Verwacht het onverwachte

maandag 14 oktober 2019
timer 3 min
U heeft ze vast eens voorbij zien komen: de straatinterviews uit 1998 waarbij aan willekeurige Nederlanders werd gevraagd of zij een mobiele telefoon hebben. De reacties zijn met de kennis van nu hilarisch, variërend van: “Nee, als ik ergens strand is er altijd wel een telefooncel of boerderij met een telefoon”, tot “Ik ben student en heb een antwoordapparaat!”. Wisten zij veel dat het zo’n vlucht zou nemen en een smartphone anno 2019 dé interface is tot contact met elkaar.

Stel dat we vandaag op straat zouden vragen hoe de toekomst van de openbare eruitziet onder invloed van technologische vooruitgang. Blijken we er over 20 jaar dan weer zo grandioos naast te zitten? Ik denk niet dat we techniek opnieuw zullen onderschatten. Het lijkt soms alleen of we juist doorslaan naar de andere kant. Ik doel daarmee op de bijna onbegrensde belofte van techniek en de enorme impact die het op de stad en dus ook op de openbare ruimte zou hebben. Ik ben daarin terughoudend en dat is voor een millenial (ik ben van bouwjaar 1986) niet zo’n populaire mening. Zeker niet te midden van believersvan de smart city. 

 

Begrijp me goed, ik juich technologische innovatie in de openbare ruimte toe. ‘Smart cities’ vormt ook een belangrijk thema in de opleiding waar ik docent ben. Technologie kan in de stad bijdragen aan zaken als veiligheid, bereikbaarheid of duurzaam energiegebruik. Het is goed dat studenten daarmee leren werken. Ik geloof alleen niet dat het disruptief afbreuk zal doen aan de waarde van de openbare ruimte, alsof cyberspace de fysieke ruimte verdringt. Stel je voor: een uitgerangeerd Piazza San Marco, Las Ramblas of Vondelpark. Integendeel, we zien de druk op de openbare ruimte in steden ten behoeve van sociale interactie juist toenemen.  

 

Ik kan mijn huis volhangen met slimme techniek(wat in mijn geval ook werkelijk zo is), maar een smart homeis niet wat mijn huis definieert als ‘thuis’. Zoals je ‘thuiseenplek is waar je je terugtrekt en veilig waant, is de openbare ruimte daar waar je je (voort)beweegt,ontspant of elkaar ontmoet. Dát moet een goed ontwerpdus mogelijk maken en ordenen voor een grote diversiteit aan gebruikers. Tot zover heldere lessen voor onze stedenbouwstudenten. Maar hier wordt het lastiger: goed ontwerp houdt rekening methet onverwachte.Juist deze kwaliteit is belangrijk in een tijd met snel opeenvolgende ontwikkelingen, of dat nu technologisch, economisch of sociaal-maatschappelijk van aard is. Hoe ontwerp je de openbare ruimte voor zo’n onbekende toekomst?  

 

Ik geloof dat het zinvol is omde toekomst in de breedte te verkennen en te onderzoeken hoe mogelijke, gewenste en juist ook ongewenste ontwikkelingen van invloed kunnen zijn op de stad. Het is een vorm vanscenariodenken en speculatief ontwerpen. Dat leren we onze studenten en we hebben er zelfs eenvak aan gewijd. De uitkomst, een tentoonstelling met toekomststeden, is iedere keer weer verrassend.En ze kunnen gerust zijn in Silicon Valley;met hún droomscenario’s en onze doemscenario’s weten de studenten ook wel raad. 


Dit blog is verschenen in Stedebouw en Architectuur. Lees meer van Stedebouw en Architectuur in onze bibliotheek

 

Reactie toevoegen

Beperkte HTML

  • Toegelaten HTML-tags: <a href hreflang> <em> <strong> <cite> <blockquote cite> <code> <ul type> <ol start type> <li> <dl> <dt> <dd> <h2 id> <h3 id> <h4 id> <h5 id> <h6 id>
  • Regels en alinea's worden automatisch gesplitst.
  • Web- en e-mailadressen worden automatisch naar links omgezet.
  • Lazy-loading is enabled for both <img> and <iframe> tags. If you want certain elements skip lazy-loading, add no-b-lazy class name.
Verwacht het onverwachte

Meer artikelen met dit thema

descriptionArtikel

Gevel-as-a-service: ‘Standaardiseer contracten, financiering en technische richtlijnen’

4 mei om 11:26 uur
Een decennium geleden had je je niet kunnen voorstellen dat je het eigendom van een van de belangrijkste…
Lees verder »
descriptionArtikel

Hollands glorie: zorg op het water

20 apr om 09:04 uur
Het is een typisch Hollandse manier om inbreiden van nieuwbouw in de bebouwde kom te realiseren: op het water. Die…
Lees verder »
person_outlineBlog

De Leegte

19 apr om 11:00 uur
Sociaalmaatschappelijke vraagstukken zijn ruimtelijke vraagstukken, waar ruimtelijke ontwerpers hun…
Lees verder »
descriptionArtikel

Genomineerden Next Step Award 2022 bekend

15 apr om 12:21 uur
De genomineerden voor de vierde editie van het Next Step Program zijn bekend. Tien jonge architectenbureaus mogen…
Lees verder »
descriptionArtikel

Digital wellbeing als standaard voor de zorg

6 apr om 08:00 uur
Hoe maken we het leven van mensen met een zorgbehoefte makkelijker? We denken hierbij veelal aan fysieke…
Lees verder »
descriptionArtikel

Zo begin je als architect aan digitalisering

28 mrt om 09:16 uur
Architecten zijn van oudsher meesters van pen en papier. We kunnen echter niet meer om de digitalisering van het…
Lees verder »
descriptionArtikel

Data als tool voor de architect van de toekomst

3 mrt om 08:00 uur
Architectuur ondergaat momenteel een grote fundamentele verschuiving die mogelijk gemaakt wordt door technologie,…
Lees verder »
descriptionArtikel

MVRDV ontwerpt Het Podium op het dak van Het Nieuwe Instituut

2 mrt om 09:44 uur
Deze zomer krijgt Het Nieuwe Instituut een tijdelijke evenementenlocatie op het dak. Het Podium bevindt zich op 29…
Lees verder »