De toekomst van de architectuurpraxis: techhubs en aandacht voor soft skills

maandag 18 januari 2021
timer 4 min
BNA-directeur Fred Schoorl verwacht dat de klassieke architectenbureaus steeds meer plaats zullen maken voor techhubs en dat de toekomstige architect naast ontwerpkennis ook over soft skills zal moeten beschikken. “Vermenselijking in plaats van ontmenselijking gaat een businessmodel worden.”

Auteur: Peter Bekkering


Fred Schoorl is sinds eind 2010 directeur van de Bond Nederlandse Architecten (BNA). Op de vraag welke significante veranderingen hij ziet in de architectuurpraxis noemt hij als eerste de nieuwe opgave wat betreft circulair bouwen. “We hebben daar als BNA begin 2018 ook een manifest over gepubliceerd, omdat iedereen op zoek is naar wat circulair bouwen is. Vaak gaat circulair bouwen over materialen en ontwerpprincipes, maar natuurlijk is er ook de optie van niet bouwen, de hoogste vorm van circulair.”


Een tweede significante verandering is volgens Schoorl de technologische ontwikkeling. “Die gaat een enorme impact hebben. Vier jaar geleden hebben we als BNA een scenarioverkenning gedaan over de impact van technologie op de branche en op expertberoepen. Zelf baseer ik me daarbij vaak op het boek The Future of the Professions van Richard Susskind. Daarin wordt aangegeven hoe het negentiende-eeuwse concept van expertberoepen langzaam zal gaan verdwijnen, omdat iedereen door de technologische ontwikkelingen tegenwoordig alles kan weten.


Vertaald naar de wereld van architecten betekent dat, dat de computer het ontwerpwerk deels overneemt: hij verwerkt de input en komt vervolgens met talloze ontwerpmogelijkheden.” Die technologische ontwikkeling heeft echter niet alleen invloed op hoe en met welke middelen op architectenbureaus wordt gewerkt – bijvoorbeeld via BIM – maar ook op de klantvraag: “De markt zal andere zaken gaan vragen vanwege de technologische mogelijkheden. Zaken die daarbij een rol gaan spelen zijn big data, AI en parametrie. Ik ga daar later verder op in. Je ziet nu ook architectenbureaus ontstaan die zich heel erg op die tech richten.”


Een derde significante verandering tenslotte is wat Schoorl de ‘hybridisering’ van het vakgebied noemt: “Ik heb het dan binnen het vakgebied over de vervagende grenzen tussen architectuur en stedenbouw en landschap. Maar hetzelfde zie je ook binnen de bouwketen. De klassieke keten met afzonderlijke rollen maakt plaats voor ketenintegratie. En soms wordt ook een schakel in de keten overgeslagen of vindt zelfs keteneliminatie plaats. En ontstaat een situatie waarin ontwerp, bouw en productie in één hand terechtkomen. Met als gevolg dat er ook andere verdienmodellen ontstaan.”

Enorme impact

De drie veranderingen hebben volgens Schoorl op verschillende niveaus enorme impact op de architectuurpraxis: op het beroep, op hoe je werkt, op hoe je samenwerkt en op de markt. Schoorl ziet ook nieuwe soorten architectenbureaus ontstaan: “Zoals de tech-architect die op basis van producten gaat werken. En de architect die puur op basis van data gaat werken.

 

Een derde voorbeeld is de architect die werkt vanuit de beleving en daar bijvoorbeeld VR bij gebruikt. Zoals Personal Architecture, een bureau dat VR gebruikt om acquisitie te doen maar ook om klanten te begeleiden. De gebruiker wordt bij hen door VR een actor in het ontwerpproces. Daarnaast heb je het parametrisch ontwerpen, waarbij op basis van data en relaties tussen delen van een bouwwerk een ontwerp wordt gegeneerd en waarbij iedere verandering in het ontwerp meteen wordt doorgerekend in het hele ontwerp.

 

Dat parametrisch ontwerpen maakt nieuwe ontwerpen mogelijk, ontwerpen die voorheen soms onmogelijk leken, maar nu op basis van doorrekening plotseling wel mogelijk blijken te zijn.” Een mooie en belangrijke bijvangst van de technologische ontwikkeling in de architectuurpraxis is volgens Schoorl daarnaast dat de foutmarge drastisch afneemt. “Want dat blijft een groot probleem in de bouw.” Schoorl haalt in dat verband de robot in de vorm van een hond aan, die tijdens de bouw een gebouw ingaat en daar alle metingen verricht. “Die robot controleert middels een permanente technologische scan of alles gedaan wordt zoals het gedaan zou moeten worden. Met als resultaat nul fouten.”

 


Dit is slechts een fragment van het interview met Fred Schoorl, dat eerder verscheen in de Innovatiecatalogus 2021. De hele editie lezen? Dat kan door hem na te bestellen of te downloaden.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

Een stapje dichterbij het optimale gebouw

11 mei om 08:00 uur
Parametrisch ontwerpen speelt in steeds meer projecten een rol. Zo ook bij ingenieurs- en adviesbureau Arup. “We…
Lees verder »

'Verbinding is een cruciale taak van de architect'

10 mei om 08:00 uur
Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA), is door Duurzaam Gebouwd…
Lees verder »

Huis van Stad en Regio startschot voor gebiedsontwikkeling Dordrecht

4 mei om 11:39 uur
In Dordrecht werd enkele jaren geleden het stadskantoor, een pand uit 1967, afgeschreven. Dat wierp de vraag op:…
Lees verder »

Omgevingsvisie Amsterdam: de zoektocht naar de complete stad

3 mei om 11:04 uur
Eerder dit jaar maakte gemeente Amsterdam het ontwerp Omgevingsvisie Amsterdam 2050 openbaar. Het lijvige document…
Lees verder »

Minitopia: 100 zelfbouwers kunnen droomhuis realiseren in Eindhoven

29 apr om 16:34 uur
In de nieuwe Eindhovense wijk Buurtschap te Veld is ruimte voor 100 eigenzinnige compacte woonvormen. De…
Lees verder »

'Alles wat je bouwt, heeft impact op mobiliteit'

23 apr om 11:33 uur
De komende jaren worden zeker 50.000 woningen per jaar extra bijgebouwd, tot een miljoen woningen in 2030. Al deze…
Lees verder »

Radicaal plan 'Waldstadt' wint internationale ontwerpcompetitie in Pforzheim

22 apr om 16:37 uur
De Nederlandse architectenbureaus Koschuch Architects, Marc Koehler Architects en Zones Urbaines Sensibles [ZUS]…
Lees verder »

Eerste Hulp Bij Omgevingsparticipatie

20 apr om 14:38 uur
Op 1 januari 2022 is het al zover: de invoering van de Omgevingswet. Deze wet brengt een hoop veranderingen met…
Lees verder »