Verwacht het onverwachte

maandag 14 oktober 2019
timer 3 min
U heeft ze vast eens voorbij zien komen: de straatinterviews uit 1998 waarbij aan willekeurige Nederlanders werd gevraagd of zij een mobiele telefoon hebben. De reacties zijn met de kennis van nu hilarisch, variërend van: “Nee, als ik ergens strand is er altijd wel een telefooncel of boerderij met een telefoon”, tot “Ik ben student en heb een antwoordapparaat!”. Wisten zij veel dat het zo’n vlucht zou nemen en een smartphone anno 2019 dé interface is tot contact met elkaar.

Stel dat we vandaag op straat zouden vragen hoe de toekomst van de openbare eruitziet onder invloed van technologische vooruitgang. Blijken we er over 20 jaar dan weer zo grandioos naast te zitten? Ik denk niet dat we techniek opnieuw zullen onderschatten. Het lijkt soms alleen of we juist doorslaan naar de andere kant. Ik doel daarmee op de bijna onbegrensde belofte van techniek en de enorme impact die het op de stad en dus ook op de openbare ruimte zou hebben. Ik ben daarin terughoudend en dat is voor een millenial (ik ben van bouwjaar 1986) niet zo’n populaire mening. Zeker niet te midden van believersvan de smart city. 

 

Begrijp me goed, ik juich technologische innovatie in de openbare ruimte toe. ‘Smart cities’ vormt ook een belangrijk thema in de opleiding waar ik docent ben. Technologie kan in de stad bijdragen aan zaken als veiligheid, bereikbaarheid of duurzaam energiegebruik. Het is goed dat studenten daarmee leren werken. Ik geloof alleen niet dat het disruptief afbreuk zal doen aan de waarde van de openbare ruimte, alsof cyberspace de fysieke ruimte verdringt. Stel je voor: een uitgerangeerd Piazza San Marco, Las Ramblas of Vondelpark. Integendeel, we zien de druk op de openbare ruimte in steden ten behoeve van sociale interactie juist toenemen.  

 

Ik kan mijn huis volhangen met slimme techniek(wat in mijn geval ook werkelijk zo is), maar een smart homeis niet wat mijn huis definieert als ‘thuis’. Zoals je ‘thuiseenplek is waar je je terugtrekt en veilig waant, is de openbare ruimte daar waar je je (voort)beweegt,ontspant of elkaar ontmoet. Dát moet een goed ontwerpdus mogelijk maken en ordenen voor een grote diversiteit aan gebruikers. Tot zover heldere lessen voor onze stedenbouwstudenten. Maar hier wordt het lastiger: goed ontwerp houdt rekening methet onverwachte.Juist deze kwaliteit is belangrijk in een tijd met snel opeenvolgende ontwikkelingen, of dat nu technologisch, economisch of sociaal-maatschappelijk van aard is. Hoe ontwerp je de openbare ruimte voor zo’n onbekende toekomst?  

 

Ik geloof dat het zinvol is omde toekomst in de breedte te verkennen en te onderzoeken hoe mogelijke, gewenste en juist ook ongewenste ontwikkelingen van invloed kunnen zijn op de stad. Het is een vorm vanscenariodenken en speculatief ontwerpen. Dat leren we onze studenten en we hebben er zelfs eenvak aan gewijd. De uitkomst, een tentoonstelling met toekomststeden, is iedere keer weer verrassend.En ze kunnen gerust zijn in Silicon Valley;met hún droomscenario’s en onze doemscenario’s weten de studenten ook wel raad. 


Dit blog is verschenen in Stedebouw en Architectuur. Lees meer van Stedebouw en Architectuur in onze bibliotheek

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Verwacht het onverwachte

Meer artikelen met dit thema

Nederlands paviljoen voor Expo 2020 Dubai open voor publiek

30 sep om 10:36 uur
Vanaf 1 oktober is het Nederlands paviljoen tijdens wereldtentoonstelling in Dubai open voor publiek. De…
Lees verder »

Transities op gang brengen met The Butterfly Effect

14 sep om 10:08 uur
Voor de Design Challenge ‘Onze Energie Ons Landschap’ maakte het team van VenhoevenCS, DS Landschapsarchitecten en…
Lees verder »

Digitalisering kan bouwsector helpen met slimmere stedelijke ontwikkeling

1 sep om 08:00 uur
Volgens de Verenigde Naties leeft 68% van de wereldbevolking in 2050 in stedelijke gebieden. In Europa zien we een…
Lees verder »

Woningbouw als kritiek van het alledaagse leven

27 jul om 08:00 uur
We staan aan het begin van een fundamentele verandering. De milieucrisis – een ‘stapelcrisis’ (aldus Markus…
Lees verder »

Vastgoed holistisch benaderen, wat houdt het in?

13 jul om 09:32 uur
Slechts enkele jaren geleden was het nog vreemd om te zeggen dat je projectontwikkeling of een (her)ontwikkeling…
Lees verder »

Is het materialenpaspoort waardevol voor de architect?

24 mei om 08:00 uur
In een toekomst die nabijer is dan we denken, kampen we met een schaarste van grondstoffen. Om ons daarop voor te…
Lees verder »

Een stapje dichterbij het optimale gebouw

11 mei om 08:00 uur
Parametrisch ontwerpen speelt in steeds meer projecten een rol. Zo ook bij ingenieurs- en adviesbureau Arup. “We…
Lees verder »

'Verbinding is een cruciale taak van de architect'

10 mei om 08:00 uur
Fred Schoorl, directeur van de Branchevereniging Nederlandse Architectenbureaus (BNA), is door Duurzaam Gebouwd…
Lees verder »