Uit de BNA Conjunctuurmeting blijkt dat de woningbouw vertraagt. Vooral de toenemende rente en de gestegen bouwkosten zijn hier de oorzaak van. Maar ook de stikstofkwestie en het gebrek aan bouwlocaties speelt een grote rol. Trage procedures en besluitvorming binnen gemeenten zorgen voor meer terughoudendheid bij opdrachtgevers en vastgoedbeleggers. Architectenbureaus ervaren dan ook de meeste tegenwind bij woningbouwprojecten. En dat is opvallend.
BNA: Architectenbureaus ervaren meeste tegenwind bij woningbouwprojecten
Zorgelijke ontwikkeling
"Het is zorgelijk dat met de huidige woningbouwopgaven de plannen steeds vaker stil komen te liggen", aldus BNA-voorzitter Jolijn Valk. "Juíst nu is het van belang om door te pakken. Het is cruciaal dat er voldoende kwalitatief hoogwaardige, maar zeker ook betaalbare, woningen worden gerealiseerd. Iedereen heeft recht op een woning én op kwaliteit van wonen. Beste Gebouw van het Jaar 2023 heeft daar voorbeelden van laten zien. Verminder vertraging, bevorder ruimtelijke kwaliteit en het opdrachtgeversvertrouwen. Zo creëer je een bouwproces dat is afgestemd op de actuele en toekomstige behoeften van bewoners, bedrijven en gemeenten."
Verschillen tussen deelmarkten
Uit de BNA Conjunctuurmeting Voorjaar 2023 blijkt ook dat de gemiddelde werkvoorraad met gemiddeld 4,7 maanden gelijk is aan een halfjaar geleden. Een jaar geleden was deze werkvoorraad nog bijna 6 maanden. De verschillen tussen deelmarkten en bureaus zijn juist wel toegenomen. Bureaus die in hoofdzaak werken aan woningbouwprojecten voor particuliere en professionele beleggers ervaren de meeste tegenwind. Bureaus verwachten een toenemend belang van woningcorporaties, terwijl zij een afnemend belang van projectontwikkelaars voorzien.
Krimp opdrachten en trage procedures
Vergeleken met vorig jaar is er een verschuiving te zien in oorzaken van productiebelemmering. De grootste stagnatie komt door onvoldoende opdrachten, op de voet gevolgd door trage besluitvorming en vergunningverlening bij gemeentelijke overheden, de oplopende bouwkosten en stagnatie van woningverkopen. Ongeveer 62 procent bureaus ervaart dit voorjaar belemmeringen bij de productie. Afgelopen najaar was dit aandeel vergelijkbaar met 64 procent en een jaar geleden iets hoger met 67 procent. Vooral het soort belemmeringen is sterk veranderd.
Vooruitzichten van bureaus
Architectenbureaus zijn dit voorjaar dan ook minder positief over de vooruitzichten dan afgelopen najaar. Van de ondervraagde bureaus verwacht 48 procent een daling van de omzet en het aantal opdrachten in 2023. Het deel van de bureaus dat dit voorjaar een afnemend belang in nieuwbouwwoningen projecten heeft, is gestegen naar 32 procent tegenover 25 procent een half jaar terug. In het voorjaar van 2022 was dit aandeel nog 6 procent. Wat betreft het aantal medewerkers verwacht 16 procent van de bureaus een afname voor heel 2023 en 8 procent een toename.
Bij het thema van dit artikel betrokken organisaties
Meer artikelen met dit thema
Nieuwe gids: in vijf fasen woningen splitsen
14 jan om 07:30 uur3 minOntdek ook de nieuwe Splitgids, een praktische handleiding die gemeenten,…
Meer financiële ruimte voor woningbouwcorporaties
22 dec 2025 2 minHet ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijke ordening heeft bekendgemaakt dat woningbouwcorporaties vanaf…
Kiezen en formeren in tijden van woningnood
5 nov 2025 10 minIn het kader van de Tweede Kamerverkiezingen sprak ons Expertpanel zich uit over de woningnood. Welke…
De kracht van overkoepelende architectuur
23 okt 2025 8 minIn de rubriek Bouwiconen wandelt architect Roel van der Zeeuw langs diverse opmerkelijke bouwblokken in de…
Schakelen tussen strategie en praktijk in de wijk
26 sep 2025 11 minHoe kom je van mooie plannen voor een wijk tot concrete actie? Dat onderwerp staat centraal tijdens de viering…
Een plan mag geen vleesgeworden Funda-advertentie worden
16 sep 2025 7 minLennart Arpots vervolgt de rubriek Future Architects en waarschuwt dat we door STOER weer donkere niet-…
Essentie van stedelijke cultuur: confrontatie en tolerantie
10 sep 2025 6 minIn de rubriek Bouwiconen koos Mira Nekova niet voor een specifiek gebouw, maar voor een compleet stedelijk plan…
Van der Pekbuurt: verrassend eenvoudig en geraffineerd
19 jun 2025 6 minDe Van der Pekbuurt lag onlangs nog onder een kritisch vergrootglas, maar je kunt het ontwerp van Jan Ernst van…
