Hoe kunnen corporaties integraal stappen zetten voor biobased bouwen?

maandag 29 mei 2023

The Natural Pavilion op de Floriade 2022, voor 95% gebouwd van biobased materialen. Foto via Shutterstock.com

Gezond wonen, comfortabel wonen, biobased bouwen. Veel mensen hebben het erover, vaak in relatie tot nieuwbouw, maar wat doe je met de bestaande woningvoorraad van zo’n 8 miljoen woningen? Ook daar moeten meters gemaakt worden met warmtevraagreductie en een gezonder binnenklimaat. Wat biobased materialen daarin kunnen betekenen, vertelt Ralf van Tongeren (ORGA architect) op de Inspiratiedag Renovatie op 20 juni 2023.

Tijdens het event gaan Van Tongeren en Wilfred Gerritse (Waterweg Wonen) in gesprek over biobased materialen in relatie tot renovatie. Dit doen zij aan de hand van het project MUWI1 in Vlaardingen. Hier wil opdrachtgever Waterweg Wonen 700 woningen renoveren, inclusief een stukje herinrichting en sloop. KAW architecten ontwerpt deze herontwikkeling. “Geheel vanuit de KAW-gedachte, dus op basis van inbreiding”, aldus Van Tongeren. 

Hout en kalk

“Waterweg Wonen kwam daarop met de vraag: hoe doen we dit biobased?” vervolgt Van Tongeren. “Vanuit ORGA research hebben wij concepten ontwikkeld om te kijken wat past binnen deze opgave, zoals een biobased gevel of dakopbouw. KAW neemt die mogelijkheden vervolgens mee in het ontwerp.” Van Tongeren stipt aan dat ze waarschijnlijk uitkomen op een houten gevelbekleding en kalkstucwerk. 

Van Tongeren vervolgt: “Gevelmateriaal van biobased composieten is wel voorhanden, maar daarbij is het goed opletten wat nu daadwerkelijk het biobased vezelgehalte is en welke bindercomponent is gebruikt. Met name dat laatste bepaalt of het materiaal biologisch afbreekbaar is of dat je het op het eind alleen nog kunt verpulveren tot vulmiddel.” 

De isolatie betreft houtvezelisolatie. “Dat is een mooi gemiddelde tussen biobased wollen en massieve isolatie zoals stro of kalkhennep”, zegt de architect. “Het heeft goede bouwfysische prestaties en, niet geheel onbelangrijk, het is goed leverbaar. Binnen de biobased bouwwereld is houtvezel een standaard product: er is veel ervaring mee en qua prestaties wordt het goed onderbouwd.” 

Slechts een eerste stap

Volgens Van Tongeren zit biobased bouwen in een nieuwe fase sinds de coronapandemie. Hij legt uit: “Tot 2019 heeft een handvol pioniers enorm veel kennis opgebouwd. In de periode erna is de aandacht voor het thema enorm verbreed door onder andere het MPG-manifest, waar de Gideons-beweging uit is voortgekomen. Binnen een paar jaar stond biobased bouwen op de politieke agenda.”

Van Tongeren noemt dit een eerste stap, want echte versnelling moet volgens hem nog komen. “De aandacht voor biobased, zeker in combinatie met wet- en regelgeving, zorgt ervoor dat de discussies op scherp staan in relatie tot bestaande bouwmethoden”, aldus Van Tongeren. Toch blijft het schakelen op meerdere borden, zegt hij. “Discussies over een Global Warming Potential-parameter en een MPG-2 die klimaatambities en een CO2-budget vertalen in de MPG, maar ook praktische zaken zoals bouwvakopleidingen om de nieuwe materialen te leren kennen. Om dit te realiseren zullen biobased materialen sneller door bouwkundige testprocedures moeten rollen. Of er moet meer op EU-niveau worden gekeken, want veel buitenlandse producenten hebben natuurlijk hun producten al getest maar niet specifiek voor de Nederlandse markt.”

Ga in gesprek

Er is werk aan de winkel, dat mag duidelijk zijn. Van Tongeren gaat graag in gesprek om de volgende stappen voor biobased bouwen te bespreken. “Ik ben vooral benieuwd hoeveel aandacht er bij andere woningcorparaties is voor biobased renoveren en optoppen”, zegt hij. “Met Waterweg Wonen hebben we een opdrachtgever die echt een slag wil slaan vanuit het oogpunt om klimaatverandering tegen te gaan.”

“Waterweg Wonen beperkt zich niet alleen tot de woningen, maar ook de gehele woonomgeving wordt klimaatadaptief en natuurinclusief”, vervolgt de architect. “Daarmee zetten ze integraal in op het vraagstuk klimaat. Voor Waterweg Wonen is biobased renoveren dus geen modedingetje waar je subsidie op kunt krijgen, maar een intrinsiek gemotiveerde kernwaarde. Hoe staat het met de intrinsieke motivatie van andere corporaties om echt integraal stappen te zetten voor het klimaat?”

Heb je een antwoord op deze vraag, of denk je graag mee? Schuif dan aan in zijn sessie Wat kunnen biobased materialen betekenen voor renovatie van woningen? om 14:00 uur tijdens de Inspiratiedag Renovatie op 20 juni 2023. Meld je hier direct aan.

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Editie Renovatie & Herstructurering 2023 is verschenen

7 jul 2023
De derde editie van Stedebouw & Architectuur in 2023 is verschenen. In deze editie staan de onderwerpen…
Lees verder »
descriptionArtikel

Sneak preview: Stedebouw & Architectuur Renovatie & Herstructurering 2023

28 jun 2023
"Er ligt een serieus infrapakket aan investering om onze stations beter te maken", aldus Sebastiaan de Wilde,…
Lees verder »
descriptionArtikel

Architectuurprijs Berlagevlag slaat vleugels uit rondom Den Haag

27 jun 2023

Van interieur of dakopbouw tot wolkenkrabber en van nieuwbouw tot transformatie of renovatie, tot 17 juli…

Lees verder »
descriptionArtikel

Inspiratiedag Renovatie: Wees voorbereid op 2050

26 jun 2023

Op 20 juni 2023 vond de Inspriatiedag Renovatie plaats. Thema’s als woningbouw, circulaire renovatie en CO2-…

Lees verder »

Entree parkeergarage vernieuwd

21 jun 2023
Onder het iconische kantoorpand ‘’Blaak 8’’ in Rotterdam, waarin Stedin zich heeft gevestigd, bevind zich een…
Lees verder »
descriptionArtikel

'Hout waar het kan, beton waar het moet'

21 jun 2023

Architect Boris Zeisser won met zijn houtbouwproject De Warren, een wooncoöperatie, de AAP (Amsterdamse…

Lees verder »
descriptionArtikel

Integraal ontwerpen met nieuw platform CONNECT van Saint-Gobain en OMRT

14 jun 2023

Gerenoveerde woningen zijn in de praktijk lang niet altijd zo energiezuinig, duurzaam of comfortabel als vooraf…

Lees verder »
descriptionArtikel

Verduurzaming en opwaardering vastgoed centraal tijdens voorjaarsbeurzen 54events

13 jun 2023
Optimaal behouden en benutten van regulier bestaand en monumentaal vastgoed: daar draaide het om, vorige week in…
Lees verder »