De 'wow'-factor van kantoorgebouw De Walvis

woensdag 9 juni 2021
Op het Bickerseiland in Amsterdam is het kantoorgebouw De Walvis door KAAN Architecten op de betonnen draagstructuur na geheel vernieuwd. Met het oog op toekomstige huurders uit de sfeer van reclame, media en tech-sector vroeg opdrachtgever de Maarsen Groep om een ‘hippe en industriële uitstraling’ die mensen wow zou laten zeggen.

Het gebouw met circa 10.000 m2 bruto vloeroppervlak kon gelden als een typisch voorbeeld van rationele kantoorbouw uit de jaren 50 en 60. Het is ontworpen door architect W.F. Lugthart, vooral bekend van het Diaconessenziekenhuis in Eindhoven, het eerste ziekenhuis dat als een hoog schijfgebouw is uitgevoerd. De Walvis, vernoemd naar een historische scheepswerf in de buurt, werd in de gelaagde omgeving door de bewoners van de westelijke eilanden niet als een architectonische verrijking gezien, eerder als bedreigend voor hun situatie..

Geïnspireerd door het werk van de beeldend kunstenaar Donald Judd en ontleend aan eerdere gebouwen van KAAN Architecten zijn de horizontale strepen van de nieuwe De Walvis optisch los van elkaar gemaakt, ook al zijn binnen hier en daar in de vloeren sparingen aangebracht voor het koppelen van verdiepingen, mocht daar behoefte aan bestaan. De vloeren steken rondom het vrijwel vierkante gebouw bijna een meter uit, massief ogende donkerkleurige banden van wat in feite lichte, holle metalen constructies zijn. 

De Walvis exterieur
© Sebastian van Damme

Het effect van zwevende bouwlagen wordt geoptimaliseerd door de terug liggende stroken driedubbel glas voorlangs de verdiepingen, ramen van vloer tot plafond met dunne nagenoeg onzichtbare verticale sponningen. Om het niet al te fragiel te laten lijken zijn in een strak ritme in de ramen glazen patrijspoorten geplaatst, van binnen gezien op ooghoogte, met een klik te openen. Deze ronde ramen zijn op te vatten als een verwijzing naar het maritieme verleden van het gebied, maar eerder toch herinneren ze aan de vroegere tuimelramen van De Walvis. 

De draagstructuur van de oude De Walvis dicteerde een verdieping hoogte van nauwelijks drie meter bruto, waardoor het noodzakelijk bleek alle techniek op de verdiepingen in het zicht te houden. Door het maximaal vrijhouden van de verdiepingshoogte is het gebouw luchtiger dan vroeger het geval was, waar de grote ramen, het zicht op de omgeving en het invallende daglicht aan meewerken. Dat is vooral het geval als binnen de lichten aan zijn. Licht, ruimte en zicht, daar was het om begonnen, naast helderheid en een welsprekend voorkomen.

De Walvis gevel
© Sebastian van Damme

Andere ingrijpende beslissingen die een ruimtelijke werking hebben zijn het rondom terug leggen van de rijk met marmer beklede ontvangstverdieping beneden, waardoor het gebouw los van de grond lijkt te komen en het definitief achterwege laten van een zware daklijst die De Walvis naar beneden drukte en daarmee een plomp aanzien gaf..

In de directe omgeving is De Walvis nog steeds een groot gebouw, ook al zorgt de dicht opeen gepakte hoog opklimmende woningbouw aan de overkant van het Westerdok voor een relativering. Gedragen door de kolommen die voor het grootste deel binnen buiten zicht staan, zijn de naar buiten uitstekende vloeren van het gebouw het meest sprekend. Met de vernieuwing van het gebouw is het predicaat BREEAM Excellent verworven.

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.

© Sebastian van Damme

Meer artikelen met dit thema

Uniek gebouw De Planeet in Utrecht ondergaat grote renovatie

17 jun om 14:16 uur
Winkel- en kantoorgebouw De Planeet in Utrecht ondergaat momenteel een grote renovatie. Het opvallende pand is…
Lees verder »

Woningen bouwen met oog op de toekomst

14 jun om 11:56 uur
Woningen die het mogelijk maken om er zo lang mogelijk in te kunnen blijven wonen, ook wel levensloopbestendige…
Lees verder »

Een pleidooi voor schoolrenovatie

8 jun om 08:00 uur
Architectenbureau LIAG heeft de laatste jaren het portfolio fors uitgebreid op het gebied van schoolrenovatie. Een…
Lees verder »

Galerijvloeren woon-zorgcomplex weer vochtvrij en veilig bereikbaar

17 mei om 13:38 uur
De galerijen van appartementencomplex Herman Gorterhof in Spijkenisse stonden jaren bloot aan diverse…
Lees verder »

Kunstmuseum Mu.ZEE ondergaat metamorfose

17 mei om 10:36 uur
Het Oostendse Mu.ZEE heeft de coronaperiode aangegrepen om het museum grondig te vernieuwen. Naast het strippen…
Lees verder »

Het reinigen en onderhouden van parkeervloeren

7 mei om 16:16 uur
De lente is begonnen! In deze tijd van het jaar begint men vaak met een grote voorjaarsschoonmaak. De systemen van…
Lees verder »

Galerijvloeren Gelderseplein in Arnhem weer hydrolysebestendig en veilig beloopbaar

5 mei om 09:49 uur
De antisliplaag op de galerijvloeren van een appartementencomplex aan het Gelderseplein in Arnhem, was sterk…
Lees verder »

Nieuwe uitstraling galerijvloeren en trappen complex Kromme Dreef

23 apr om 11:04 uur
Bij appartementencomplex Kromme Dreef in Spijkenisse ontstonden door externe invloeden enkele schades in de…
Lees verder »