‘Sociale woningbouw is voor mensen als jij en ik’

woensdag 27 juli 2022

Reimar von Meding, directeur bij KAW Architecten. Foto door Janna Bathoorn, Studio Stedum

Er is een woningnood gaande. Als oplossing vinden wij in Nederland heil bij verdichting, maar volgens architect Reimar von Meding benutten we daarmee slechts een klein deel van de mogelijke oplossingen. Hoewel verdichting absoluut de aandacht verdient, moet de focus veel meer komen te liggen op de manier waarop we van volkshuisvesting een woningmarkt hebben gemaakt. “In Nederland veronderstellen wij dat eigendom betrokkenheid met zich meebrengt, maar ik maak het tegendeel mee.”

Wat zijn volgens jou nu de ontwikkelingen, dan wel innovaties op vlak van verdichting? 

“Een groot issue dat nu speelt, is dat wij met steden en wijken een switch moeten maken van standaardprogramma’s zoals eengezinswoningen en galerijappartementen naar nieuwe woontypologieën. Architectonisch wordt hier veel mee geëxperimenteerd, maar planologisch en op schaal nieuwe woonsoorten toepassen om bij te dragen aan stedenbouw gebeurt nog vrij weinig.”

“Een dilemma daarbij is dat de bouwwereld graag wil industrialiseren. Daar heb ik respect voor, maar de producten die daar uit komen, zijn eigenlijk niet toepasbaar om wijken te vernieuwen. Aan de andere kant van het spectrum zie je ontwerpers die bijzondere dingen ontwikkelen die juist moeilijk te industrialiseren zijn. Het is een grote opgave om die twee werelden bij elkaar te brengen. Luister maar naar de fabrikanten: zij zijn klaar met hun fabrieken en vragen om bouwlocaties. Dat is de wereld op zijn kop. Als je wilt industrialiseren, moet je ook kennis hebben van de vraag. Alleen al het feit dat het slechts om rijwoningen gaat en nauwelijks om gestapelde woningen is al bijzonder. Iets industrialiseren wat in een complexe situatie bij elkaar moet komen en aanpasbaar is aan een locatie vindt men maar moeilijk.”

Ruimte Zat in de Stad
Impressie uit het onderzoek ‘Ruimte Zat in de Stad’ naar de capaciteit van bestaande wijken. Volgens het onderzoek kunnen alleen al woningcorporaties met de juiste strategie de komende tien jaar 60.000 woningen jaarlijks toevoegen binnen het eigen bezit. Beeld door KAW Architecten

Hoe brengen we ontwerp en industrialisatie samen?

“Het probleem is dat ontwerp niet in de bouwketen is geïntegreerd. Ontwerp wordt gezien als esthetische saus, niet als integrale praktijk. Je moet het dus hebben van stevige coalities, zelfs nieuwe entiteiten. En als we heel eerlijk zijn, moet het idee worden losgelaten dat woonwijken een marktvraagstuk zijn. Neem het boek Hoe ik toch huisjesmelker werd van Hans de Geus als voorbeeld. Daarin schreef hij dat er geen sprake is van een woningmarkt, want de vraag naar woningen is per definitie oneindig en het aanbod is per definitie beperkt. Als we serieus willen industrialiseren en circulair willen bouwen, moeten we ons bedenken wat voor middelen we nodig hebben om woningen uit die vicieuze cirkel te houden. Daar zie ik twee opties in: woningbouwcorporaties die niet aan de woning als object verdienen en de rol van de overheid. Dit is namelijk geen bouwkundige opgave.”

Wat is de invloed van architecten op deze ontwikkelingen?

“Je moet erkennen dat die relatief klein is. Stedenbouwkundigen daarentegen kunnen kijken naar de opgave van bestaande wijken. Zij zijn in staat perspectieven te schetsen die voor een stukje bewustwording zorgen, zodat anderen de opgave kunnen omarmen en zich uit durven spreken om bestaande wijken als serieuze opgave te zien. Dat laatste, jezelf bezighouden met het bestaande, is nog steeds een ondergeschoven kindje in het ontwerpvak. Wido Quist [sectieleider Heritage & Architecture aan de TU Delft, red.] sprak tijdens de Inspiratiedag Renovatie over hoe de ontwerpdiscipline nog steeds gebaseerd is op nieuwe, originele dingen maken. Dat is iets wat we los moeten laten als je het bestaande wil verbeteren.”


Cover S&A GD 2022Dit is een verkorte versie van het interview met Reimar von Meding. De volledige versie verscheen eerder in Stedebouw & Architectuur, editie Renovatie & Herstructurering van 2022, die op 15 juli 2022 verscheen.

Je kunt deze editie nabestellen. Een exemplaar kost € 25,- exclusief verzendkosten. Mail naar administratie@acquirepublishing.nl met jouw NAW-gegevens en (indien noodzakelijk) een opdrachtnummer.

Gegarandeerd alle edities van Stedebouw & Architectuur per jaar ontvangen, inclusief de Innovatiecatalogus? Neem dan een abonnement.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Meer artikelen met dit thema

haarlem
descriptionArtikel

Van ambachtsschool naar woongebouw

5 aug om 13:46 uur
Na bijna 100 jaar van onderwijs, is het nu mogelijk om te wonen in bijvoorbeeld het voormalige technieklokaal of…
Lees verder »
descriptionArtikel

‘De beste stedenbouw is stedenbouw die misgaat’

2 aug om 08:00 uur
Hoe meer we de stad volbouwen, hoe meer dit volgens strakke, goed uitgedokterde plannen gaat. Volgens Bjarne…
Lees verder »
descriptionArtikel

‘Bedrijventerreinen: zorgenkindjes van de stedelijke herstructurering?’

28 jul om 08:00 uur
Renoveren en transformeren is een avontuurlijk proces. Je geeft prominente plekken in de stad nieuw leven, door de…
Lees verder »
person_outlineBlog

Een voorbeeldige stad

25 jul om 08:00 uur
In het begin van deze eeuw was Rotterdam, de stad waar ik woon, bezig zich opnieuw uit te vinden. Een groep…
Lees verder »
descriptionArtikel

De rol van innovatieve bouwconcepten bij verdichting

20 jul om 08:00 uur
Denk niet alleen na het over het ontwerp van morgen, maar ook van overmorgen. Flexibiliteit en toegankelijkheid…
Lees verder »

Xchange podast #5 – Sebastiaan Jansen

19 jul om 08:00 uur
Na interessante gesprekken in seizoen 1 van de Triflex Xchange Ideas podcast, is het nu tijd voor seizoen 2,…
Lees verder »
person_outlineBlog

Leren van Buitenveldert: leg nooit al je eieren in een mandje!

13 jul om 08:00 uur
Als we praten over herstructureren en verdichten, dan denken de meeste vakgenoten waarschijnlijk aan de naoorlogse…
Lees verder »
descriptionArtikel

Reconstructie De Loods opgeleverd en bewoond

12 jul om 15:52 uur
De Loods, een ode aan het industriële verleden van het Cruquiuseiland. LEVS architecten ontwierp deze…
Lees verder »