Nieuwe Rechtbank Amsterdam: functioneel en uitnodigend

donderdag 29 april 2021
Op de plaats van het oude complex aan de Parnassusweg in Amsterdam is het uitnodigende nieuwe gebouw van de rechtbank Amsterdam in gebruik genomen. Op maandag 3 mei vinden daar de eerste zittingen plaats. Het gebouw in het gebied van de Zuidas is ontworpen en uitgevoerd door het consortium NACH (New Amsterdam Court House) in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB).

Met 50 uiteenlopende zittingszalen, ruim 1.000 medewerkers waaronder 200 rechters en 140.000 uitspraken per jaar is de Rechtbank Amsterdam verreweg de grootste van de 11 rechtbanken in Nederland. NACH is een consortium waarin samenwerken Macquarie Capital, ABT, DVP, KAAN Architecten, Heijmans en Facilicom.

Functionele architectuur

Het architectonisch ontwerp van KAAN Architecten, een van de initiatiefnemers van het consortium, heeft als uitgangspunt dat in een rechtsstaat de rechtspraak een publieke zaak is verweven met het leven van alledag. Het 50 meter hoge gebouw heeft een onversneden open karakter. Grote ramen in de onderste helft van het gebouw bieden vanaf de straat zicht op de drukte binnen. In de ruim opgezette foyers die om de zittingszalen heen lopen, verblijven zo'n 800 tot 1.000 bezoekers per dag; advocaten in hun toga’s met hun cliënten, verslaggevers, gedaagden en belangstellenden. Vanuit het gebouw is steeds zicht op de stad. De centrale hal met roltrappen vouwt zich open langs een binnentuin en stapelingen van zittingszalen tot een zee van ruimte en licht. 

Entree Rechtbank Amsterdam
© Fernando Guerra FG+SG

De nieuwe rechtbank is een uiting van comfortabele functionele architectuur. Het gebouw is een doordachte stapeling met boven elkaar alles wat bij elkaar hoort en scheidingen van wat gescheiden moet blijven, zoals de routes van rechters, gehechten en bezoekers. Nauwe samenwerking tussen architecten, adviseurs voor de constructie, bouwfysica, installaties en (brand)veiligheid, aannemer en leveranciers heeft een praktisch en duurzaam gebouw voortgebracht, vrijwel energieneutraal en toekomstbestendig door een grote mate van flexibiliteit. Personeel en bezoekers krijgen een inspirerende, aangename en veilige omgeving met degelijke materialen die mooi verouderen.  

Het samengaan van gebouw en stad mondt uit in een rechthoekig plein aan de zuidzijde voor de ingang van de rechtbank van een half voetbalveld groot. Dit plein is in feite een kwart van de plattegrond van de rechtbank, het heeft hetzelfde lichtgrijze natuursteen op de vloer en dezelfde banken als binnen. De elegante luifel boven de ingang steekt even ver uit op het plein als in het rechtbankgebouw. In de praktijk is het plein openbaar gebied, een gebaar naar de stad. Een luie hellingbaan zorgt voor een drempelloze overgang van de omgeving naar het plein en het gebouw dat, beschermd tegen aanrijdingen, iets hoger ligt. Aan één zijde is het plein beplant met bloeiende bomen, waar, naast bezoekers en personeel van de rechtbank, iedereen op elk tijdstip van de dag kan neerstrijken.

Overzicht Rechtbank Amsterdam
© Fernando Guerra FG+SG

Naast de vijver op het plein staat een intrigerend groot kunstwerk genaamd ‘Love or Generosity’, dat is ontworpen door kunstenares Nicole Eisenman. Het kunstwerk, ruim vijf meter hoog, staat op grote bergschoenen symbool voor een poortwachter. De figuur in hedendaagse, gemakkelijke kledij kijkt voorovergebogen naar de symbolen in de hand die staan voor wijsheid, kracht, geduld, voortgang en moed. Een kleine uil, een pijl en een eikel die de veerkracht van de samenleving weergeven, lijken zojuist van het plein opgeraapt. 

Publiek-Private Samenwerking

Voor de rechtbank is NACH met het Rijk een Publiek-Private Samenwerking (PPS) aangegaan. De PPS omvat behalve het bouwen en financieren van het gebouw ook dertig jaar lang het onderhoud en de dienstverlening of ondersteuning van de organisatie van de rechtbank door Heijmans en Facilicom. De ondersteuning bestaat uit een keur van diensten die ambitieus zijn opgezet. Het bedrijfsrestaurant heeft een gezonde levensstijl als uitgangspunt. Het beheer van het gebouw houdt in dat dagelijks realtime overzicht is van de beschikbare werkplekken, van kamers voor werk dat concentratie vereist en van ruimten voor besprekingen en overleg. Het schoonmaken volgt digitaal gestuurd het gebruik van het gebouw. 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Impressie van de Rechtbank Amsterdam. © Fernando Guerra FG+SG

Meer artikelen met dit thema

Jerusalem als eerste bestaande buurt aardgasvrij en van hout

12 mrt om 08:00 uurtimer3 min
Comfortabel, duurzaam en als eerste bestaande buurt in Nederland van het aardgas af. In de buurt Jerusalem in…
Lees verder »

'Verplicht groene maatregelen bij woningbouw’

10 mrt om 08:00 uurtimer3 min
In het manifest Bouwen voor Natuur roepen bouwers, banken, ontwikkelaars en natuur- en milieuorganisaties de…
Lees verder »

Nieuw Experience Center toont modulaire huisvestingsoplossingen

9 mrt om 08:00 uurtimer2 min
Jan Snel heeft een Experience Center in Montfoort geopend. In deze showroom kunnen bezoekers diverse modelwoningen…
Lees verder »

Ontwerpen voor hittegolven: de grote uitdaging

8 mrt om 00:00 uurtimer6 min
De voordelen van houtbouw lijken evident als we kijken naar de theoretische onderbouwing, maar vertaalt zich dit…
Lees verder »

Verouderd kantoorpand transformeert tot duurzaam opvanghuis

4 mrt om 00:00 uurtimer3 min
In samenwerking met Dura Vermeer is in tien maanden een verouderd, leegstaand kantoorgebouw uit de jaren tachtig…
Lees verder »

Ruim 9 miljoen subsidie voor transformatie Winkelsteeg in Nijmegen

22 feb om 00:00 uurtimer3 min
De gemeente Nijmegen heeft een zogenaamde woningbouwimpuls-bijdrage van het Ministerie van Binnenlandse Zaken…
Lees verder »

Nieuw woonakkoord pleit voor 100.000 woningen per jaar

17 feb om 00:00 uurtimer2 min
Op donderdag 17 februari wordt een nieuw woonakkoord gepresenteerd aan de Tweede Kamer. In het akkoord wordt…
Lees verder »

Bouw groene woonwijk in historisch Museumkwartier Utrecht van start

11 feb om 00:00 uurtimer3 min
In het centrum van Utrecht verrijst The New U: een nieuwe woonwijk in het historische centrum, onderdeel van de…
Lees verder »