Stimulering gezonde, duurzame woningbouw met puntensysteem

Het Puntensysteem Omgevingsvisie Veenendaal maakt de doelstellingen van de Omgevingsvisie Veenendaal 2030 uitvoerbaar. Vanaf februari 2022 is het verplicht dat alle nieuwbouwprojecten in deze gemeente voldoen aan minimale scores op alle thema's die in de visie worden benadrukt. Dit initiatief van de gemeente moedigt projectontwikkelaars aan om de leefomgeving zowel gezond als groen in te richten en tevens duurzaam en natuurinclusief te bouwen.

Amber Holdijk en Astrid Swart, leden van het team Ruimtelijke ordening en bouwen van de gemeente, delen op GezondeLeefomgeving.nl inzichten over dit nieuwe beleid.

Hoe werkt het scoren van ambities?

De Omgevingsvisie Veenendaal 2030 legt de basis voor een gezonde, duurzame en veilige leefomgeving door concrete doelstellingen te formuleren. Het Puntensysteem Omgevingsvisie Veenendaal komt hierbij kijken en wordt toegepast bij woningbouwprojecten waarvoor een wijziging in het bestemmingsplan nodig is. Binnen dit puntensysteem zijn er specifieke maatregelen voor elk thema uit de visie opgenomen. Elke maatregel draagt bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen en levert een bepaald aantal punten op. Deze thema's omvatten onder andere:

• gezonde en groene leefomgeving;
• bewegen, ontmoeten, sporten en spelen;
• energietransitie en duurzaam bouwen;
• natuurinclusief bouwen;
• klimaatadaptatie;
• veiligheid en leefbaarheid.

Voor een bouwproject in Veenendaal geldt de vereiste dat een ontwikkelaar per thema en voor het gehele project een minimumscore moet behalen, zoals aangegeven in de tabel (hieronder). Dit minimumniveau varieert afhankelijk van de omvang van het project.

Projectontwikkelaars hebben de vrijheid om te kiezen welke maatregelen zij willen treffen om punten te verdienen en op welke specifieke thema’s zij hun focus leggen. Daarnaast staat het de ontwikkelaar vrij om een ‘eigen’ maatregel voor te stellen die niet in het officiële puntensysteem is opgenomen. De gemeente zal dan beoordelen of punten worden toegekend voor deze maatregel, op voorwaarde dat de voorgestelde maatregelen vergelijkbaar zijn met de reeds opgenomen maatregelen. Met andere woorden, in Veenendaal worden ontwikkelingen aangemoedigd, op voorwaarde dat de ambities van de Omgevingsvisie worden geïntegreerd in het ontwerp.

Voorbeelden van acties

Er zijn allerlei dingen die ontwikkelaars kunnen doen om punten te verdienen. Bijvoorbeeld:

• bomen planten;
• fitnessapparaten plaatsen;
• oude bouwmaterialen hergebruiken;
• groene muren maken;
• daken bedekken met planten;
• nestkasten maken voor zwaluwen en vleermuizen;
• ontmoetingsplekken creëren;
• wandelpaden door groene gebieden aanleggen;
• moestuinen maken.

Sommige acties leveren punten op voor meerdere doelen tegelijk. Het is wel belangrijk dat de acties passen bij het specifieke gebied. Als dat niet het geval is, krijgen de ontwikkelaars geen punten.

Hoe het systeem werkt

Sinds februari 2022 gebruikt de gemeente Veenendaal dit puntensysteem voor nieuwe projecten. Ze kijken hoe het werkt in de praktijk en passen het aan als dat nodig is. In de toekomst wil de gemeente ook bepalen welke acties het beste passen bij verschillende delen van Veenendaal, om het systeem zo goed mogelijk te maken. Het puntensysteem staat dus niet per se vast en kan worden bijgewerkt.

Ervaringen in het eerste jaar

De meeste projectontwikkelaars zijn positief over het puntensysteem. Vooral de ontwikkelaars die veel waarde hechten aan gezondheid en duurzaamheid vinden het goed werken. Het motiveert hen om ambitieuzer te zijn met betrekking tot de leefomgeving. Dit nieuwe samenwerkingssysteem tussen particuliere bedrijven en de gemeente werkt volgens Veenendaal goed en geeft vertrouwen dat de acties uit het puntensysteem in de praktijk ook echt worden uitgevoerd.

Nog enkele tips van betrokken medewerkers in Veenendaal:

• “Baseer een puntensysteem op álle ambities uit de omgevingsvisie, maak het zo integraal mogelijk.”
• “Zorg ervoor dat het puntensysteem niet in beton is gegoten, zodat maatwerk mogelijk is.”
• “Maak het puntensysteem gebiedsspecifiek: wat is in dit gebied wenselijk en welke ambities passen daarbij?”

Bron: Gezondeleefomgeving.nl
Foto: Shutterstock