Themanummer Scholenbouw: veel variaties voor realisatie

donderdag 9 november 2023

In ons themanummer Scholenbouw duiken we diep in de realisatie van schoolgebouwen. Van nieuwe business cases tot circulaire doelstellingen en van groene schoolpleinen tot het standaardiseren van scholenbouw met vier uiteenlopende ontwerpen.

Dat laatste is het stokpaardje van gasthoofdredacteur Thera Verdam, hoofd Huisvesting van de Stichting voor Katholieke Primair Onderwijs Amersfoort en omstreken (Nijkerk, Soest en Soesterberg; SKOSS-KPOA). Door in samenwerking met architecten van 19 het atelier (Zwolle) te werken met een basisconcept wordt veel geld en tijd bespaard.

Het systeem van architectenbureau 19 het atelier, met flexibele paviljoens en een hart.

De oplossing is een systeem met flexibele paviljoens en een hart, zoals hierboven afgebeeld. “Zet de vier scholen naast elkaar”, stelt architect Marc Eijkelkamp, “en je ziet goed hoe divers ze zijn geworden. Elke school heeft een heel eigen uitstraling en identiteit en je herkent de eigen schoolvisie die erin doorsijpelt.”

Kindcentrum De Kei, Amersfoort (19 het atelier).

Naast veel aandacht voor basisscholen, lees je in het magazine ook over twee schitterende projecten van Paul de Ruiter Architects op de terreinen van de Erasmus Universiteit. Vooral de onlangs geopende Rotterdam Business School springt er uit met een heel fraai, energieneutraal ontwerp van Raymond van Sabben, waarin het atrium glorieert (foto boven). Het ontwerp van Paul de Ruiter Architects voor het Rotterdamse Langeveldgebouw (foto onder), met het revolutionaire energieconcept Earth, Wind & Fire, is reden voor adviseur Ryse en bouwer BAM om dieper in te gaan op de aanbesteding.

Langeveldgebouw Paul de Ruiter Architects
Langeveldgebouw in Rotterdam (Paul de Ruiter Architects).

Architecten kietelen

Wie op een andere manier de realisatie van scholen wil bevorderen, moet luisteren naar Wichert Eikelenboom, die architecten uitdaagt met: “Die moeten misschien eerst even in hun hok blijven zitten. Dat zullen ze niet leuk vinden, maar goed, ik mag ze best even kietelen. We moeten samen kiezen voor een andere aanpak. Dus met elkaar, als opdrachtgever, architect en aannemer, ontwikkel je een school en niet los van elkaar. Het moet een geïntegreerd gebouw worden, toegespitst op de gebruikerseisen van een school. Ik pleit ervoor dat je met een schone lei begint. Als bijvoorbeeld een adviseur eerst in gesprek gaat over het gewenste Programma van Eisen, moet hij of zij het team dwingen om los te komen van het nu. Denk niet over wat je nu hébt, maar over wat je wílt met het oog op de ontwikkeling van het onderwijs over 20, 25 jaar.”

Een deel van de vele circulaire maatregelen, Kindcentrum Hanzewijk Kampen (beeld: 19 het atelier).

Circulair

Een extra drempel wordt tegenwoordig gevormd door de vraag naar duurzame, circulaire gebouwen. Wie die horde wil nemen, moet eens langsgaan in Kampen, waar Sara van Popta (19 het atelier) een uiterst circulair kindcentrum ontwierp (afbeelding boven). Vooral de gemeente koos hier voor ambitieuze doelstellingen. En die leiden tot diverse innovaties, zoals een gevel van onder meer staalslakken, een speciale mortel om bakstenen later makkelijk te kunnen hergebruiken en een enorme reeks andere hergebruikte en biobased materialen.

Trap Unity Preschool Studio Jia (beeld: Lvqiu Photography).

Vergeet ten slotte ook niet het belang van groene schoolpleinen, geniet van de reeks opmerkelijke schitterende trappen die we verzamelde en lees de column van Norbert Schutte en Willem van Genugten, die pleiten voor scherpere eisen op het gebied van de CO2-uitstoot. Niet voor niets gaat het in het voorwoord over het vaak halfzachte gebruik van de term ‘duurzaam’, in de betekenis van ‘levensduur’. Voor greenwashing mag anno 2023 toch geen enkele ruimte of achterdeur meer zijn?

Ontdek ook het door Alwina Tempelman fraai vormgegeven magazine. Abonnees gaan daarvoor naar onze bibliotheek. Neem anders een abonnement en krijg toegang tot al onze uitgaven en themanummers.

Ysbrand Visser
hoofdredacteur Stedebouw & Architectuur

Foto (bovenaan): atrium Rotterdam Business School, Paul de Ruiter Architects (beeld: Aiste Rakauskaite)

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

De samenwerking moet al in het inkoopproces gestalte krijgen

14 nov 2023

Ondanks een niet optimale wettelijke druk om duurzaam en circulair te bouwen, is er veel mogelijk. Dat betoogt…

Lees verder »
descriptionArtikel

Van ambitieus schoolplan naar ontmoetingsgericht schoolplein

13 nov 2023

Hoe kun je met een kleurrijk ontwerp van een schoolplein ontmoetingen faciliteren en scholieren in hun…

Lees verder »
descriptionArtikel

Schoolplein is het ondergeschoven kindje

30 okt 2023

Bijna alle kinderen in Nederland gaan naar school. Daarmee is de school, met het schoolplein, een vertrouwde…

Lees verder »
descriptionArtikel

Circulair inspiratieboek toont opties voor schoolgebouwen

17 okt 2023

Om te garanderen dat de bouwsector in 2050 volledig duurzaam en circulair is, staan er nog belangrijke…

Lees verder »
descriptionArtikel

'Geen gelijke kansen als schoolgebouwen uit elkaar vallen'

12 okt 2023

Het derde Duurzame & Gezonde Scholen Congres in Utrecht was een ‘feest van herkenning’ en tegelijkertijd…

Lees verder »
descriptionArtikel

Scholenbouw: 70 inspirerende voorbeelden

9 okt 2023

Op ons grote Duurzame & Gezonde Scholen Congres, aanstaande woensdag, komen professionals uit vele hoeken…

Lees verder »
descriptionArtikel

Markante Haagse onderwijsgebouwen geopend en genomineerd

3 okt 2023

Twee nieuwe onderwijsprojecten in Den Haag trokken afgelopen week de aandacht. Zo werd in de wijk Mariahoeve…

Lees verder »
descriptionArtikel

‘Het gebouw moet de gebruikers en de school dienen’

29 sep 2023

“Heel veel scholen worstelen nog steeds met het thema duurzaamheid. Dat onderwerp gaat immers niet alleen over…

Lees verder »