Renovatie met vlas in Biervliet

Vlas is een sterke en natuurlijke vezel die zeer geschikt is voor toepassingen in de bouw. En het wordt in Zeeland volop verbouwd. Voor Woongoed Zeeuws-Vlaanderen, eigenaar van de woningen, was dat een van de aanleidingen om met dit gewas aan de slag te gaan. In het renovatieteam zat veel vlasexpertise:biobased composietproducent NPSP uit Amsterdam en Van de Bilt zaden en vlas bv uit Sluiskil. Samen met bouwcombinatie FaktorPlus/Risseeuw Bouw, en VG Architecten uit Sas van Gentheeft dit team de renovatie van de vier woningen uitgevoerd. Gemeente Terneuzen ondersteunde het project financieel.

Van vezel naar gevel

Het vlas van Van der Bilt is door NPSP verwerkt tot het vlascomposietNabasco 8010, een combinatie van vlasvezels, circulaire kalk (dat bij het ontharden van water wordt gewonnen) en een biobased hars op basis van restmateralen van biobrandstoffen. Het eindproduct is een vormvaste, harde plaat met een lange levensduur. In Biervliet zijn in totaal 64 biobased gevelplaten toegepast,154x130x1 cm per paneel, met een gewicht van 17 kg/m2. De platen zijn verschroefd bevestigd.Vlas(isolatie) is ook aan de binnenzijde van de woningen toegepast.

Voordelen

De woningen, gebouwd in 1967, waren toe aan een opknapbeurt. Plattegronden te eenzijdig, achterstallig onderhoud, energetische lekken, verouderde installatietechniek,kortom: niet meer van deze tijd. De noodzakelijke renovatie behelsdeonder andere schilisolatie,plaatsing HR++ glas, nieuwe badkamer en keuken, upgrading installaties, en, bij een van de woningen, plaatsing van een zorgmodule.Een van de ambities was om een aanzienlijke energiebesparing te bewerkstelligen. En dat is gelukt, de woningen hebben nu Energielabel A.

Bewoners

Bewoners zijn enthousiast over de renovatie,en ervaren de positieve effecten van natuurlijke bouwmaterialen. Vlascomposiet gevels en vlasisolatieisoleren hetgeluid prima, en de vochtregulerende werking zorgt voor een aangenaam binnenklimaat. Bovendien is het materiaal milieuvriendelijk en niet schadelijk voor de gezondheid.

Energie-inhoud

Waar bewoners niet bij stilstaan, maar wat wel zwaar meeweegt als het gaat om het Paris Proof maken van de woningvoorraad in Nederland,is de energie-inhoud van materialen. Om de woningvoorraad energiezuinig te maken moet worden geïsoleerd. Een van de nadelen van traditionele isolatiematerialen is de hoeveelheidenergie die de productie ervan vergt. Vanwege die hoge energielast wordt het lastig om de klimaatafspraken van Parijs te halen.

Dat pleit voor het isoleren met biobased isolatiematerialen, zoals vlas, maar ook met hennepen cellulose. Deze materialen kunnen met een aanzienlijk lagere geïnvesteerde hoeveelheid energie worden gemaakt. Hier is dus veel winst te halen.De hoeveelheid energiedie nodig is omeen huis te bouwen,is hoger dan de hoeveelheid energie die gebruikt wordt tijdens de gebruiksfase. In plaats van het blind staren op de EPC (Energieprestatie Coëfficiënt)is het veel relevanter om te kijken naar de energie-inhoud vanmaterialen.

CO2-voetafdruk

De lage CO2-voetafdruk wordt nog versterkt door restmaterialen te gebruiken in het biocomposiet. Zo verdwijnen die restmaterialen nietin het milieu in de vorm van broeikasgassen, ontstaan door rotting. Door restmaterialen te verwerken, worden de broeikasgassen in het biocomposiet vastgelegd (een CO2-sink). Zo wordt meer dan 2 kg CO2 per kg composiet bespaard. 

Dit is een artikel uit Stedebouw & Architectuur 05/2018. Lees meer van Stedebouw & Architectuur in onze bibliotheek.