Rioolwaterzuivering Utrecht krijgt nieuw poortgebouw

SVP Architectuur en Stedenbouw is de architect van het nieuwe poortgebouw, daarnaast stelde SVP samen met Haver Droeze het kwaliteitskader op voor de terreininrichting en de landschappelijke inpassing van de installatie. De rioolwaterzuivering, die dagelijks zo'n 75 miljoen liter afvalwater reinigt, is één van de grootste zuiveringen van Nederland.

Een bijzonder landgoed aan de Vecht

Het terrein van de RWZI maakt onderdeel uit van de Vechtzoom, een landschappelijke en recreatieve verbinding tussen de binnenstad en het buitengebied. In het kwaliteitskader wordt het terrein met haar groene uitstraling gepositioneerd als een nieuw landgoed aan de Vecht. De stevige groensingel die het huidige terrein omsluit blijft gehandhaafd en er wordt fors geïnvesteerd in het landschap dat de installatie omringd. Een nieuw laantje met brede grasbermen en bomen volgt de oude ontginningslijnen en vormt de belangrijkste ontsluiting van het terrein. De installatie zelf is opgevat als een 'machine'. Hier is bewust gekozen voor terughoudendheid in materiaal en kleur. De grote ronde reactortanks worden voor een groot deel voorzien van een eenvoudige spanconstructie die begroeiing met klimplanten mogelijk maakt. De installatie zal hiermee een integraal onderdeel worden van het nieuwe landschap.

Credit: SVP Architectuur en Stedenbouw

Poortgebouw als nieuwe entree

In de nieuwe situatie wordt de hoofdentree van het terrein verplaatst van het Zandpad naar de Brailledreef. Hiermee krijgt de RWZI een zichtbaar en representatief adres in de stad met het door SVP ontworpen poortgebouw als nieuwe entree. Het poortgebouw geeft met zijn tijdloze uitstraling en bescheiden monumentaliteit een passende uitdrukking aan deze voor de stad Utrecht essentiële voorziening. De gevel speelt een subtiel spel met tegenstellingen als; transparant en gesloten, licht en zwaar en regelmatig en vloeiend. Een grote uitsparing in het gebouw vormt de toegang tot het terrein en biedt zicht op het eerder genoemde laantje. Hiermee wordt de voorbijganger tevens een blik gegund op de nieuwe installatie.

De zuivering als stadslandschap

Het terrein bekeken als landgoed biedt allerlei kansen voor natuurontwikkeling in de stad. De omzomende bossingels zijn een ideale leefomgeving voor onder andere zand- en broedvogels, egels. En ook de begroeide zuiveringsreactoren (in totaal 4.200 m2 klimplanten) vormen een prachtige leefomgeving voor kleine dieren en insecten in de stad. De spanconstructie wordt steeds aan beide zijden beëindigd met een betonnen prefab element dat dient als winterverblijf voor vleermuizen. Door de relatief warme en constante temperatuur van het water in de tanks, biedt dit winterverblijf de ideale omstandigheden voor vleermuizen tijdens perioden van vorst. In totaal worden 14 van deze 5 meter hoge winterverblijven gerealiseerd.