijgingen en een toenemende vraag. In 2022 lag de waarde van culturele ecosysteemdiensten, zoals natuurrecreatie, 60 procent hoger dan in 2013. Ook producerende diensten, zoals voedsel- en houtproductie, en regulerende diensten, zoals koolstofopslag en bestuiving, namen in waarde toe, zij het in mindere mate.

Een groot deel van de toename in waarde (+38 procent) komt door hogere uitgaven per recreatieactiviteit en stijgende pachtprijzen voor landbouwgrond. Daarnaast nam de vraag naar natuur toe (+12 procent), onder andere door een grotere behoefte aan recreatie en wonen in een groene omgeving. Tijdens de coronapandemie werd dit effect extra zichtbaar: in 2021 steeg de gebruikswaarde sterk door de toename van wandel- en recreatieactiviteiten in de natuur.

Kosten en baten

Uit de cijfers blijkt dat de economische baten van ecosysteemdiensten aanzienlijk hoger zijn dan de kosten voor natuurbeheer. In 2022 werd 1,6 miljard euro uitgegeven aan het beheer van natuurgebieden door overheden en particuliere organisaties, de aankoop van natuurgrond en biodiversiteitsmaatregelen door boeren. De totale economische waarde van ecosysteemdiensten uit (half)natuurlijke ecosystemen werd in datzelfde jaar geschat op 10,1 miljard euro, ruim zes keer zoveel als de beheerkosten.

Deze cijfers onderstrepen het economische belang van natuur voor de samenleving. Naast de ecologische en maatschappelijke voordelen blijkt dat investeren in natuurbehoud en -beheer ook financieel loont.

Blijf op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.

Bron: Biind /  CBS
Foto: Shutterstock