Verwacht het onverwachte

maandag 14 oktober 2019
timer 3 min
U heeft ze vast eens voorbij zien komen: de straatinterviews uit 1998 waarbij aan willekeurige Nederlanders werd gevraagd of zij een mobiele telefoon hebben. De reacties zijn met de kennis van nu hilarisch, variërend van: “Nee, als ik ergens strand is er altijd wel een telefooncel of boerderij met een telefoon”, tot “Ik ben student en heb een antwoordapparaat!”. Wisten zij veel dat het zo’n vlucht zou nemen en een smartphone anno 2019 dé interface is tot contact met elkaar.

Stel dat we vandaag op straat zouden vragen hoe de toekomst van de openbare eruitziet onder invloed van technologische vooruitgang. Blijken we er over 20 jaar dan weer zo grandioos naast te zitten? Ik denk niet dat we techniek opnieuw zullen onderschatten. Het lijkt soms alleen of we juist doorslaan naar de andere kant. Ik doel daarmee op de bijna onbegrensde belofte van techniek en de enorme impact die het op de stad en dus ook op de openbare ruimte zou hebben. Ik ben daarin terughoudend en dat is voor een millenial (ik ben van bouwjaar 1986) niet zo’n populaire mening. Zeker niet te midden van believersvan de smart city. 

 

Begrijp me goed, ik juich technologische innovatie in de openbare ruimte toe. ‘Smart cities’ vormt ook een belangrijk thema in de opleiding waar ik docent ben. Technologie kan in de stad bijdragen aan zaken als veiligheid, bereikbaarheid of duurzaam energiegebruik. Het is goed dat studenten daarmee leren werken. Ik geloof alleen niet dat het disruptief afbreuk zal doen aan de waarde van de openbare ruimte, alsof cyberspace de fysieke ruimte verdringt. Stel je voor: een uitgerangeerd Piazza San Marco, Las Ramblas of Vondelpark. Integendeel, we zien de druk op de openbare ruimte in steden ten behoeve van sociale interactie juist toenemen.  

 

Ik kan mijn huis volhangen met slimme techniek(wat in mijn geval ook werkelijk zo is), maar een smart homeis niet wat mijn huis definieert als ‘thuis’. Zoals je ‘thuiseenplek is waar je je terugtrekt en veilig waant, is de openbare ruimte daar waar je je (voort)beweegt,ontspant of elkaar ontmoet. Dát moet een goed ontwerpdus mogelijk maken en ordenen voor een grote diversiteit aan gebruikers. Tot zover heldere lessen voor onze stedenbouwstudenten. Maar hier wordt het lastiger: goed ontwerp houdt rekening methet onverwachte.Juist deze kwaliteit is belangrijk in een tijd met snel opeenvolgende ontwikkelingen, of dat nu technologisch, economisch of sociaal-maatschappelijk van aard is. Hoe ontwerp je de openbare ruimte voor zo’n onbekende toekomst?  

 

Ik geloof dat het zinvol is omde toekomst in de breedte te verkennen en te onderzoeken hoe mogelijke, gewenste en juist ook ongewenste ontwikkelingen van invloed kunnen zijn op de stad. Het is een vorm vanscenariodenken en speculatief ontwerpen. Dat leren we onze studenten en we hebben er zelfs eenvak aan gewijd. De uitkomst, een tentoonstelling met toekomststeden, is iedere keer weer verrassend.En ze kunnen gerust zijn in Silicon Valley;met hún droomscenario’s en onze doemscenario’s weten de studenten ook wel raad. 


Dit blog is verschenen in Stedebouw en Architectuur. Lees meer van Stedebouw en Architectuur in onze bibliotheek

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Verwacht het onverwachte

Meer artikelen met dit thema

Een stapje dichterbij het optimale gebouw

11 mei om 08:00 uur
Parametrisch ontwerpen speelt in steeds meer projecten een rol. Zo ook bij ingenieurs- en adviesbureau Arup. “We…
Lees verder »

'Verbinding is een cruciale taak van de architect'

10 mei om 08:00 uur
Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA), is door Duurzaam Gebouwd…
Lees verder »

Minitopia: 100 zelfbouwers kunnen droomhuis realiseren in Eindhoven

29 apr om 16:34 uur
In de nieuwe Eindhovense wijk Buurtschap te Veld is ruimte voor 100 eigenzinnige compacte woonvormen. De…
Lees verder »

BIG ontwerpt ultraduurzaam hoofdkwartier voor Oppo R&D

19 apr om 11:22 uur
Smartphonefabrikant Oppo laat in China een nieuw hoofdkwartier bouwen voor de R&D-afdeling. Het gebouw neemt…
Lees verder »

Een nieuw likje verf

6 apr om 12:34 uurtimer2 min
De website van Stedebouw & Architectuur is vernieuwd. Toch is dit niet alleen een nieuw likje verf; je leest…
Lees verder »

‘Wees vindingrijk, gebruik gezond verstand en toon empathie’

31 mrt om 08:00 uurtimer5 min
Het staat buiten kijf dat de covid-19-pandemie ons heeft gedwongen om te evalueren hoe zorginstellingen worden…
Lees verder »

Doorontwikkeling van de lagenbenadering

31 mrt om 08:00 uurtimer4 min
Waar in de Nota Ruimte in 2004 de laag ‘ondergrond’ als een belangrijk fundament is geïntroduceerd onder de…
Lees verder »

Grijs en Groen Wonen in hartje Olstergaard

29 mrt om 08:00 uurtimer7 min
De huisvesting van ouderen levert voortdurend nieuwe mogelijkheden op. Zo realiseert een groep van oudere…
Lees verder »