Waarom houten wolkenkrabbers de toekomst zijn

De trend is onmiskenbaar: hoogbouw met hout. Vorige week werden grootse plannen gepresenteerd voor een volledig uit hout opgetrokken wolkenkrabber in Tokio van 350 meter hoog. Dergelijke hoogbouwplannen lopen ook in steden als Londen, Vancouver, Shanghai en Rotterdam. Op dit moment neemt de houten hoogbouw in Nederland al behoorlijk vaart. Het hoogste houten gebouw, Patch22 in Amsterdam, wordt als het goed is volgend jaar overstegen door HAUT, een houten appartemententoren van 72 meter hoog.

Hout hernieuwt zichzelf constant

Hoe kan het dat hout nu pas wordt gebruikt als materiaal voor hoogbouw? “Houtbouw hoger dan drie verdiepingen speelt al wel wat langer. Veel mensen weten het niet, maar begin jaren negentig is in Delft al een vijf verdiepingen tellend gebouw van hout neergezet”, zegt Jan Willem van de Kuilen, hoogleraar houttechnologie aan de TU München met een deeltijdaanstelling voor Biobased Structures and Materials aan de TU Delft. Hij is niet verbaasd dat steeds meer architecten hout gebruiken bij het ontwerpen van een toren.

Hout is duurzaam, circulair en hernieuwt zichzelf constant. “Hout is een snel groeiende hernieuwbare bron. Ik neem als voorbeeld de bouw van het houten gebouw HOHO van 20 verdiepingen in Wenen. De hoeveelheid gebruikt hout is binnen anderhalf uur weer aangegroeid in de bossen van Oostenrijk. Dat geeft aan dat hout een constant aanwezig bouwmateriaal is. Ongeveer 60 procent van de bijgroei van hout gebruiken we. Dus er is zeker ruimte voor meer hoogbouw.”

Efficiënt bouwen

Bouwen met hout leidt volgens de hoogleraar tot een efficiencyslag in de bouwwereld. “Dankzij het lichte gewicht is hout makkelijk omhoog te hijsen. Hoogbouw met hout is realiseerbaar met gelamineerd hout of kruislaaghout. Dan moet je denken aan grote platen van 2,5 meter breed en tot 20 meter lang, die bij wijze als puzzelstukken gebruikt kunnen worden”, legt Van de Kuilen uit. “Technisch gezien kunnen we nu al gebouwen van 100 tot 150 meter hoog vervaardigen van hout, zonder dat dat ten koste gaat van de veiligheid of comfort. Hoger kan ook, maar daarvoor is nog aanvullend onderzoek nodig. Immers, gebouwen worden ongeveer de helft lichter door het gebruik van hout en bewegen daardoor gemakkelijker. Wat betekent dat voor het gedrag bij hoge windbelasting? Of iets heel anders: hoe zit het met de brandveiligheid? Allemaal zaken die voor veel hoge gebouwen nog nader onderzocht moeten worden.”

Toekomst in houten hoogbouw

Naast alle technische en circulaire argumenten heeft hout nog een voordeel. Geur. “Dat speelt zeker een rol. Onderzoek toont aan dat mensen zich gezonder voelen in een houten omgeving. Niet zoals een sauna, maar feit is dat hout zorgt voor rust en goed is voor het welbevinden van mensen.” Dat er toekomst zit in houten hoogbouw staat volgens Van de Kuilen buiten kijf. Wel waarschuwt hij dat de wereld zich niet ineens blind moet staren op hout. “Hout kan heel goed samen met beton. Voor wolkenkrabbers zijn de bouweisen extreem. Een goed idee is om bijvoorbeeld de liftkokers te vervaardigen van beton en de rest eromheen van hout. Dat hebben we al berekend voor een 150 meter hoog gebouw in Shanghai en we zijn net begonnen met het bestuderen van een 300 meter hoge toren voor Rotterdam.”