'Verbinding is een cruciale taak van de architect'

maandag 10 mei 2021
Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA), is door Duurzaam Gebouwd geïnterviewd om zijn nieuwe rol als jurylid van de Duurzaam Bouwen Awards 2021. Zijn missie: de cruciale rol van architecten binnen het thema duurzaamheid aankaarten.

Wat is jouw overtuiging om zitting te nemen in de jury van de Duurzaam Bouwen Awards?

“Dat is een zakelijke, maar ook altijd een persoonlijke. Dat moet ook wel, want dit [duurzaamheid, red.] is iets wat ons allemaal overkomt. Wij hebben als BNA een aantal jaar geleden ervoor gekozen om juist op het punt van duurzaamheid en circulariteit te kijken hoe architecten deel kunnen zijn van de oplossing. Dan heb ik het ook over sociale duurzaamheid, waar het thema zeer ingewikkeld is.”

“Duurzaamheid is een enorm breed veld. Als BNA hebben wij ervoor gekozen ons niet te focussen op het energievraagstuk. Daar zijn al zoveel partijen mee bezig, dat wordt een kluitjesvoetbal waarbij niemand weet waar de ander mee bezig is. Dat is inefficiënt. Wij kijken naar waar de architect goed in is: materialen en grondstoffen. Die kant blijft namelijk wat onderbelicht.”

Welke rol speelt de architect binnen het thema duurzaamheid?

“Wij hopen dat er een impuls komt uit de eisen die gesteld worden in inkoopprocessen en opdrachtverlening. Dat duurzaamheid steeds duidelijker en in normen een rol speelt en dat daaruit meer algemeen geaccepteerde bouwprocessen en materialen komen. Daar proberen wij als BNA een bijdrage in te leveren. De neiging is om dat technologisch te benaderen, maar de effectiviteit van de vergroting zal via sociale innovaties gedaan moeten worden. Daar bestaat geen softwarepakket voor.”

“Dat sociale stukje vergt iets, ook van architecten. Zij hebben veel kennis, maar moeten nu ook hun rol als moderator in processen oppakken. Ik noem hierin altijd de drie v’s: verbeelden, verbinden en vernieuwen. Iedereen kent de architect van die verbeelding, maar ook verbinding is een cruciale taak van de architect als adviseur. Vernieuwen gaat vervolgens over het bij elkaar brengen van grondstoffen en processen – systeeminnovatie in feite, vanuit onze overtuiging dat die staat of valt bij ketensamenwerking.”

“In de jury van de Duurzaam Bouwen Awards wil ik kijken hoe de architect in de wedstrijd zit, maar ook of er een technologische of juist sociale focus is. Ik denk namelijk dat de schaalvergroting kansrijker is door sociale innovatie. Een klassiek voorbeeld: je kunt een heel huis volstoppen met technologie om hem energieneutraal te houden, of je geeft de gebruiker een knop. Laten we zijn verantwoordelijkheid niet vergeten. We kunnen wel een Google Maps van ons energiegedrag maken, maar zodra het anders moet, raken we de weg kwijt.”

De Duurzaam Bouwen Awards is een moment waarop de bouw- en vastgoedsector laat zien waar ze trots op zijn. Wat verwacht jij te zien?

“Ik denk dat we van de start-up naar de scale-up gaan qua energieoplossingen, terwijl we voor natuurinclusieve en klimaatadaptieve maatregelen juist de start-ups gaan zien. In dat laatste zijn we nog echt zoekende. Ik vind het interessant om te zien hoe we daarop kunnen doorvragen en kunnen beoordelen wat de bijdrage van die thema’s voor bouwprojecten is, en in het verlengde hiervan: voor de woningbouwopgave.”

“Ook circulariteit bevindt zich nog in de beginfase. Daar zit nog een begripsverwarring, dat merken we ook bij architecten zelf. Iedereen is voor circulariteit, maar er is nog geen begin van overeenstemming over de werkwijze. Toch zit in het zoeken voor een gedeelte het antwoord. Al tastend langs de muur in een donkere ruimte voelen we dat we vooruit komen. Er zijn al serieuze dingen uitgevonden. Nu ligt er een ingewikkelde opgave om van innovatie naar economisch vitaal te komen. Ik ben ervan overtuigd: de succesvolle businesscase van morgen bestaat uit zowel economische als ecologische en sociale waarden.”

“Een voorbeeld: een poosje geleden opende een fabriek die klaarstaat om woningen uit te rollen. Een klassiek denken in hoeveelheden, in plaats van in kwaliteit en duurzaamheid. Wat blijkt nou: 90 procent van die woningen is van staal en beton. Dat is niet het segment waar we in de Duurzaam Bouwen Awards naar kijken, maar het is wel relevant om naar die bijdrage van de bouw te kijken. We staan straks met de verkeerde fabrieken klaar om de productie aan te pakken. Voor welke generatie produceren we dan?”

“Die vraag durft bouwend Nederland zich niet te stellen. Daar zien we vooral greenwashing. We moeten een weg bewandelen waar duurzaamheid aan industrialisatie wordt gekoppeld, maar zover zijn we nog niet. We zitten in de fase van early adopters, maar voor de opgave die er staat wil je eigenlijk al in de early majority zitten. Het is onze rol om die punten aan te snijden en te koppelen aan de rol die architecten hierin kunnen spelen. Dat gebeurt gelukkig ook. Denk aan Jan Willem van de Groep die roept om er iets beters van te maken. Dus niet alleen mooie buitenkantjes, maar ook een mooie binnenkant.”


De integrale versie van het interview met Fred Schoorl is te lezen op Duurzaam Gebouwd.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

‘Groen is niet meer hip, het is een noodzaak’

18 jan om 08:00 uur
Hoewel bouwen met de natuur een flinke opmars maakt, is het nog lang niet overal gemeengoed. Een gebrek aan kennis…
Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe gemeentewerf in Nieuwkoop is circulair en natuurinclusief

17 jan om 15:18 uur
Voor de huisvesting van de buitendienst wilde de gemeente Nieuwkoop een nieuw complex. Belangrijk voor de gemeente…
Lees verder »
descriptionArtikel

Innovatieve infiltratiegoot in centrum Berlicum (NB)

14 jan om 08:00 uur
In april 2021 startte men in Berlicum (gemeente Sint-Michielsgestel) aan de realisatie van de herinrichting van…
Lees verder »
descriptionArtikel

Nieuwe Aeres Hogeschool door BDG is groen en gezond

13 jan om 16:03 uur
Het nieuwe onderwijsgebouw van Aeres Hogeschool op het Floriadeterrein in Almere blinkt aan alle kanten uit. Het…
Lees verder »
descriptionArtikel

MVRDV lanceert visie zelfvoorzienende vallei in Armenië

13 jan om 08:00 uur
In opdracht van de Armeense DAR Foundation for Regional Development and Competitiveness verduurzaamt MVRDV de 34.…
Lees verder »
descriptionArtikel

2022 wordt een groen, digitaal en chaotisch jaar

11 jan om 08:00 uur
Menno Lammers heeft 2021 ervaren als georganiseerd onrustig. "We probeerden allemaal het systeem overeind te…
Lees verder »
descriptionArtikel

Door SOM ontworpen 'ademend' gebouw opent in Shenzhen

10 jan om 12:00 uur
Architectenbureau SOM ontwierp een nieuwe hoofdlocatie voor de Chineze Shenzhen Rural Commercial Bank. De opdracht…
Lees verder »
descriptionArtikel

Steden zonder afval

10 jan om 08:00 uur
Leven in steden zonder afval, dát moet ons doel zijn. Dat zegt Saskia Oranje, samen met Karin Dorrepaal de…
Lees verder »