Nieuwe Rechtbank Amsterdam: functioneel en uitnodigend

donderdag 29 april 2021
Op de plaats van het oude complex aan de Parnassusweg in Amsterdam is het uitnodigende nieuwe gebouw van de rechtbank Amsterdam in gebruik genomen. Op maandag 3 mei vinden daar de eerste zittingen plaats. Het gebouw in het gebied van de Zuidas is ontworpen en uitgevoerd door het consortium NACH (New Amsterdam Court House) in opdracht van het Rijksvastgoedbedrijf (RVB).

Met 50 uiteenlopende zittingszalen, ruim 1.000 medewerkers waaronder 200 rechters en 140.000 uitspraken per jaar is de Rechtbank Amsterdam verreweg de grootste van de 11 rechtbanken in Nederland. NACH is een consortium waarin samenwerken Macquarie Capital, ABT, DVP, KAAN Architecten, Heijmans en Facilicom.

Functionele architectuur

Het architectonisch ontwerp van KAAN Architecten, een van de initiatiefnemers van het consortium, heeft als uitgangspunt dat in een rechtsstaat de rechtspraak een publieke zaak is verweven met het leven van alledag. Het 50 meter hoge gebouw heeft een onversneden open karakter. Grote ramen in de onderste helft van het gebouw bieden vanaf de straat zicht op de drukte binnen. In de ruim opgezette foyers die om de zittingszalen heen lopen, verblijven zo'n 800 tot 1.000 bezoekers per dag; advocaten in hun toga’s met hun cliënten, verslaggevers, gedaagden en belangstellenden. Vanuit het gebouw is steeds zicht op de stad. De centrale hal met roltrappen vouwt zich open langs een binnentuin en stapelingen van zittingszalen tot een zee van ruimte en licht. 

Entree Rechtbank Amsterdam
© Fernando Guerra FG+SG

De nieuwe rechtbank is een uiting van comfortabele functionele architectuur. Het gebouw is een doordachte stapeling met boven elkaar alles wat bij elkaar hoort en scheidingen van wat gescheiden moet blijven, zoals de routes van rechters, gehechten en bezoekers. Nauwe samenwerking tussen architecten, adviseurs voor de constructie, bouwfysica, installaties en (brand)veiligheid, aannemer en leveranciers heeft een praktisch en duurzaam gebouw voortgebracht, vrijwel energieneutraal en toekomstbestendig door een grote mate van flexibiliteit. Personeel en bezoekers krijgen een inspirerende, aangename en veilige omgeving met degelijke materialen die mooi verouderen.  

Het samengaan van gebouw en stad mondt uit in een rechthoekig plein aan de zuidzijde voor de ingang van de rechtbank van een half voetbalveld groot. Dit plein is in feite een kwart van de plattegrond van de rechtbank, het heeft hetzelfde lichtgrijze natuursteen op de vloer en dezelfde banken als binnen. De elegante luifel boven de ingang steekt even ver uit op het plein als in het rechtbankgebouw. In de praktijk is het plein openbaar gebied, een gebaar naar de stad. Een luie hellingbaan zorgt voor een drempelloze overgang van de omgeving naar het plein en het gebouw dat, beschermd tegen aanrijdingen, iets hoger ligt. Aan één zijde is het plein beplant met bloeiende bomen, waar, naast bezoekers en personeel van de rechtbank, iedereen op elk tijdstip van de dag kan neerstrijken.

Overzicht Rechtbank Amsterdam
© Fernando Guerra FG+SG

Naast de vijver op het plein staat een intrigerend groot kunstwerk genaamd ‘Love or Generosity’, dat is ontworpen door kunstenares Nicole Eisenman. Het kunstwerk, ruim vijf meter hoog, staat op grote bergschoenen symbool voor een poortwachter. De figuur in hedendaagse, gemakkelijke kledij kijkt voorovergebogen naar de symbolen in de hand die staan voor wijsheid, kracht, geduld, voortgang en moed. Een kleine uil, een pijl en een eikel die de veerkracht van de samenleving weergeven, lijken zojuist van het plein opgeraapt. 

Publiek-Private Samenwerking

Voor de rechtbank is NACH met het Rijk een Publiek-Private Samenwerking (PPS) aangegaan. De PPS omvat behalve het bouwen en financieren van het gebouw ook dertig jaar lang het onderhoud en de dienstverlening of ondersteuning van de organisatie van de rechtbank door Heijmans en Facilicom. De ondersteuning bestaat uit een keur van diensten die ambitieus zijn opgezet. Het bedrijfsrestaurant heeft een gezonde levensstijl als uitgangspunt. Het beheer van het gebouw houdt in dat dagelijks realtime overzicht is van de beschikbare werkplekken, van kamers voor werk dat concentratie vereist en van ruimten voor besprekingen en overleg. Het schoonmaken volgt digitaal gestuurd het gebruik van het gebouw. 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

Impressie van de Rechtbank Amsterdam. © Fernando Guerra FG+SG

Meer artikelen met dit thema

KCAP ontwerpt blok 8 voor Merwede Utrecht

10 mei om 13:00 uur
KCAP ontwerpt in opdracht van ontwikkelaars Synchroon en AM een multifunctioneel gebouwensemble binnen de…
Lees verder »

Plannen genoeg, we moeten nu bouwen!

22 apr om 08:40 uur
De komende jaren moet er een flink aantal woningen gebouwd worden in Nederland. Wel 1.000.000 nieuwe woningen…
Lees verder »

Museum van Nationaal Monument Kamp Amersfoort in gebruik genomen

20 apr om 09:27 uur
Op 19 april is het nieuwe museum van Nationaal Monument Kamp Amersfoort (NMKA) in gebruik genomen. In dit straf-…
Lees verder »

Grootste vlindertuin in Nieuw Delft met oplevering Guldenwater

26 mrt om 08:00 uurtimer2 min
Met de laatste woning in Guldenwater, onderdeel van de grootschalige gebiedsontwikkeling van de vroegere spoorzone…
Lees verder »

Bezint eer ge begint aan houtbouw

25 mrt om 08:00 uurtimer5 min
Er is steeds meer aandacht voor houtbouw. Reden daarvoor zijn de zorgen over onze leefomgeving en de beschouwing…
Lees verder »

‘Ouderen willen best verhuizen’

17 mrt om 08:00 uurtimer4 min
Er is een tekort van ongeveer 330.000 woningen in Nederland. Dat is 4,2 procent van de voorraad. Ook voor ouderen…
Lees verder »

Eerste Urban Oases verrijst in de Achterhoek

16 mrt om 08:00 uurtimer3 min
Op het DRU Industriepark in het Gelderse Ulft is een begin gemaakt met de eerste Urban Oases. Dit is het prototype…
Lees verder »

100e school met Overijsselse subsidie voor groen schoolplein

15 mrt om 08:00 uurtimer3 min
Katholieke Basisschool de Vlieger 3 uit Zwolle heeft als 100e school de provinciale subsidie ontvangen voor de…
Lees verder »