Het alleskunner schoolgebouw

woensdag 18 november 2015
timer 3 min
Ruimtelijk èn compact, robuust èn exploitabel, in staat om krimp op te vangen maar ook groei, een plek om kinderen te faciliteren maar ook andere gebruikers; de school moet tegenwoordig een alleskunner zijn en dat met krimpende budgetten.

Architecten Bart van Kampen (De Zwarte Hond) en Klaas Paul de Boer (KPB architecten) praten in dit artikel over de school als ontwerpopgave. Dit artikel staat gepubliceerd in de nieuwste editie van Stedebouw & Architectuur, thema Scholenbouw. Download het artikel onderaan deze pagina.
 

Van ‘een generositeit die je […] nog maar weinig ziet in de architectuur – en al helemaal in de scholenbouw’; zo oordeelde een vakjury van de BNA eerder dit jaar over de Montessorischool Waalsdorp van bureau De Zwarte Hond. De school, ontworpen door Bart van Kampen, ontving medio 2015 de BNA-prijs Beste Gebouw van het Jaar in de categorie stimulerende omgevingen. De jury prees het ‘gevoel van rust, dat niet alleen te danken is aan de goede akoestiek, maar vooral ook aan de ruimtelijke opbouw. De verschillende vertrekken zijn door de architecten even fraai als flexibel aan elkaar geschakeld […].’ En dat zijn niet altijd vanzelfsprekende kwaliteiten in de hedendaagse scholenbouw, aldus de jury.


In de Montessorischool Waalsdorp zijn onder-, midden- en bovenbouw elk vormgegeven als een eigen domein, bestaand uit clusters van vier lokalen met in het midden een leerplein. Aan dat plein kunnen de kinderen onder toezicht van een leraar zelfstandig leren. Van Kampen: “Dat eigen domein zorgt voor rust in het gebouw.” De clusters zijn met elkaar verbonden door een brede, multifunctionele verbindingstraat, inclusief vides. Die straat maakt het interieur transparant, bindt de clusters visueel en biedt ruimte voor de kinderen om elkaar te ontmoeten, zelfstandig buiten de klas te werken en te spelen. De lokalen en het leesplein hebben een plafondhoogte van 3,4 meter in plaats van de gangbare 2,8 meter. Van Kampen: “Dat zorgt voor een luchtbuffer, de CO2-pieken zijn minder dan bij de standaard plafondhoogte.”
 

Nieuwe leerlandschappen

Volgens Van Kampen verschijnen in hedendaagse scholen steeds vaker nieuwe leerlandschappen, onder andere door de toenemende rol van ICT in scholen: “Het onderwijs is wereldser geworden. Er gebeurt meer en meer met laptops en iPads.” Daaruit ontstaan andere manieren van leren: “Waar in het reguliere onderwijs nog veel klassikaal wordt onderwezen, komt er meer ruimte voor zelfstandig leren op werkplekken buiten het lokaal. Dat zie je bij het Montessori-onderwijs, waar zelfstandig leren een dragend aspect van de onderwijsvisie is. Maar het sijpelt nu door naar reguliere scholen. Kijk naar de St. Michaëlschool in Rotterdam (ontwerp De Zwarte Hond, 2014), waar alle functies die normaal in verschillende ruimtes zouden zijn ondergebracht, werden samengevoegd tot een grote, ruimtelijke hal met open leerlandschappen. Zo ontstond ook een compacte school zonder veel gangen.”


Klik op onderstaande pdf om dit artikel te downloaden en verder te lezen. Wilt u de hele editie van Stedebouw & Architectuur lezen? Ga naar onze bibliotheek om hem te downloaden. Of bestel het nummer los na; neem daarvoor contact op met onze klantenservice.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Het alleskunner schoolgebouw

Montessorischool Waalsdorp van De Zwarte Hond. De school won dit jaar de BNA-prijs Beste Gebouw van het Jaar. Foto: Daria Scagliola & Stijn Brakkee

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Hoe maken we iedere school gezond?

24 nov om 08:00 uur
De ventilatie en het binnenklimaat van Nederlandse scholen is ondermaats. Ruim 70 procent van de klaslokalen in…
Lees verder »
descriptionArtikel

Geen groendak, maar kunstdak voor getransformeerd pand Deventer

24 nov om 08:00 uur
Aan de Nieuwe Markt in Deventer wordt gewerkt aan de ingrijpende renovatie van een voormalig schoolgebouw tot…
Lees verder »
descriptionArtikel

Bijna een derde van de leerlingen hoort niet alles wat de leerkracht zegt

17 nov om 08:00 uur
Een slechte akoestiek in de klas heeft een grote impact op leerprestaties. Onderzoek toont aan dat 30,7 procent…
Lees verder »
descriptionArtikel

Opvang, onderwijs en zorg komen samen in integraal kind-en ouderencentrum

16 nov om 10:16 uurtimer2 min
Jong en oud gaan samenleven onder één dak in het eerste integrale kind- en ouderencentrum van Nederland. In Noord-…
Lees verder »
descriptionArtikel

‘Een duurzame school valt niet te standaardiseren’

15 nov om 09:50 uur
“Wat staat ten dienste van het lerend kind en wat is daar voor nodig?” Die vraag werd tijdens de eerste editie van…
Lees verder »
descriptionArtikel

De Bataafse Kamp in Hengelo van statisch schoolgebouw naar duurzaam wooncomplex

11 nov om 10:01 uurtimer4 min
De Bataafse Kamp, een kenmerkend schoolgebouw in het centrum van Hengelo uit de wederopbouwtijd, wordt door Space…
Lees verder »
descriptionArtikel

Schoolpleinen zijn belangrijk

10 nov om 08:00 uur
BOERplay richt al meer dan 60 jaar speelplekken in, waaronder schoolpleinen en plekken voor kinderdagverblijven.…
Lees verder »
Rocco Piers (bestuurslid stadsdeel Amsterdam-Zuid), Ruth van Dijken (directeur The Green Mile) en Jaap Bond (voorzitter KAVB)  bij de geplante bloembollen aan de altijd drukke Stadhouderkade.
descriptionArtikel

Dertigduizend bloembollen kleuren 'The Green Mile' in binnenstad Amsterdam

7 nov om 12:31 uurtimer2 min
De drukste verkeersader van Amsterdam ondergaat een stevige vergroeningskuur. In het kader van het project 'The…
Lees verder »