Gebruik bestaande woningen beter, dan hoeven er niet nog eens een miljoen bij!

Auteur: Frank Wassenberg, Platform31

Het goede nieuws is dat we helemaal niet één miljoen extra woningen hoeven te bouwen. Sterker nog, die staan er al. Veel van de bestaande acht miljoen huizen worden namelijk steeds extensiever bewoond. ‘We’ wonen tegenwoordig gemiddeld op 65m2, alleen of met zijn tweeën in huizen waar vroeger hele gezinnen woonden. Nederland heeft nog nooit zo groot gewoond. In buurlanden wordt ‘krapper’ gewoond: in Duitsland, Engeland en Vlaanderen op nog geen 47m2 per persoon. In 40 procent van alle huizen hier woont maar één persoon. Door vergrijzing neemt dit toe.

Intensiever gebruik

Kenniscentrum Platform31 heeft veertig manieren verkend om woningen intensiever te gebruiken. Een paar voorbeelden: de kostendelersnorm verhindert dat mensen met een uitkering gaan samenwonen. Hetzelfde geldt voor twee AOW-ers. Die tweede woning houd je dan maar aan. Splitsing van ruime eengezinswoningen wordt eerder tegengegaan dan aangemoedigd.

Hetzelfde geldt voor het verbouwen van een garage of tuinhuisje tot woonruimte. Overal liggen platte daken braak, in Rotterdam alleen al 18 km2. Reken eens uit hoeveel (lichtgewicht) huizen daarop passen. Veel senioren blijken een sluimerende verhuiswens te hebben, maar blijven toch in hun grote eengezinshuis wonen. Aantrekkelijk aanbod voor hen ontbreekt, dus laten ze de bovenverdiepingen maar leeg staan. En zo kunnen we moeiteloos doorgaan.

Veel belemmeringen blijken eigenlijk vrij eenvoudig op te lossen. Als instanties willen samenwerken, als we niet iets gewoontegetrouw tegengaan, als we samenwonen belonen in plaats van bestraffen en als we creatiever durven te denken. Al die beter-benutten-maatregelen bij elkaar leveren al gauw jaarlijks zo’n 15.000 extra woningen op. Die hoeven dus niet nieuw te worden gebouwd.

Haalbare bouwopgave

En als we dan andersoortige maatregelen ook meenemen, wordt de bouwopgave nog gemakkelijker haalbaar. Verbouw nog meer lege kantoren en ander leeg vastgoed: nu al 12.000 per jaar. Plaats meer flexwoningen. Bevorder collectief wonen, waar voorzieningen worden gedeeld; dat scheelt 25 procent aan oppervlakte. Er wonen 55.000 tot 80.000 mensen permanent op een oud recreatiepark; legaliseer die. Nu houdt een deel ‘als reserve’ nodeloos woonruimte in de stad aan.

Hoe beter de bestaande woningvoorraad wordt gebruikt, des te sneller wordt het woningtekort weggewerkt. En des te meer mensen wèl woonruimte hebben en niet pas over vele jaren, maar al over enkele maanden.

Een bewerking van deze blog werd eerder geplaatst in de Volkskrant van 8 juni 2021 en de Platform31-Nieuwsbrief van 10 juni 2021. Meer informatie over de Toekomstbestendige woningmarkt.