KCAP en K+H winnen prijsvraag duurzame woontoren HafenCity

De ‘Wasserhäuser’ zoeken zorgvuldig de balans tussen stedenbouwkundige cohesie en een eigen architectonische identiteit. De drie gebouwen dienen dezelfde hoogte en voetafdruk te hebben, terwijl de aanwezigheid van prominente landmarks als de Elbphilharmonie vraagt om een terughoudend ontwerp. Het ensemble moet echter ook aansluiten bij de directe context van de Petersenkai en de overkoepelende architectuur van HafenCity. Kees Christiaanse, oprichter van KCAP: "Binnen het gehele stedenbouwkundige plan zijn de 'Wasserhäuser' de enige volumes die direct aan het water worden gebouwd - een prominent zichtbare locatie. Als gevolg hiervan vraagt het individuele ontwerp van iedere afzonderlijke toren om een subtiele maar herkenbare architectonische articulatie."

Uniform volume

‘Seestern', de door KCAP en K+H ontworpen toren, biedt een wijds uitzicht over de cruiseterminal in het Überseequartier en het groen van het Lohsepark, maar ook over de Elbe en de oostelijke Baakenhafen. De toren dankt zijn naam aan de stervormige plattegrond: een veelhoek van rechte lijnen omringd door een afgeronde, doorlopende balkonzone. Met uitzondering van de entree en het penthouse heeft elke verdieping dezelfde indeling, waardoor een uniform volume ontstaat dat slank en sculpturaal maar ook ingetogen is. "De indeling is het resultaat van grondig onderzoek. Ze garandeert een subtiele architectonische geleding, een efficiënte, duurzame gebouwstructuur en een maximum aan panoramisch uitzicht voor elke woning," legt Christian Herbert, partner bij K+H, uit.

De plint wordt omringd door een entreedek, dat bereikbaar is via een overdekte brug. Binnen biedt een dubbelhoge entreehal onder andere toegang tot het overdekte gedeelte van de speeltuin, die vanaf het dek naar binnen doorloopt. Aan de waterkant zijn op de begane grond gezinswoningen gepland. De daarboven gelegen verdiepingen zijn ingedeeld in woningtypologieën met verschillende indelingen en afmetingen, maar met een aantal gemeenschappelijke kenmerken: de appartementen zijn altijd opgezet in een meer openbaar en een meer besloten deel, en het woongedeelte en het balkon zijn altijd georiënteerd op het uitzicht. Het penthouse beslaat twee verdiepingen. Door de terugspringende daken ontstaan ruime terrassen, die bijdragen aan het silhouet van het gebouw. De sokkel van het gebouw, volledig omgeven door water, is versierd met een golfpatroon met zeesterreliëfs. 

Duurzaamheid

‘Seestern’ zet in op het hoogste niveau van duurzaamheid. Het klimaat- en energieconcept bestaat uit een reeks innovatieve, elkaar versterkende maatregelen, waarbij zoveel mogelijk gebruik wordt gemaakt van natuurlijke en locatiespecifieke oplossingen. Zo worden door het hele gebouw heen ventilatie-, zonwerings- en koelingssystemen op maat ingezet, die zich aanpassen aan hun locatie, de tijd en het seizoen. Een innovatief thermisch ijsopslagsysteem speelt in op de wisselende vraag naar energie, doordat het in de zomer warmteoverschotten en in de winter warmtetekorten compenseert; elektriciteit wordt opgewekt door zonnepanelen op het dak. De wisselwerking tussen de plattegrond, de vorm van de balkons, de thermische schil en deze maatregelen samen zorgen ervoor dat ‘Seestern’ maximale verblijfskwaliteit kan bieden met een minimale voetafdruk. Om ook tijdens de bouw het energiegebruik te beperken, streven KCAP en K+H ernaar zo min mogelijk beton te gebruiken; het wordt alleen toegepast wanneer dit onvermijdelijk is en zoveel mogelijk afgewisseld met hout als constructiemateriaal.