Persoonlijke, sociale en fysieke drempels openbare ruimte

Het Mulier Instituut onderzocht in opdracht van het ministerie van VWS waarom sommige mensen wél buiten sporten of bewegen en anderen niet. Onderzoeker Mark Noordzij ontdekte samen met twee collega-onderzoekers dat de redenen daarvoor complexer zijn dan ze op het eerste gezicht lijken. “Wat voor de één een fysieke belemmering is, hoeft voor de ander geen probleem te zijn”, zegt Noordzij.

Het onderzoek, uitgevoerd in het kader van Sportakkoord II, richtte zich op drie soorten belemmeringen: persoonlijke, sociale en fysieke. Fysieke belemmeringen - zoals een gebrek aan veilige wandelpaden, slechte verlichting of ontoegankelijke stoepen - dragen er in belangrijke mate aan bij of mensen zich buiten prettig en veilig genoeg voelen om te bewegen. 

Toch zijn deze niet los te zien van de twee andere categorieën (persoonlijk, sociaal), benadrukt Noordzij: “Het is vaak een mix van factoren. Een slecht verlichte route is in de kern niet enkel een fysieke beperking. Een gevoel van onveiligheid raakt per slot van rekening ook aan het sociale en persoonlijke domein.”

Zoveel wensen

Het onderzoek Zoveel mensen, zoveel wensen komt voort uit de ambitie van het ministerie van VWS en sport- en beweegpartners om beter te begrijpen wat mensen eigenlijk tegenhoudt om actief te zijn in de openbare ruimte. Noordzij: “Er is veel kennis over wat mensen juist stimuleert om te bewegen, maar er was minder bekend over de drempels die mensen ervaren. Waarom kiest de één ervoor om buiten te wandelen of fietsen en de ander niet?”

De onderzoekers vroegen een representatieve groep Nederlanders naar hun ervaringen met belemmeringen bij sport en bewegen. De vragenlijst richtte zich op drie categorieën:

• persoonlijke belemmeringen, zoals geen tijd, geen motivatie of fysieke klachten;
• sociale belemmeringen, bijvoorbeeld het gevoel bekeken te worden of gebrek aan gezelschap;
• fysieke belemmeringen, zoals de kwaliteit en veiligheid van de omgeving.

Uit die laatste categorie blijkt dat de fysieke inrichting van de openbare ruimte een grote invloed heeft op het beweeggedrag, zeker wanneer mensen dicht bij huis actief willen zijn.

Veilige paden

Een van de meest genoemde drempels is het ontbreken van veilige, vrijliggende fiets- en wandelpaden. Noordzij: “Dat kwam in meerdere onderzoeken die we parallel hebben uitgevoerd terug, ook bij mensen met een beperking. Veilige, toegankelijke paden blijken voor iedereen cruciaal om in beweging te komen. Ontbreken die, dan is dat voor veel mensen een reden om het wandelen of fietsen te laten.” Wat een ‘veilig pad’ precies is, verschilt per doelgroep. 

Lees nu het complete verhaal in het gratis magazine van het kennisplatform Ruimte voor Bewegen.

Blijf nog beter op de hoogte van al ons nieuws en abonneer je op de wekelijkse nieuwsbrief van Stedebouw & Architectuur.

Tekst: Laura Vliek (Ruimte voor Bewegen)
Foto: Shutterstock